Цел ден се онлајн, но не за работа: Младите во Македонија интернетот најмногу го користат за забава“.

Младите во Македонија практично не се одвојуваат од интернетот. Паметниот телефон е постојано во рака, комуникацијата се пресели на социјалните мрежи и апликациите, а голем дел од секојдневните активности веќе се одвиваат онлајн. Но зад впечатокот за целосно дигитализирана генерација се крие еден значаен проблем – честото користење интернет не значи автоматски и поседување дигитални вештини потребни за работа.

Најновите податоци на Државниот завод за статистика покажуваат дека 100 проценти од младите во Македонија на возраст од 15 до 24 години користат интернет. Уште повпечатлив е податокот дека 96,6 проценти од нив пристапуваат на интернет неколкупати во текот на денот.

Тоа практично значи дека кај оваа генерација речиси и да нема луѓе што останале надвор од дигиталниот свет. Но кога ќе се погледне што младите навистина умеат да прават со технологијата, сликата станува поинаква.

Само 45,2 проценти од младите имаат основни или напредни дигитални вештини. Така се создава голема разлика меѓу пристапот до технологијата и способноста таа да се користи за посложени и професионални задачи.

Социјалните мрежи, испраќањето пораки и користењето различни апликации се речиси секојдневие. Младите лесно комуницираат преку телефон, објавуваат содржини, гледаат видеа и се движат низ различни дигитални платформи. Но дел од активностите што во деловниот свет со години се сметаат за основа очигледно не се толку застапени.

Особено интересен е податокот дека 39 проценти од младите не испратиле електронска пошта. Во генерација во која практично сите користат интернет, ова покажува дека начинот на кој се користи технологијата е барем еднакво важен како и времето поминато онлајн.

Токму тука се појавува разликата меѓу дигитална активност и дигитална писменост. Човек може секојдневно да поминува часови на интернет, а сепак да нема доволно искуство со алатките и постапките што се потребни во професионална средина.

Тоа станува сè поважно и за македонскиот пазар на труд.

Работодавците веќе не очекуваат од младите само да знаат да користат паметен телефон или неколку популарни апликации. Дигитализацијата на компаниите ја подигнува границата, а знаењата што до неодамна се сметаа за предност постепено стануваат основен услов за голем број работни места.

Потребите дополнително се менуваат со брзиот развој на вештачката интелигенција. Покрај класичните дигитални алатки, сè поголемо значење добиваат работата со вештачка интелигенција, анализа на податоци и способноста технологијата да се користи за решавање конкретни задачи.

Токму затоа генерацијата што израснала со интернет не мора автоматски да биде и најподготвената генерација за дигиталниот пазар на труд.

Млад човек може одлично да се снаоѓа на социјалните мрежи, брзо да научи да користи нова апликација и постојано да комуницира преку пораки, но тоа не значи дека подеднакво добро ќе се снајде со професионални дигитални алатки.

Податоците затоа укажуваат на еден парадокс. Македонија има млади луѓе кои се речиси целосно поврзани на интернет, но значително помал дел од нив располагаат со основни или напредни дигитални вештини.

Тоа е важна разлика бидејќи пазарот на труд забрзано се менува. Компаниите воведуваат автоматизација, дигитални системи и алатки базирани на вештачка интелигенција, а способноста за нивно користење може сè повеќе да влијае врз можноста за вработување и напредување.

За младите тоа значи дека само познавањето на интернетот веќе не е доволно. Предност ќе имаат оние што ќе успеат секојдневното користење технологија да го претворат во практично знаење применливо во образованието и на работното место.

Фактот дека 100 проценти од младите од 15 до 24 години користат интернет покажува дека пристапот до дигиталниот свет кај оваа возрасна група практично е универзален. Но податокот дека само 45,2 проценти имаат основни или напредни дигитални вештини покажува каде се наоѓа вистинскиот предизвик.

Прашањето повеќе не е дали младите во Македонија се онлајн. Тие се онлајн речиси постојано. Поважното прашање е дали времето поминато пред екраните се претвора во знаење што може да им помогне во образованието, кариерата и на пазарот на труд.

Во време кога компаниите бараат сè посложени дигитални способности, разликата меѓу „знам да користам интернет“ и „знам да ја користам технологијата за работа“ станува сè поголема. Токму таа разлика може да биде еден од клучните предизвици за новата генерација во Македонија.