Младите сè потешко доаѓаат до сопствен дом: Големи разлики меѓу европските земји

Купувањето на првиот стан или куќа станува сè поголем предизвик за младите Европејци, а најновите податоци покажуваат дека патот до сопствен дом значително се разликува од земја до земја. Иако сопственоста на недвижности и понатаму останува доминантен модел на домување во Европската Унија, растечките цени на становите, повисоките трошоци за живот и поскапите кредити влијаат врз возраста на која граѓаните се одлучуваат на оваа голема животна инвестиција.

Според анализата на RE/MAX Europe за 2025 година, просечната возраст на која Европејците го купуваат својот прв дом изнесува 31,3 години. Сепак, зад овој просек се кријат значителни разлики. Во Малта граѓаните најрано стануваат сопственици на недвижности, со просечна возраст од 28 години, додека на другата страна од листата се Швајцарија и Грција, каде што купувањето на првиот дом во просек се случува дури по 34-тата година.

Истражувањето покажува дека цените на недвижностите не се единствениот фактор што влијае врз одлуката за купување. Голема улога имаат и културните навики, семејната поддршка и односот кон изнајмувањето. Во Велика Британија, која има една од најниските просечни возрасти за купување прв дом меѓу големите европски економии, повеќе од половина од младите добиваат финансиска помош од семејството преку подароци или наследство. Таквата поддршка им овозможува побрзо да обезбедат сопствено живеалиште и полесно да се справат со високите почетни трошоци.

Сосема поинаква е ситуацијата во Германија, каде што луѓето во просек стануваат сопственици на недвижност по 33-тата година. Таму изнајмувањето е широко прифатено како долгорочно решение, а силната заштита на закупците и стабилниот пазар за наем значат дека многумина не чувствуваат притисок рано да купуваат сопствен дом. Како резултат на тоа, голем дел од младите Германци остануваат подолго време во изнајмени станови во споредба со европскиот просек.

Во јужниот дел на Европа, особено во Италија и Шпанија, младите подолго живеат со своите родители, што им овозможува да заштедат повеќе средства за идно купување недвижност. Сепак, и покрај оваа предност, сопственоста често се одложува поради високите цени на становите и економските предизвици. Во Франција, пак, младите релативно рано стануваат независни, но помалата семејна финансиска поддршка го продолжува периодот потребен за купување на првиот дом.

Меѓу земјите каде што граѓаните најрано купуваат недвижности се и Унгарија, Холандија, Австрија, Португалија и Финска. Во овие држави просечната возраст за прво купување останува под 30 години. Особено се издвојува Велика Британија, каде што дури двајца од пет купувачи стануваат сопственици на дом пред да наполнат 25 години.

Податоците покажуваат и дека високата стапка на сопственост на недвижности не секогаш значи и порано купување. На пример, Германија има една од најниските стапки на сопственост во Европа, додека Словачка е меѓу лидерите со повеќе од 90 проценти сопственици на домови. Тоа укажува дека различните национални политики, традиции и економски услови имаат подеднакво важна улога како и самите цени на недвижностите.

Европа во моментов се соочува со сериозни предизвици на пазарот на домување. Растот на цените на становите, ограничената понуда и повисоките трошоци за финансирање го прават сопствениот дом сè потешко достижен за младите генерации. Токму затоа возраста за купување на првиот стан или куќа станува важен показател за економската состојба и можностите на младите луѓе ширум континентот.