Кина повикува на обезбедување безбедна пловидба низ Ормускиот теснец за заштита на енергетските испораки

Кина јавно повика на прекин на воените дејствија и обезбедување слободна и безбедна пловидба низ Ормускиот теснец, испраќајќи досега најдиректна порака до сите страни во конфликтот меѓу Иран, САД и Израел. Апелот доаѓа во момент кога танкерскиот сообраќај низ клучниот енергетски премин речиси запре по бомбардирањата што ги започнаа Вашингтон и Тел Авив, а на кои Техеран одговори со напади низ регионот.

Како најголем светски увозник на нафта и гас, Кина е меѓу најизложените економии на секое нарушување во Персискиот Залив. Иако располага со значителни резерви, речиси половина од нејзиниот увоз на сурова нафта во декември поминал токму низ Ормускиот теснец. Затоа Пекинг инсистира на итен прекин на воените операции и избегнување на дополнителна ескалација која би ја довела во прашање безбедноста на поморскиот сообраќај.

Портпаролката на кинеското Министерство за надворешни работи, Мао Нинг, порача дека сите страни треба да покажат воздржаност и да ја заштитат навигацијата низ теснецот. Паралелно со јавните изјави, високи претставници од енергетскиот сектор откриваат дека Пекинг врши и тивок дипломатски притисок врз Техеран, барајќи да се избегнат напади врз танкерите со нафта и течен природен гас, особено оние што транспортираат катарски гас.

Загриженоста дополнително се засили откако Катар привремено го запре производството во Рас Лафан, најголемиот извозен терминал за течен природен гас во светот, по напад со беспилотно летало. Ова е прв целосен прекин на работата во речиси три децении. Катар учествува со околу една петтина од глобалното снабдување со ЛНГ, а обезбедува и околу 30 проценти од кинескиот увоз на овој енергенс, што ја прави стабилноста на испораките од клучно значење за кинеската економија.

Иако Кина е најголемиот купувач на иранска нафта и на тој начин претставува економски спас за Техеран под санкции, нејзината зависност од поширокиот регион на Персискиот Залив ја тера да води внимателна политика. Пекинг досега се воздржуваше од остри јавни ставови, но сега јасно укажува дека регионалната стабилност е предуслов за непречено снабдување со енергија.

Кинескиот министер за надворешни работи Ванг Ји во разговор со иранскиот колега Абас Арагчи посочил дека, покрај заштитата на националната безбедност, Иран треба да ги земе предвид и „разумните грижи“ на соседите. Иако во официјалното соопштение не беа директно споменати енергетските испораки, пораката се толкува како дипломатски сигнал за одговорност во чувствителниот регион.

Во меѓувреме, најмалку четири комерцијални бродови се пријавени како оштетени, а дел од сопствениците и осигурителните компании веќе покажуваат воздржаност кон пловидба низ Заливот. Секое подолго нарушување на сообраќајот би можело да предизвика нов скок на цените на нафтата и гасот, со последици врз глобалната инфлација.

Според анализите, директното економско влијание врз Кина засега изгледа управливо, со можен умерен инфлаторен притисок поради повисоките цени на енергенсите. Сепак, геополитичките последици би можеле да бидат подлабоки и подолготрајни, особено ако конфликтот продолжи и го наруши енергетскиот баланс во регионот.

За Пекинг, Ормускиот теснец не е само поморски премин, туку клучна артерија за економската стабилност. Затоа кинеската дипломатија во овој момент се движи меѓу поддршката на својот важен партнер Иран и заштитата на сопствените стратешки енергетски интереси.