Зграда тешка 7.600 тони „прошета“ низ Шангај со помош на 198 роботски нозе

Зградите обично се симбол на стабилност и неподвижност. Но, во Шангај една петкатна историска зграда покажа дека дури и објект тежок илјадници тони може да се премести на нова локација без да биде урнат. Со помош на напредна хидраулична технологија, објектот буквално се движеше како да „оди“ по градската улица.

Станува збор за основното училиште Лагена, историска зграда изградена во 1935 година. Објектот тежи околу 7.600 тони, а неговата специфична Т-форма дополнително го отежнувала планирањето на целата операција. Наместо да биде срушена за да се ослободи простор за нов деловен и комерцијален комплекс, зградата доби нова шанса преку необично инженерско решение.

Под нејзините темели бил поставен систем составен од 198 хидраулични потпори, односно роботски „нозе“, кои овозможиле зградата постепено да се придвижува кон новата локација. Технологијата функционирала по принцип сличен на движењето на биолошките екстремитети. Нозете наизменично се подигнувале и спуштале, додека системот истовремено ја одржувал стабилноста на конструкцијата.

Целиот процес бил компјутерски контролиран. Сензорите постојано ги следеле притисокот и распределбата на тежината, со цел да се спречи нерамномерно оптоварување и да се одржи објектот во стабилна положба. Благодарение на прецизната контрола, огромната конструкција можела постепено да се движи без класичните методи на транспорт кои би биле многу потешки за примена во густо изграден градски простор.

За само 18 дена, зградата била поместена за 62 метри. При движењето, објектот морал да ја промени и својата ориентација, односно да ротира за околу 21 степен. Токму ова било еден од најголемите предизвици за инженерите, бидејќи класичните системи со шини или тешки транспортни платформи најчесто бараат поправа и порамна траса.

Кај оваа зграда тоа не било можно поради нејзината форма и условите во околината. Роботизираните потпори овозможиле промена на насоката и аголот во текот на самото движење, со што се избегнала потребата од големи градежни интервенции околу објектот.

Технологијата зад проектот ја развила кинеската компанија „Шангај Еволушн Шифт“, која концептот на таканаречените машини за одење го развива уште од 2018 година. Наместо зградата да биде поставена на класична транспортна конструкција, системот овозможува таа постепено да се движи со контролирани чекори.

Според податоците за проектот, ваквиот пристап овозможил времето потребно за реализација да се намали за околу 20 проценти во споредба со традиционалните методи. Освен што ја олеснува работата во сложени урбани услови, технологијата овозможува и значително поголема флексибилност при изборот на траекторијата по која ќе се движи објектот.

Причината поради која целата операција била преземена е поврзана со брзата трансформација на Шангај. На местото каде што се наоѓало училиштето било планирано изградбата на нов деловен и комерцијален центар. Наместо историската зграда да исчезне под налетот на урбанизацијата, било одлучено да се зачува и да се премести.

По завршувањето на преселбата, објектот треба да биде реновиран и пренаменет во центар посветен на културното образование и зачувувањето на локалното наследство. На тој начин старата зграда не само што ќе биде физички зачувана, туку ќе добие и нова функција во современиот град.

Овој проект отвора и пошироко прашање за иднината на големите градови. Со децении, модернизацијата на урбаните средини често значеше отстранување на старите објекти за да се создаде простор за нова инфраструктура, станбени комплекси и облакодери. Но, напредокот на технологијата постепено овозможува поинаков пристап.

Наместо старата градба автоматски да биде пречка за новиот развој, таа може да стане дел од него. Технологиите за преместување на објекти овозможуваат зачувување на архитектонското наследство и истовремено ослободување простор за современи урбани проекти.

Еколошкиот аспект исто така не е занемарлив. Уривањето на голема зграда создава огромни количества градежен отпад, а изградбата на целосно нов објект бара дополнителни материјали и енергија. Ако постојната конструкција може да се зачува и повторно да се искористи, дел од тие трошоци и влијанието врз животната средина можат да се намалат.

Случајот со училиштето во Шангај покажува дека роботиката во градежништвото не мора да служи само за автоматизирање на изградбата на нови објекти. Таа сè повеќе може да се користи и за нешто подеднакво важно – зачувување на оние што веќе постојат.

Иако движењето на зграда тешка илјадници тони и понатаму звучи како сцена од научнофантастичен филм, ваквите проекти покажуваат дека границите на инженерството брзо се поместуваат. Она што некогаш би значело рушење и изградба од почеток, денес може да се реши со внимателно планирање, роботизирана технологија и прецизна компјутерска контрола.

Шангај со овој проект испраќа интересна порака за иднината на урбанизацијата. Современиот град не мора нужно да го брише своето минато за да создаде простор за иднината. Понекогаш, доволно е старата зграда едноставно да „зачекори“ на ново место.