Нафтата, војните и вештачката интелигенција ќе ја одредуваат економијата до крајот на годината

Глобалната економија влегува во втората половина од годината со низа неизвесности кои би можеле значително да влијаат врз економскиот раст, инфлацијата, финансиските пазари и цените на енергенсите. Според најновата анализа на Oxford Economics, клучниот фактор што ќе ја одреди насоката на светската економија е одржливоста на мировниот договор меѓу САД и Иран, бидејќи неговиот исход ќе има директно влијание врз енергетските пазари и глобалната трговија.

Главниот глобален економист на Oxford Economics, Рајан Свит, оценува дека токму овој договор претставува најважната алка која може да ги засили или ублажи останатите ризици. Доколку примирјето се одржи, се очекува стабилизација на цените на нафтата, намалување на инфлациските притисоци и подобри услови за економски раст. Според прогнозите на компанијата, светската економија би можела да забележи годишен раст од околу 3,1 проценти во втората половина од годината, во споредба со околу 1,6 проценти во првите шест месеци.

Еден од најважните предуслови за ваквото сценарио е цената на суровата нафта. Oxford Economics проценува дека доколку мировниот процес продолжи без поголеми нарушувања, цената на нафтата Брент би можела да се стабилизира околу 70 долари за барел. Тоа би придонело за намалување на инфлацијата, зголемување на куповната моќ на домаќинствата и подобри финансиски услови за економиите во развој.

Сепак, аналитичарите предупредуваат дека ситуацијата останува кревка. Последните воени инциденти во близина на Ормускиот Теснец повторно ја зголемија неизвесноста околу безбедноста на една од најважните светски транспортни рути за нафта. По овие настани цената на Брент накратко порасна за повеќе од три проценти и достигна околу 76 долари за барел.

Според Свит, евентуалното пропаѓање на мировниот процес не би влијаело само врз цените на енергенсите. Тоа би можело да предизвика нови нарушувања во синџирите на снабдување, особено во индустријата за вештачка интелигенција, да ги натера централните банки повторно да водат построга монетарна политика и дополнително да ја зголеми нестабилноста на финансиските пазари.

Не сите финансиски институции ги делат истите очекувања. Додека Oxford Economics очекува релативно ниски цени на нафтата до крајот на годината, Morgan Stanley прогнозира дека цената на Брент би можела повторно да достигне околу 90 долари за барел. Светската банка е уште повнимателна и проценува просечна цена од околу 94 долари за барел, истовремено предупредувајќи дека глобалниот економски раст би можел да забави во наредната година.

Покрај енергетските ризици, значајно внимание се посветува и на трговските односи. Во САД наскоро истекуваат дел од привремените царински мерки, а администрацијата веќе подготвува нов пакет трговски ограничувања. Според Oxford Economics, тоа би можело да доведе до повисоки ефективни царински стапки и дополнителни притисоци врз меѓународната трговија.

Во исто време, Европската Унија ја заострува својата политика кон кинескиот увоз. Европската комисија веќе води десетици истраги поврзани со трговската заштита, а до есента се очекува претставување поширока стратегија за економска безбедност.

Дополнителен ризик претставува и секторот на вештачката интелигенција. Американската индустрија во голема мера зависи од испораките на полупроводници и напредна електронска опрема од земјите во Источна и Југоисточна Азија. Секое нарушување на транспортните рути или глобалната логистика би можело да предизвика нови проблеми во производството и снабдувањето.

Банката за меѓународни порамнувања предупредува дека брзиот развој на индустријата за вештачка интелигенција сè повеќе се финансира преку приватни кредитни пазари кои не се предмет на исто ниво на регулација како традиционалното банкарство. Според институцијата, ваквата зависност носи дополнителен финансиски ризик бидејќи евентуален пад на вредноста на технолошките компании би можел да предизвика многу побрза корекција отколку кај класичните финансиски кризи.

Oxford Economics изработил и сценарио според кое пад од околу 25 проценти на американските технолошки акции би можел значително да го забави американското стопанство и да се прелее врз глобалната економија. Во таков случај, светскиот економски раст следната година би бил повеќе од еден процентен поен понизок од основната прогноза.

Во фокусот на економистите остануваат и одлуките на најголемите централни банки. Иако во моментов се очекува постепено олеснување на монетарната политика, секое ново зголемување на цените на енергенсите или нарушување на глобалните синџири на снабдување би можело повторно да ги промени нивните планови.

Покрај економските фактори, политичките случувања исто така ќе имаат значајно влијание врз глобалните пазари. Американските избори, изборите во Израел и политичките процеси во Германија се меѓу настаните што инвеститорите внимателно ќе ги следат во наредните месеци.

И покрај бројните ризици, аналитичарите забележуваат и позитивни сигнали. Европската економија покажува поголема отпорност од очекуваното, а напредокот на технологиите базирани на вештачка интелигенција би можел дополнително да ја подобри продуктивноста на компаниите. Сепак, Oxford Economics предупредува дека прогнозите остануваат исклучително неизвесни, бидејќи секое ново геополитичко влошување или финансиски потрес може брзо да ја промени сликата за глобалната економија до крајот на годината.