Хрватска ја уредува процедурата за странски работници за да ја заштити домашната работна сила

Хрватската влада достави до Парламентот предлог за измени на Законот за странски работници, со цел националното законодавство да се усогласи со европските правила за единствената постапка за издавање дозволи за престој и работа на странски државјани. Овие измени се дел од напорите на Хрватска да ја поедностави и уреди процедурата за привлекување странска работна сила, додека истовремено се заштитуваат интересите на домашниот пазар на труд.

Податоците за 2025 година покажуваат мало намалување на бројот на издадени дозволи за престој и работа во однос на 2024 година. Вкупно се издадени 170.723 дозволи, што е за 17,3 проценти помалку отколку претходната година. Министерот за внатрешни работи, Давор Божиновиќ, посочи дека ова е резултат на воведените нови правила, кои меѓу другото, вклучуваат построги критериуми за добивање позитивно мислење од Хрватската служба за вработување.

Новите правила бараат работодавците да ја докажат својата економска активност во Хрватска и да имаат сооднос помеѓу домашните и странските работници, особено во дефицитарните занимања. Исто така, се воведе обврска за целосно плаќање на сите јавни давачки, а не само данок на доход и задолжителни придонеси за осигурување.

Една од клучните новини е олеснувањето на процесот за промена на дефицитарното занимање кај истиот работодавач. Промената на работодавачот во истото занимање е исто така поедноставена, па веќе не е потребно повторно да се започнува целата постапка за издавање нова дозвола за престој и работа.

Специфична промена е воведувањето поедноставена процедура за сезонските работници. Работодавците сега ќе можат да добијат дозволи за престој и работа за сезонски работници со рок на важење до три години. Странските државјани ќе можат да работат до 90 дена или до девет месеци годишно за истиот работодавач, во истата или сродна професија. Ова ќе ја намали административната тежина за работодавците и ќе го поедностави процесот на вработување на сезонски работници.

За продолжување на дозволата за престој и работа, странските работници ќе имаат обврска да покажат познавање на хрватскиот јазик. Исто така, работодавачите кои бараат дозвола не смеат да имаат блокади подолги од 30 дена и мора да ги исполнат сите обврски кон државата и кон своите работници. Прилевот на средства на трансакциските сметки се проверува за последните 12 месеци, наместо претходните 6 месеци.

Се забележа дека досега одредени работодавачи заобиколувале правилата, добивајќи позитивен тест на пазарот на трудот за занимања без реален дефицит и потоа испраќајќи ги работниците да работат на други локации каде домашната работна сила е повеќе застапена. Со новите правила се очекува да се зголеми транспарентноста и рамнотежата на локалниот пазар на труд.

Во 2025 година, најголем број дозволи се издадени за секторите туризам и угостителство (52.858), градежништво (52.776), индустрија (24.479), сообраќај и комуникации (13.039) и трговија (8.601). Од вкупниот број, 80.365 дозволи се за нововработување, 70.275 за продолжување на претходни дозволи, а 20.083 се за сезонски работници.

Најголем број дозволи беа издадени на граѓани на Босна и Херцеговина, следуваат Непал, Србија, Филипини, Индија, Северна Македонија, Косово, Узбекистан, Египет и Бангладеш. Новите измени имаат за цел да го подобрат процесот на вработување, да ја намалат бирократската тежина и да обезбедат поголема стабилност на пазарот на труд во Хрватска.