Кинески научници развија метод за претворање пластичен отпад во авионско гориво

Пластичниот отпад, кој денес претставува еден од најголемите еколошки предизвици во светот, во иднина би можел да добие сосема нова намена. Истражувачи од Кина развија иновативен хемиски процес со кој пластичните кеси, амбалажата и другите производи изработени од полиетилен и полипропилен можат да се претворат во јаглеводороди погодни за производство на авионско гориво.

Истражувањето е резултат на соработка меѓу научници од Универзитетот Фудан и Шангајскиот институт за напредни истражувања. Според нивните резултати, новата технологија овозможува пластиката да се разградува под релативно благи услови со помош на катализатор составен од кобалт и никел, при што се добиваат соединенија со својства соодветни за понатамошна преработка во гориво за авијацијата.

Процесот е насочен кон полиолефините, најраспространетата група пластични материјали во која спаѓаат полиетиленот и полипропиленот. Овие материјали се користат за производство на пластични кеси, амбалажа, шишиња, садови и бројни производи за секојдневна употреба, а истовремено сочинуваат значителен дел од глобалниот пластичен отпад.

Иако идејата пластиката да се претвора во гориво не е нова, досегашните технологии се соочуваа со сериозен предизвик – тешко беше да се контролира процесот на разградување на долгите молекуларни синџири. Во многу случаи тие се распаѓаа премногу, при што наместо течни горива се создаваа гасови, меѓу кои и метан, што значително ја намалуваше ефикасноста на процесот.

Кинеските научници тврдат дека го надминале овој проблем благодарение на новиот катализатор. Комбинацијата од кобалт и никел овозможува попрецизно активирање на водородот и контролирано раздвојување на молекулите, со што се добиваат јаглеводороди со осум до 16 јаглеродни атоми – состав кој одговара на потребите за производство на авионско гориво.

Во лабораториските испитувања процесот покажал висока ефикасност. Приносот на течни производи достигнал 82,3 проценти, а околу 79 проценти од добиените јаглеводороди биле токму во посакуваниот опсег за понатамошна преработка во авионско гориво.

Дополнителна предност на новата технологија е употребата на кобалт и никел, кои се значително подостапни и поевтини од благородните метали, како платината и рутениумот, што се користат во дел од претходните експериментални решенија. Тоа би можело да придонесе за пониски трошоци доколку процесот се примени на индустриско ниво.

Истражувачите сметаат дека технологијата има потенцијал и за значително намалување на емисиите на стакленички гасови. Според нивните проценки, доколку постројките работат со обновливи извори на енергија, емисиите би можеле да бидат и до 80 проценти пониски во споредба со традиционалното производство на горива од фосилни извори.

Сепак, експертите предупредуваат дека технологијата сè уште е во рана фаза на развој. Најголем предизвик ќе биде нејзиното пренесување од лабораториски услови во индустриски постројки, како и обезбедување стабилен процес при обработка на реален пластичен отпад, кој најчесто содржи нечистотии, лепила, бои и остатоци од други материјали што можат да ја намалат ефикасноста на катализаторот.

Поради тоа ќе бидат потребни дополнителни истражувања, како и развој на поефикасни системи за сортирање и прочистување на отпадната пластика пред нејзината обработка.

Иако комерцијалната примена сè уште не е блиску, интересот за вакви технологии постојано расте. Во Велика Британија веќе функционира пилот-постројка за производство на одржливо авионско гориво од пластичен отпад, што укажува дека индустријата сериозно ги разгледува ваквите решенија како дел од идната енергетска транзиција.

Доколку технологијата ги оправда очекувањата и во поголем обем, пластиката што денес претставува сериозен еколошки товар би можела да стане вредна суровина за производство на почисти горива и да придонесе кон поодржлив развој на воздухопловната индустрија.