Сушата ја менува европската логистика: Товарот од Рајна се префрла на камиони

Долготрајната суша и високите температури повторно создаваат сериозни проблеми за европскиот товарен транспорт. Водостојот на Рајна, една од најзначајните речни транспортни артерии на континентот, падна на исклучително ниско ниво, поради што товарните бродови не можат да пловат со полн капацитет.

Последиците веќе се чувствуваат во Германија, каде што Рајна има огромно значење за индустријата и логистиката. Дел од товарот што вообичаено се транспортира по реката мора да биде пренасочен кон железничкиот и патниот сообраќај, што ги зголемува трошоците и создава дополнителен притисок врз транспортната инфраструктура.

Рајна е една од главните транспортни врски меѓу индустриските центри во внатрешноста на Европа и големите пристаништа. По неа се превезуваат големи количества гориво, јаглен, руди, хемикалии, земјоделски производи и други суровини неопходни за функционирањето на европската индустрија.

Кога нивото на водата е ниско, бродовите мора да го намалат товарот за да можат безбедно да продолжат со пловидбата. Тоа значи дека за пренесување на истото количество стока се потребни повеќе пловила, а дел од товарот воопшто не може да остане на речниот транспорт.

Особено критична е ситуацијата кај Кауб, една од важните точки за следење на водостојот на Рајна. Во средината на август нивото на водата таму падна на само неколку сантиметри според мерењата на водомерната станица, што го надмина и претходниот екстремно низок рекорд забележан во 2018 година.

Проблемот, сепак, одамна не е само еколошки. Нискиот водостој директно се претвора во економски ризик, бидејќи ограничувањето на речниот транспорт ги зголемува трошоците за снабдување на компаниите и може да влијае врз производството.

Германската централна банка веќе предупреди дека нарушувањата во транспортот по големите реки, заедно со повисоките трошоци за логистика, можат да имаат негативно влијание врз индустриското производство и извозот.

Компаниите кои не можат да ги користат бродовите со вообичаениот капацитет се принудени да бараат алтернативи. Тоа најчесто значи ангажирање дополнителни камиони или железнички композиции, а двата начина на транспорт може да бидат поскапи од речниот транспорт кога станува збор за големи количини стока.

Повисоките логистички трошоци, пак, не остануваат нужно само кај транспортните компании. Тие можат да се пренесат низ синџирот на снабдување и на крајот да влијаат врз цените на суровините и готовите производи.

Германската индустрија е особено чувствителна на вакви нарушувања. Рајна поврзува бројни индустриски региони со пристаништата и со меѓународните пазари, па секое подолготрајно ограничување на пловидбата може да создаде проблеми за производителите и трговците.

Особено изложени се секторите како хемиската индустрија, енергетиката и производството на челик, но последиците можат да ги почувствуваат и компаниите што тргуваат со земјоделски производи и други суровини.

Во услови кога германската економија веќе се обидува да обезбеди посигурен пат кон закрепнување, новите транспортни проблеми доаѓаат во чувствителен момент.

Берлин веќе презема привремени мерки за да го олесни пренасочувањето на товарот кон патиштата. Во одредени покраини привремено е суспендирана забраната за движење на товарни возила во недела, со цел камионите да можат да преземат дел од товарот што повеќе не може ефикасно да се транспортира по Рајна.

Мерката може да помогне во одржувањето на снабдувањето, но истовремено создава дополнителен притисок врз патната инфраструктура. Поголемиот број камиони значи поголем сообраќај, повисоки трошоци и дополнително оптоварување на логистичкиот систем.

Клучното прашање сега е колку долго ќе трае периодот на нискиот водостој. Во текот на август нивото на водата на одредени места накратко се зголеми, но остана блиску до историски ниските вредности. Според достапните прогнози, може да бидат потребни недели за условите да се вратат во рамките на вообичаените нивоа за овој период од годината.

Доколку водостојот брзо се нормализира, економските последици би можеле да останат ограничени. Но, доколку сушата продолжи, проблемот може да се прошири од транспортниот сектор кон пошироката економија.

Подолготрајното ограничување на пловидбата би значело повисоки трошоци за транспорт, потешкотии во снабдувањето со суровини и можни прекини или намалување на производството во делови од германската индустрија.

Случајот со Рајна воедно покажува колку европската економија зависи од стабилните услови за речен транспорт. Реките со децении се едни од најевтините и најефикасните начини за пренесување големи количества стока, но климатските промени и сè почестите сушни периоди ја прават нивната сигурност сè поголемо економско прашање.

За Европа, нискиот водостој на Рајна затоа не е само привремен проблем за бродовите. Тој е предупредување дека екстремните временски услови можат директно да влијаат врз индустриското производство, цените и целокупното функционирање на синџирите на снабдување.