Дигиталното евро во застој: Европскиот парламент се соочува со длабоки поделби околу концептот и законодавниот пат

Предлогот на Европската Унија за воведување дигитална форма на евровата готовина моментално се наоѓа во застој, бидејќи Европскиот парламент се соочува со сериозни несогласувања околу самиот концепт. Пратениците сè уште не успеваат да се усогласат за тоа како би требало да функционира дигиталното евро, што го доведува во прашање целокупниот законодавен процес за оваа иновација.

На неодамнешниот состанок во вторник, известувачите од различни политички групи забележаа дека разликите се длабоки и се однесуваат на суштината на проектот. Еден од извори блиски до дискусијата едноставно ја опиша ситуацијата со зборовите „согласивме да не се согласуваме“. Спорот се однесува на тоа дали дигиталното евро треба да функционира како „токенизирана“ офлајн готовина без отворање сметки во главната книга на Европската централна банка или, пак, како платформа каде корисниците ќе имаат малопродажни сметки и ќе можат да го користат и онлајн и офлајн.

Фернандо Наварете, известувач од Европската народна партија, предложи модел што би се користел исклучиво за офлајн плаќања. Според неговиот предлог, дигиталното евро би се претставувало како електронски еквивалент на готовината, при што корисниците нема да отвораат сметки во главната книга на ЕЦБ, што би го олеснило користењето на валутата без директна зависност од банките. Спротивно на ова, Социјалистите и демократите и Renew Europe се залагаат за модел блиску до оригиналниот предлог на Европската комисија, каде корисниците ќе имаат сметки во главната книга и ќе можат да го користат дигиталното евро во секојдневните плаќања и онлајн и офлајн.

Според Никос Папандреу, заменик-известувач од S&D, дигиталното евро треба да ја одразува независноста и суверенитетот на европската инфраструктура за плаќања, особено во време на глобални геополитички промени и растечка нестабилност во меѓународниот поредок. Според него, контролата врз клучната финансиска инфраструктура е од суштинско значење за Европа.

Европскиот парламент е единствената институција која сè уште не донела формален став по ова прашање, додека земјите-членки на ЕУ веќе го усвоија својот став минатиот декември. Планираното гласање во мај на пленарната седница е клучно, но поделбата меѓу пратениците може да го загрози усвојувањето на предлогот. Доколку парламентарците го поддржат дигиталното евро, Европската комисија, Европскиот парламент и Европскиот совет ќе започнат преговори за политички договор, кои не можат да започнат сè додека Парламентот не заземе јасен став.

Дигиталното евро, како електронска форма на државна валута, би овозможило на граѓаните, компаниите и институциите во еврозоната да вршат плаќања без зависност од меѓународните картични системи како Visa, Mastercard или платформи како PayPal. Покрај тоа, дигиталните пари од централните банки би обезбедиле нови можности за плаќања со зголемена контрола и безбедност, додека истовремено ја јакнат финансиската автономија на Европа во глобален контекст.