Европските цени на природен гас се искачија за повеќе од 30 проценти поради прекин на катарскиот ЛНГ извоз

Цените на природниот гас во Европа се искачија за повеќе од 30 проценти поради неизвесноста околу времетраењето на запрените испораки од најголемата светска извозна ЛНГ фабрика во Катар и последиците од тоа врз глобалните енергетски пазари. Контрактите за иднината на гасот бележат раст веќе втор ден по ред, додека Кина, најголемиот светски увозник на ЛНГ, повика на обезбедување безбедна пловидба низ Ормускиот теснец. Високи претставници од гасната индустрија истакнуваат дека Пекинг врши дипломатски притисок врз иранските власти да не преземат дејства кои би го нарушиле извозот на катарскиот гас.

Фабриката на QatarEnergy, која обезбедува околу една петтина од глобалната понуда, беше затворена во понеделникот по напад со беспилотно летало од Иран, а дури и пред тоа ширењето на конфликтот на Блискиот Исток практично го парализираше преминот низ Ормускиот теснец, клучна рута за извозот на гас од Катар. Цените во Европа се зголемија за околу 70 проценти од затворањето на пазарите во петок, со волатилност каква што не беше забележана од енергетската криза во 2022 година, додека континентот се приближува кон крајот на зимата со значително намалени складишни резерви.

Растот на цените го отежнува складирањето на гас во Европа бидејќи потенцијалната конкуренција со другите региони за ЛНГ испораки ги зголемува разликите во цените. Летните европски фјучерси се тргуваат со значителна премија во однос на договорите за наредната зима, што го прави складирањето економски неисплатливо. Аналитичарите предупредуваат дека во следните денови ќе има голема волатилност бидејќи учесниците на пазарот го оценуваат влијанието на изгубеното производство врз сопствените снабдувачки портфолија, а најагресивни во краткорочните набавки ќе бидат пазарите во Азија и Пацификот.

Трговците се прашуваат колку сериозни се нападите врз катарската фабрика, која е еден од најзначајните непланирани прекини во индустријата. Најголемото прашање останува колку долго ќе трае конфликтот, со оглед на тоа што САД испраќаат контрадикторни сигнали за времетраењето на војната, додека претседателот Доналд Трамп најави дека САД ќе направат „сè што е потребно“. Државите кои зависат од гас за критична електрична енергија, како Тајван и Јужна Кореја, веќе започнаа да бараат алтернативни извори, додека Кина се обидува да влијае врз Техеран за да остане отворен преминот низ Ормускиот теснец.

Аналитичарите од Goldman Sachs ги зголемија прогнозите за цените на европскиот гас во април 2026 година од 36 на 55 евра за мегават-час, додека се очекува цените на азиските спот пазари да пораснат во однос на европските бидејќи поголемиот дел од катарскиот ЛНГ оди токму кон Азија. Загриженоста за нарушувања на снабдувањето се одразува и во деривативните пазари, каде што индикативната волатилност на европските фјучерси достигна највисоко ниво од летото 2023 година, сигнализирајќи силен оптимизам кај пазарот за покачување на цените. Холандските фјучерси, како референтна цена на европскиот гас, пораснаа за 26 проценти, достигнувајќи 55,96 евра за мегават-час во Амстердам.