Повеќе не е доволно да бидеш внимателен: Компаниите мора да научат да одлучуваат брзо

Компаниите денес не се соочуваат само со неизвесни пазари, променливи услови и зголемена конкуренција. Сè поголем проблем станува и самата брзина со која носат деловни одлуки. Кога секој чекор се разгледува предолго, можноста може да исчезне пред компанијата воопшто да стигне да ја искористи.

Тоа го покажува и најновото истражување на Coface, спроведено меѓу 1.250 деловни лидери од 13 земји. Според резултатите, 68 отсто од испитаниците го издвојуваат бавното донесување одлуки како една од најголемите пречки за растот на нивните компании.

Овој податок укажува дека ризикот повеќе не може да се гледа само како нешто од кое компаниите треба да се заштитат. Во услови на голема неизвесност, претераната претпазливост може да стане ризик сама по себе. Компаниите мора да најдат начин да реагираат побрзо, но истовремено да не носат одлуки без доволно информации.

Проблемот често се појавува во самата организација. Продажните тимови се фокусирани на можностите и растот, додека финансиските и тимовите задолжени за управување со ризик најчесто се насочени кон заштита на компанијата. Кога овие две перспективи не се усогласени, одлуките се одложуваат или се носат со дополнителен степен на претпазливост.

Според истражувањето, 59 отсто од компаниите сметаат дека препораките од тимовите за управување со ризик се премногу конзервативни или не се доволно усогласени со реалните пазарни услови. Таквата перцепција создава недоверба меѓу различните делови на организацијата и дополнително го забавува процесот.

Дополнителен проблем е начинот на кој компаниите ги користат податоците. Кај 52 отсто од испитаниците фрагментираните податоци се посочуваат како пречка при донесувањето одлуки. Кога информациите се распоредени низ различни системи и не даваат единствена слика, менаџерите почесто мора да се потпираат на проценки наместо на јасни показатели.

Така се создава маѓепсан круг. Недостигот од консолидирани информации го зголемува стравот од погрешна одлука, што поттикнува дополнителна анализа и претпазливост, а сето тоа го одложува моментот кога компанијата конечно ќе реагира.

Речиси половина од менаџерите, односно 50 отсто, сметаат дека е побезбедно да се каже „не“ отколку да се бара начин за реализација на можноста. Дури и кога постојат механизми со кои ризикот може да се контролира, дел од компаниите сè уште се наклонети кон одбивање наместо кон барање решение што би овозможило безбедно преземање ризик.

Сепак, односот кон ризикот постепено се менува. Денес само 24 отсто од носителите на одлуки ги гледаат тимовите за управување со ризик како партнери во растот, но 44 отсто очекуваат тоа да се промени во следните три до пет години.

Тоа значи дека ризикот постепено се поместува од улога на „чувар“ кој треба да спречи проблеми кон стратешки партнер кој може да помогне компанијата да препознае каде има простор за раст. Наместо само да кажува што не смее да се направи, функцијата за управување со ризик треба да помогне да се најде начин како одредена деловна можност да се реализира со прифатливо ниво на ризик.

Таквиот пристап веќе го применува мал дел од компаниите. Според истражувањето, само 12,6 отсто од организациите имаат целосно развоен пристап кон ризикот и деловните можности. Кај овие компании тимовите за управување со ризик се вклучуваат порано во процесот на одлучување, а ризикот почесто се гледа и како потенцијална конкурентска предност.

Кај овие компании, 70 отсто ги вклучуваат тимовите за управување со ризик уште во раните фази на донесувањето одлуки, наспроти просекот од 58 отсто. Дополнително, 29 отсто од нив го гледаат ризикот како конкурентска предност, додека кај останатите компании тој удел е 19 отсто.

Податоците и развојот на вештачката интелигенција дополнително го менуваат начинот на кој компаниите пристапуваат кон неизвесноста. Колку поквалитетни и пообединети информации има една компанија, толку полесно може да процени што може да се случи и да донесе одлука пред промената да стане проблем.

Сепак, само 20 отсто од компаниите опфатени со истражувањето имаат целосно усогласени податоци достапни на сите пазари на кои работат. Тоа покажува дека голем дел од организациите сè уште немаат единствена информациска основа врз која би можеле брзо и прецизно да ги споредуваат ризиците и можностите.

Поради тоа расте интересот за предиктивни анализи и алатки базирани на вештачка интелигенција. Околу 59 отсто од тимовите за управување со ризик сакаат поголема употреба на предиктивни анализи за симулирање различни деловни сценарија, додека 54 отсто планираат да го забрзаат користењето решенија засновани на вештачка интелигенција при анализата на ризикот.

Компаниите, исто така, сè повеќе очекуваат поддршка од надворешни партнери. Наместо традиционалната улога на заштита од неплатени побарувања или финансиски загуби, тие бараат информации што ќе им помогнат однапред да ги препознаат промените на пазарот.

Дури 77 отсто од испитаниците очекуваат од надворешните партнери предиктивни информации што ќе им овозможат да реагираат проактивно. Дополнителни 71 отсто очекуваат ваквата поддршка да им донесе поголема сигурност при носењето деловни одлуки, додека 65 отсто сметаат дека партнерите треба да им овозможат да носат похрабри одлуки преку комбинација од заштита, податоци и анализа.

Интересен пример покажуваат и француските компании. Тие и понатаму се меѓу најпретпазливите кога станува збор за управувањето со ризик. Кај 51 отсто од нив тимовите за ризик и финансии сè уште имаат улога на „чувари“ чија основна задача е да ја заштитат организацијата. Тоа е над глобалниот просек од 38 отсто.

Но, во исто време, француските компании покажуваат голем интерес за алатки што можат да им помогнат подобро да ја предвидат иднината. Дури 72 отсто од нивните менаџери ги сметаат предиктивните анализи за приоритетна способност, а 69 отсто го издвојуваат сценарио-моделирањето како важна алатка за носење информирани одлуки.

Овој контраст покажува дека деловниот свет се наоѓа во период на промена. Компаниите сè уште сакаат да ги ограничат ризиците, но истовремено сфаќаат дека претераната претпазливост може да значи пропуштена можност.

Во иднина, најуспешни веројатно нема да бидат компаниите што едноставно преземаат најмалку ризик. Предност ќе имаат оние што располагаат со најдобри информации, умеат брзо да ги анализираат и можат навреме да проценат кога одговорот треба да биде „да“, а кога „не“.

Во такви услови, управувањето со ризик повеќе не треба да биде последната проверка пред носењето одлука. Неговата улога постепено се менува во составен дел од процесот уште од самиот почеток. Целта не е компаниите целосно да го избегнат ризикот, туку да знаат како да го контролираат и да го претворат во можност за раст.

Брзината, податоците и способноста да се предвидат различни сценарија затоа стануваат сè поважни за деловниот успех. Во време кога пазарите се менуваат побрзо од кога било, предолго чекање на вистинската одлука може да биде еднакво опасно како и носењето погрешна одлука.

На крајот, најголемиот предизвик за компаниите можеби не е како да го избегнат ризикот, туку како да научат да носат информирани одлуки и тогаш кога иднината не може целосно да се предвиди. Компаниите што ќе успеат во тоа ќе имаат поголема шанса неизвесноста да ја претворат од закана во конкурентска предност.