Дрвата и пелетите повторно ја „загреваат“ пазарната трка: Колку ќе нè чини зимата?

Септември сè уште носи топли денови, но за дел од македонските домаќинства подготовките за зимата веќе започнаа. Во складовите за огрев се зголемува интересот за пелети и дрва, а продавачите сè почесто добиваат прашања за цените, залихите и можноста за достава.

Особено голема побарувачка годинава се забележува кај пелетите. Иако грејната сезона е далеку, дел од граѓаните одлучиле да не го одложуваат купувањето, стравувајќи дека со првото сериозно заладување побарувачката ќе се зголеми, а со тоа може да се намали и изборот.

На одредени продажни места интересот започнал уште во текот на летото. Дел од продавачите известуваа дека одредени количини биле распродадени уште пред крајот на август, што покажува дека граѓаните годинава порано почнале да размислуваат за обезбедување на огревот.

Цената на пелетите годинава значително варира во зависност од квалитетот, производителот, количината што се купува и условите за транспорт. Во моментов, тон пелети може да се најде по цена од околу 14.500 до 22.000 денари, додека пакувањето од 15 килограми најчесто се продава за приближно 218 до 330 денари.

За едно домаќинство што во текот на зимската сезона троши меѓу четири и шест тони, тоа значи дека само за пелети може да бидат потребни од околу 58.000 до повеќе од 130.000 денари. Конечниот трошок, секако, зависи од потрошувачката и од цената по која се набавува горивото.

На пазарот може да се најдат и поевтини понуди, при што во одредени огласи тон пелети се нуди за околу 14.600 денари со вклучена достава. Сепак, купувачите треба внимателно да ги споредуваат понудите, бидејќи разликите во квалитетот можат да влијаат и врз реалната потрошувачка во текот на сезоната.

Пониската цена не значи автоматски и поевтино греење. Квалитетот на пелетите, нивната влажност, количината на пепел и калоричната вредност можат да имаат големо влијание врз ефикасноста на печката. Пелетите со послаби карактеристики може да бараат поголема потрошувачка за да се постигне истата температура во домот.

Покрај пелетите, огревното дрво и натаму останува еден од најважните избори за македонските домаќинства. Податоците за годинава покажуваат дека продажбата на огревно дрво е зголемена за 8,6 отсто во однос на истиот период минатата година. Во земјава биле продадени 22.290 кубни метри, со што огревното дрво продолжува да биде најбараниот шумски сортимент.

Кај државниот снабдувач „Национални шуми“, цената за просторен метар дабово огревно дрво изнесува 3.192 денари со вклучен ДДВ, додека буката се продава за 3.092 денари. За домаќинствата што немаат сопствен превоз, дополнителен трошок претставува доставата, која изнесува околу 400 денари за кубен метар.

Сликата во приватните складови е поинаква. Таму цената на огревното дрво веќе достигнува од околу 4.750 до 5.000 денари за кубик, зависно од видот на дрвото и условите на продажба. Тоа е значително повисока цена за домаќинствата кои мораат да купат поголема количина.

За семејство на кое му се потребни шест кубни метри дрва, разликата меѓу поевтината и поскапата набавка може да надмине 10.000 денари. На основната цена потоа може да се додадат и трошоците за превоз, сечење, цепење и редење, па конечната сметка станува уште повисока.

Токму затоа дел од граѓаните се одлучуваат да го обезбедат огревот порано. Освен можноста да се избегнат евентуални поскапувања, раната набавка носи и одредена сигурност дека потребната количина ќе биде обезбедена пред да започне вистинската грејна сезона.

Економската логика зад ваквото однесување е едноставна. Домаќинствата се обидуваат однапред да ги распоредат поголемите зимски трошоци и да избегнат ситуација во која во периодот на најголема побарувачка ќе мораат да купуваат огрев по секоја достапна цена.

Изборот, сепак, не е ист за сите. Некои домаќинства остануваат верни на дрвата, други се префрлаат на пелети, додека трети ја комбинираат употребата на различни извори на енергија. Сè повеќе семејства ги земаат предвид и трошоците за електрична енергија, клима-уредите и другите системи за греење при пресметката за зимата.

Она што е заедничко е дека подготовките почнуваат порано. Иако температурите сè уште не потсетуваат на зима, пазарот на огрев веќе се загрева. Пелетите се бараат со забрзано темпо, цените на дрвата значително се разликуваат меѓу државните и приватните складови, а домаќинствата повторно ја прават добро познатата зимска математика.

За многумина, најважното прашање веќе не е кога ќе пристигне првиот студен бран, туку колку ќе чини да се пречека зимата во топол дом.