Кој ќе владее со светот? Новата битка меѓу САД, Кина и Русија се води за вештачката интелигенција

Во втората половина на минатиот век, најголемите светски сили вложуваа огромни ресурси, знаење и човечки капитал во развојот на нуклеарно оружје. Соединетите Американски Држави и Советскиот Сојуз се натпреваруваа за технолошка и воена предност, свесни дека оној што ќе има посупериорна технологија ќе располага и со поголемо глобално влијание.

Во 21 век, натпреварот не исчезна. Се промени технологијата околу која се води.

Вештачката интелигенција сè повеќе се претвора во едно од главните полиња на глобалната борба за технолошка, економска и стратешка предност. Најмоќните држави инвестираат во сопствени модели, инфраструктура и истражување, бидејќи развојот на оваа технологија веќе не се гледа само како прашање на бизнисот.

Во игра се многу поголеми интереси.

Земјата што ќе успее да изгради најмоќна инфраструктура за вештачка интелигенција може да добие значителна предност во економијата, индустријата и технолошкиот развој. Токму затоа натпреварот околу вештачката интелигенција сè почесто се набљудува и низ геополитичка перспектива.

Во центарот на вниманието најчесто се Соединетите Американски Држави и Кина. Двете земји располагаат со огромни пазари и ресурси и имаат амбиција да бидат меѓу водечките сили во новата технолошка ера.

Но тие не се единствените што ја препознаваат стратешката вредност на вештачката интелигенција.

Иако на Запад значително помалку се пишува за рускиот развој на оваа технологија, тоа не значи дека Москва не ја смета вештачката интелигенција за една од клучните технологии за иднината.

Русија има амбиција да развива сопствени модели и системи со вештачка интелигенција, со што би ја намалила зависноста од западната технологија. Во тој контекст се разгледува и создавање национален центар што би го координирал развојот на вештачката интелигенција.

Таквиот пристап покажува дека технологијата повеќе не се набљудува само како средство за зголемување на продуктивноста или создавање нови дигитални производи. За големите сили таа станува прашање на технолошка независност.

Зависноста од туѓи модели, инфраструктура и технологии во иднина може да значи и зависност од земјите и компаниите што ги контролираат.

Токму поради тоа развојот на сопствени системи станува стратешка цел.

Сличноста со големата технолошка трка од минатиот век е очигледна. Тогаш огромни ресурси беа насочувани кон нуклеарните и вселенските програми, а најдобрите научници работеа на проекти што требаше да обезбедат предност пред геополитичкиот противник.

Денес дел од таа конкуренција се префрла кон алгоритмите, компјутерската инфраструктура и развојот на сè поспособни модели со вештачка интелигенција.

Разликата е во тоа што новата технологија не е ограничена на воената сфера.

Вештачката интелигенција може директно да влијае врз економијата, науката, индустријата, комуникациите и голем број други области. Токму ширината на нејзината примена е причината поради која големите сили не сакаат да останат зад конкурентите.

Во оваа трка повеќе не е доволно само да се има пристап до технологијата. Сè поважно станува кој ги развива моделите, кој ја поседува инфраструктурата и кој може независно да го продолжи развојот.

Затоа и обидите на Русија да создава сопствени модели без потпирање на Западот треба да се гледаат во поширокиот контекст на глобалната технолошка конкуренција.

Истовремено, трката околу вештачката интелигенција отвора прашање што пред само неколку години изгледаше претерано: дали технолошката предност во оваа област може да се претвори во геополитичка предност споредлива со онаа што во минатиот век ја носеа нуклеарната и вселенската технологија?

Одговорот сè уште не е познат. Но однесувањето на најмоќните земји покажува дека тие не сакаат да ризикуваат да го дознаат предоцна.

Соединетите Американски Држави, Кина и Русија ја третираат вештачката интелигенција како технологија со стратешко значење, а борбата за сопствени модели и технолошка независност станува дел од пошироката борба за глобално влијание.

Минатиот век го одбележаа трката за нуклеарно оружје и освојувањето на вселената. Во овој век, едно од најважните полиња на натпреварување може да биде многу потивко – огромни дата-центри, компјутерски чипови и алгоритми способни да обработуваат незамисливи количества информации.

Новата борба за светска моќ можеби нема да се гледа на бојното поле. Голем дел од неа може да се води во серверите и лабораториите во кои денес се создава следната генерација на вештачка интелигенција.