Батеријата на телефонот до неодамна издржувала цел ден, а сега одеднаш мора да го приклучувате на полнач многу порано? Првата помисла најчесто е дека батеријата е дотраена или дека некоја апликација троши премногу енергија. Иако тоа навистина се меѓу најчестите причини, ненадејната и необјаснета промена во потрошувачката може да биде и предупредување дека во позадина се случува нешто што корисникот не го забележува. Експертот за сајбер безбедност Акаш Махаџан, основач и извршен директор на Cloudle, предупредува дека компромитиран паметен телефон не мора веднаш да покаже очигледни знаци. Уредот може навидум да функционира нормално, додека во позадина работи малициозен софтвер. Токму затоа ненадејното скратување на траењето на батеријата, особено ако корисникот не го променил начинот на користење на телефонот, може да биде еден од сигналите на кои треба да се обрне внимание. Причината е релативно едноставна. Злонамерниот софтвер што е активен во позадина користи дел од ресурсите на телефонот, а за тоа е потребна дополнителна енергија. Во зависност од неговата намена, таквиот софтвер може да испраќа податоци до оддалечени сервери, да следи одредени активности на корисникот или да го оптоварува процесорот. Корисникот можеби нема да забележи ништо необично на екранот, но зголемената активност може да се одрази врз батеријата. Особено внимание треба да се обрне ако промената се случила нагло. Доколку телефонот со ист начин на користење претходно издржувал значително подолго, а сега батеријата почнува брзо да се празни без очигледна причина, според експертот тоа е доволна причина да се провери што се случува со уредот. Празнењето на батеријата може да биде едно од раните предупредувања што обичниот корисник може релативно лесно да ги забележи. Сепак, брзото трошење на батеријата само по себе не е доказ дека некој го хакирал телефонот. Батериите природно го губат капацитетот со стареењето, а одредени апликации можат значително да ја зголемат потрошувачката, особено ако често ја користат локацијата, камерата или работат во позадина. Надградба на оперативниот систем, послаба мобилна мрежа или едноставно почесто користење на телефонот исто така може да влијаат врз тоа колку долго ќе издржи едно полнење. Токму затоа е поважно да се следи комбинација од необични промени отколку веднаш да се заклучи дека уредот е компромитиран. Ако покрај батеријата телефонот почне необично да се загрева, се појават непознати апликации или корисникот забележи активности што самиот не ги иницирал, причината за дополнителна проверка станува поголема. Доколку постои сериозно сомневање дека телефонот е компромитиран, првиот чекор што го препорачува Махаџан е негово привремено исклучување од комуникациските мрежи. Тоа може да се направи со активирање на авионскиот режим и исклучување на Wi-Fi и Bluetooth. На тој начин може да се прекине потенцијалната комуникација на сомнителниот софтвер со надворешни сервери додека корисникот проверува што се случува. Следниот чекор е проверка на инсталираните апликации и нивните дозволи. Посебно внимание треба да се обрне на апликации што корисникот не се сеќава дека ги инсталирал, како и на оние што имаат пристап до чувствителни функции без очигледна потреба. Камерата, локацијата, контактите и другите лични податоци се меѓу дозволите што вреди внимателно да се прегледаат. Доколку се користи безбедносна апликација за скенирање, таа треба да биде преземена од официјалните продавници Google Play или Apple App Store. Во ситуација кога постои сомневање дека некој веќе добил пристап до податоците на телефонот, важно е да се заштитат и корисничките сметки. Лозинките за електронската пошта, социјалните мрежи, банкарските услуги и другите важни профили е подобро да се променат од друг уред за кој корисникот е сигурен дека е безбеден. Дополнителна заштита може да обезбеди и двофакторската автентикација, бидејќи лозинката сама по себе тогаш не е доволна за пристап до сметката. Редовното ажурирање на оперативниот систем е уште еден важен дел од заштитата. Новите верзии не носат само дополнителни функции, туку често содржат и безбедносни поправки за веќе откриени слабости. Одложувањето на ажурирањата може непотребно да го остави телефонот изложен на пропусти за кои веќе постои решение. Доколку сомневањето за компромитиран телефон е придружено и со неовластени банкарски трансакции или друга финансиска измама, реакцијата треба да биде брза. Во таков случај потребно е што поскоро да се контактира банката и да се преземат мерки за заштита на сметките, а случајот да се пријави и кај надлежните институции. Батеријата што одеднаш трае пократко, според тоа, не значи автоматски дека телефонот е хакиран. Но ако нема логично објаснување за промената, не треба ниту целосно да се игнорира. Понекогаш токму малите промени во однесувањето на уредот можат навреме да покажат дека во позадина се случува нешто што корисникот не го побарал. Навигација на напис Вештачката интелигенција создава нова генерација европски милијардери „Како никогаш да не сум постоел“: Поранешниот директор на „Дизни“ проговори за отказот по 30 години во компанијата