Кина ќе го освои светот со роботи? Новото „оружје“ веќе се произведува во милиони

Кина забрзано ја презема водечката позиција во глобалната роботика, а најновите податоци покажуваат колку брзо се шири нејзината доминација на пазарот на хуманоидни роботи. Во првата половина од 2026 година, кинеските производители учествувале со повеќе од 97 проценти во светските испораки на хуманоидни роботи, според извештајот на американската аналитичка агенција Smart Analytics Global.

Во светот во првите шест месеци од годинава биле испорачани околу 19.100 хуманоидни роботи, што претставува раст од дури 272 проценти во однос на истиот период минатата година. Уште повпечатлив е податокот дека Кина не е само најголем производител, туку и најголем пазар за овие машини, со повеќе од 85 проценти од глобалната побарувачка.

Развојот на кинеската роботика не се случува случајно. Земјата располага со огромна индустриска база, развиена мрежа на добавувачи и домашен пазар на кој новите технологии можат брзо да се тестираат и применат. Роботите веќе наоѓаат место во производството на електрични автомобили, електрониката, магацините и логистиката, а со понатамошниот развој на вештачката интелигенција нивната примена би можела дополнително да се прошири.

Промена има и на самиот врв на пазарот. Кинеската компанија AGIBOT го презеде првото место меѓу производителите на хуманоидни роботи, оставајќи ја зад себе Unitree Robotics, која минатата година беше глобален лидер. Unitree во 2025 година испорачала околу 5.500 роботи, а во меѓувреме започна и процес за излегување на Шангајската берза.

Планираната иницијална јавна понуда дополнително покажува колку брзо расте вредноста на роботичкиот сектор во Кина. Почетната цена на акцијата е поставена на 150,8 јуани, односно околу 19,4 евра, а компанијата планира преку понудата да обезбеди околу 6,1 милијарда јуани, што е приближно 783 милиони евра. Проценетата пазарна вредност на компанијата би изнесувала околу 61 милијарда јуани, односно околу 7,8 милијарди евра.

Една од главните предности на кинеските производители е тоа што голем дел од потребните компоненти можат да ги набават во сопствената земја. Кај некои производители, повеќе од 90 проценти од клучните делови за хуманоидните роботи се произведуваат во Кина. Тоа овозможува поголема контрола врз трошоците, побрзо производство и полесно зголемување на капацитетите кога побарувачката расте.

Токму можноста за масовно производство може да биде еден од најважните фактори во следната фаза од развојот на роботиката. Аналитичарите очекуваат Кина во текот на оваа година да произведе повеќе од 100.000 хуманоидни роботи. Доколку прогнозата се оствари, тоа би значело огромен скок во однос на досегашното производство и би ја зацврстило позицијата на земјата како центар на глобалната роботичка индустрија.

Кинеската експанзија не се ограничува само на хуманоидните роботи. Извозот на индустриски роботи од земјата во првите шест месеци од 2026 година достигнал 6,29 милијарди јуани, или околу 807 милиони евра. Кинеските роботи во овој период биле пласирани во 141 земја и регион, што покажува дека производителите сè поагресивно се пробиваат на странските пазари.

Годишниот раст на извозот достигнал 359 проценти, додека извозот на хируршки роботи бил зголемен за 3,3 пати. Тоа укажува дека роботиката повеќе не е ограничена на фабричките погони, туку постепено навлегува и во области како медицината, логистиката и други сложени индустрии.

Зад овој подем стои и брзиот развој на кинеската вештачка интелигенција. Колку роботите стануваат пософистицирани, толку поважни се системите што им овозможуваат да препознаваат предмети, да ја разбираат околината, да носат одлуки и да извршуваат сложени задачи. Токму затоа роботиката и вештачката интелигенција сè повеќе се развиваат како две меѓусебно поврзани индустрии.

Податоците од Hugging Face покажуваат дека кинеските модели на вештачка интелигенција во текот на претходната година учествувале со 41 процент во преземањата и за првпат ги надминале американските модели. Овој тренд е значаен затоа што покажува дека кинеската амбиција не е само да произведува физички машини, туку и да развива технологија што ќе им овозможи на тие машини да станат сè поавтономни и покорисни.

Кина со години гради индустриски екосистем во кој производството, технологијата и огромниот домашен пазар се надополнуваат. Компаниите можат релативно брзо да развијат нов производ, да го тестираат во сопствената земја и потоа да го пласираат на странските пазари. Во роботиката оваа предност станува особено важна бидејќи секторот сè уште се наоѓа во фаза на брз развој и производителите се натпреваруваат не само кој ќе создаде најнапреден робот, туку и кој ќе успее да го произведе во најголеми количини и по најниска цена.

Хуманоидните роботи затоа би можеле да бидат едно од следните големи боишта меѓу светските технолошки сили. Нивниот потенцијал е огромен, од автоматизација на производството и складирањето до помош во здравството, домаќинствата и услугите. Но, за да станат масовна појава, потребно е нивната цена да се намалува, а истовремено да стануваат побезбедни, поиздржливи и поспособни за самостојно извршување задачи.

Токму тука Кина се обидува да ја искористи својата најголема предност – способноста за брзо и масовно производство. Доколку најавите за производство од повеќе од 100.000 хуманоидни роботи годинава се остварат, земјата ќе направи уште еден голем чекор кон тоа да стане доминантен светски центар за оваа технологија.

Роботите можеби сè уште изгледаат како технологија од иднината, но бројките покажуваат дека иднината веќе пристигнува во фабриките и магацините. А во таа трка, Кина во моментов не само што учествува, туку произведува со темпо со кое останатиот свет тешко може да се натпреварува.