САД и Кина водат битка за вештачката интелигенција, но инвеститорите вложуваат милијарди на двете страни

САД и Кина сè поотворено се натпреваруваат за технолошка доминација, градат сопствени синџири за снабдување и се обидуваат да ја намалат зависноста една од друга. Но додека политиката создава сè подлабока поделба, капиталот се движи во спротивна насока.

Американските финансиски институции продолжуваат да учествуваат во собирањето милијарди долари за кинески компании од секторот на вештачката интелигенција и полупроводниците. Истовремено, кинеските инвеститори вложуваат огромни суми во американски технолошки компании.

Така се создава необична ситуација во која двете најголеми светски економии се обидуваат да изградат одделни технолошки екосистеми, додека инвеститорите не сакаат целосно да се откажат од ниту еден од нив.

Само од почетокот на годинава американските инвестициски банки биле главни организатори на 19 кинески зделки за прибирање капитал преку издавање акции во високотехнолошкиот сектор. Нивната вкупна вредност достигнала 17,2 милијарди долари, што претставува речиси 30 проценти од вредноста на ваквите емисии.

Во исто време, парите се движат и во спротивната насока.

Американските акции, а особено компаниите поврзани со производството на полупроводници, остануваат привлечни за кинеските фондови што инвестираат во странство. Вредноста на американските акции што ги поседуваат инвеститори од Кина и Хонг Конг за една година пораснала за 23 проценти и надминала 750 милијарди долари.

Тоа покажува колку финансиските интереси на двете економии остануваат испреплетени и покрај политичките и технолошките ограничувања.

Вашингтон со години го ограничува пристапот на Кина до најнапредните американски чипови и технологијата потребна за нивно производство. Постојат и ограничувања за американски инвестиции во одредени чувствителни кинески сектори поврзани со вештачката интелигенција.

Пекинг, од друга страна, вложува огромни средства во развој на домашна технологија и се обидува да создаде сопствени алтернативи за клучните компоненти што досега ги добиваше од странство.

Но финансискиот сектор очигледно не ја следи целосно логиката на политичкото раздвојување.

Goldman Sachs, Morgan Stanley, JPMorgan, Citigroup и Bank of America се меѓу американските финансиски институции што годинава учествувале во берзански зделки на кинески високотехнолошки компании.

Американските банки советувале повеќе од десет кинески компании од секторите на вештачката интелигенција и производството на чипови при нивните излегувања на берза или дополнителни продажби на акции.

Причината е едноставна – инвеститорите гледаат можност за заработка на двете страни.

Ограничувањата што Вашингтон ги воведува кон кинеската технологија дури можат да создадат дополнителен простор за раст на домашните кинески компании. Ако Кина повеќе не може лесно да се потпира на американските технологии, ќе мора побрзо да развива сопствени чипови, софтвер и инфраструктура.

Тоа, пак, отвора нови можности за инвеститорите кои веруваат дека дел од кинеските компании можат да станат големи играчи на домашниот и на меѓународниот пазар.

Истовремено, кинеските инвеститори не сакаат да се откажат од американската технолошка индустрија.

Американските компании сочинуваат речиси половина од средствата со кои управуваат кинеските фондови наменети за инвестиции во странство. Посебно внимание привлекуваат производителите на полупроводници и опрема за нивно производство.

Во текот на годинава се зголемиле кинеските позиции во компании како Micron Technology, AMD, SanDisk, Lam Research и Applied Materials.

Уште поинтересна е состојбата кај приватните американски компании за вештачка интелигенција.

Вредноста на американските инвестициски рунди во секторот на вештачката интелигенција во кои учествувале инвеститори од Кина или Хонг Конг изнесувала околу 436 милиони долари во 2023 година. До средината на септември годинава сумата достигнала приближно 8,9 милијарди долари.

Тоа е огромен скок за само неколку години.

Инвестициите поврзани со Кина во приватни американски компании за вештачка интелигенција исто така силно закрепнале по претходниот пад, а вредноста на таквите зделки во 2025 година достигнала 18 милијарди долари.

Сепак, финансиската поврзаност не значи дека ризиците исчезнале.

Доколку односите меѓу Вашингтон и Пекинг дополнително се влошат, инвеститорите би можеле да се најдат во ситуација во која политичките одлуки директно ќе влијаат врз нивните портфолија.

САД веќе го прошируваат списокот на кинески технолошки компании за кои сметаат дека се поврзани со развојот на кинеските воени капацитети. Одредени американски банки веќе се најдоа под критики поради нивното учество во зделки со кинески компании што Вашингтон ги смета за чувствителни.

Дополнителен проблем е што дел од кинескиот капитал стигнува до американските компании преку офшор фондови, поради што целосниот размер на инвестициите не е лесно да се утврди.

Сепак, засега инвеститорите не изгледаат подготвени да изберат само една страна.

Наместо да се обложуваат исклучиво на американскиот или на кинескиот технолошки модел, тие се обидуваат да имаат пристап до двата.

Причината е што сè уште не е јасно како ќе изгледа глобалната индустрија за вештачка интелигенција за неколку години.

Можно е да се развијат два паралелни технолошки света – со различни производители на чипови, различни правила, различна инфраструктура и сопствени платформи за вештачка интелигенција.

Во такво сценарио, инвеститорите кои имаат капитал само на едната страна би можеле да пропуштат огромен дел од растот на другата.

Токму затоа парите продолжуваат да ја преминуваат технолошката граница меѓу двете сили.

Политиката можеби се движи кон поделба, но капиталот засега го следи профитот.

САД и Кина можат да изградат различни системи за чипови, различни правила и различни екосистеми за вештачка интелигенција. Инвеститорите, сепак, очигледно не сакаат однапред да одлучат кој од тие два света ќе биде поуспешен.

Затоа, додека Вашингтон и Пекинг се натпреваруваат кој ќе ја предводи следната технолошка ера, милијарди долари продолжуваат да се движат во двете насоки.