OpenAI реши речиси 400 досега нерешени математички проблеми

Вештачката интелигенција сè подлабоко навлегува во област која долго време се сметаше за една од најтешките за машините – создавањето нови математички докази. OpenAI објави голема колекција математички резултати произведени со интерен напреден модел, а материјалите се јавно достапни за проверка, анализа и критика од математичката заедница.

Објавената колекција содржи 722 математички трудови организирани во 372 семејства на поврзани резултати. Едно такво семејство може да содржи главен резултат, дополнителни докази, последици од резултатот или алтернативни начини на докажување. Затоа бројката од 372 не треба едноставно да се толкува како 372 целосно и конечно решени математички проблеми.

Материјалите се резултат на тестирање во кое интерниот модел добил приближно 4.000 математички проблеми. Според податоците што ги објави OpenAI, за просечен резултат била употребена пресметковна моќ еквивалентна на околу три часа размислување со ChatGPT Pro. Од добиените резултати потоа бил формиран каталогот што сега е отворен за научната јавност.

Потегот е значаен затоа што моделот не бил ограничен само на решавање класични задачи со веќе познат одговор. OpenAI го проширил тестирањето кон отворени истражувачки проблеми откако перформансите на постојните математички тестови достигнале високо ниво. Дел од објавените трудови се надоврзуваат и на претходни резултати создадени од моделите.

Но објавувањето на математички доказ и неговото конечно прифаќање од научната заедница не се иста работа. Самата компанија нагласува дека резултатите се наоѓаат во различни фази на проверка и дека не сите располагаат со формална компјутерска верификација. OpenAI предупредува и дека кај дел од неформализираните резултати може да постојат проблеми кои дополнително ќе треба да се откриваат и коригираат.

Токму затоа значаен дел од новиот пристап е транспарентноста. Наместо резултатите да останат затворени во рамките на компанијата, тие се објавени во јавен репозиториум со правила за ревизии и цитирање. Претходните верзии ќе остануваат достапни и кога трудовите ќе бидат коригирани, што треба да овозможи полесно следење на промените низ процесот на научна проверка.

Дополнително, за голем број докази се објавуваат формализации во Lean. Станува збор за систем што овозможува математичките докази да бидат претставени во форма што може да ја проверува компјутер. Тоа создава дополнителен слој на контрола, бидејќи не се проверува само дали аргументот изгледа убедливо за човек, туку и дали неговата формална логичка структура ги исполнува зададените правила. Сепак, не сите 722 трудови во моментов имаат ваква формализација.

Во објавената колекција има резултати од различни математички области, а OpenAI објави и десет скратени прикази на начинот на кој моделот дошол до одредени резултати. Меѓу темите се проблеми поврзани со ирационалноста на бројот π, претпоставките на Малер, спонтана магнетизација во квантни системи, слободни групни фактори и релативистичкиот систем Власов-Максвел.

Компанијата наведува дека при подготовката на начинот на објавување се консултирала со независната Советодавна група за математика и вештачка интелигенција при Институтот за напредни студии. Намерата е идните резултати да бидат придружени со подобри цитати, појасно математичко изложување и поквалитетна презентација, со што нивната проверка и разбирање би биле полесни за истражувачите.

Објавувањето на дополнителни информации за самиот процес е исто така важен дел од проектот. Покрај трудовите, достапни се податоци за бројот на задачи на кои работел моделот, проценки за употребената пресметковна моќ и десет скратени прикази на неговото резонирање. На тој начин математичарите добиваат повеќе информации не само за конечниот резултат, туку и за условите во кои бил создаден.

Следниот предизвик е овие резултати да ја поминат проверката на математичката заедница. Кај сложените математички проблеми понекогаш е доволна една скриена грешка во долг доказ за целиот заклучок да стане неважечки. Токму поради тоа јавната достапност, независната проверка и формализацијата на доказите се клучни пред да може да се зборува за целосно потврдени откритија.

OpenAI најавува дека репозиториумот ќе продолжи да се дополнува со нови формализации, а планира и финансирање работилници, конференции и специјални програми посветени на разбирањето на значајните математички резултати создадени со помош на вештачка интелигенција. Компанијата наведува дека целта е ваквите системи да станат алатка за проширување на човечкото знаење, а не само средство за решавање однапред зададени задачи.

Доколку значителен дел од објавените резултати ја издржи независната научна проверка, последиците би можеле да бидат многу поголеми од една импресивна демонстрација на способностите на вештачката интелигенција. Тоа би покажало дека овие модели постепено преминуваат од системи што го репродуцираат и применуваат постојното знаење кон алатки што можат активно да учествуваат во создавањето ново научно знаење. Токму проверката на 722-те објавени трудови сега треба да покаже колку голем е навистина тој чекор.