Цукерберг сака вештачката интелегенција да му даде „супермоќи“ на секој човек – критичарите прашуваат кој ќе заработи од тоа

Иднината во која секој човек ќе има моќен личен асистент со вештачка интелигенција веќе не звучи како далечна научна фантастика, барем според визијата на Марк Цукерберг. Извршниот директор на Мета смета дека напредната вештачка интелигенција треба да биде достапна за поединците, а не нејзината моќ да остане концентрирана кај неколку големи компании, влади и институции.

Во есеј објавен онлајн, Цукерберг ја претстави својата визија за таканаречената „лична суперинтелигенција“, во која секој би можел да располага со дигитален асистент способен да му помага во учењето, работата, создавањето нови производи и развивањето сопствени идеи. Според него, вештачката интелигенција би можела значително да ги зголеми можностите на обичниот човек и да создаде услови повеќе луѓе да станат иноватори.

Цукерберг особено ја нагласува важноста на моделите со отворен код. Кај ваквиот пристап, клучните компоненти на технологијата се достапни за програмерите, кои можат да ги анализираат, менуваат и надградуваат. Според шефот на Мета, тоа е еден од начините да се спречи напредната вештачка интелигенција да стане алатка со која ќе располагаат само најмоќните играчи.

Тој смета дека личниот ВИ асистент во иднина би можел да има многу поширока улога од денешните дигитални алатки. Наместо само да одговара на прашања, системот би можел да му помага на корисникот да развива бизнис идеи, да учи на високо академско ниво, да создава содржини и да носи одлуки приспособени на неговите потреби.

Како пример, Закерберг ја споменува и својата осумгодишна ќерка, за која вели дека веќе може со помош на технологијата да ги претвора сопствените идеи во код и видеосодржини. Според него, ваквите можности наскоро би можеле да станат достапни за огромен број луѓе, што би го променило начинот на кој работиме, учиме и создававме.

Но, зад оваа визија се крие и сериозна борба за иднината на индустријата за вештачка интелигенција. Мета со години го промовира пристапот со отворен код, но истовремено се соочува со жестока конкуренција од компании како OpenAI, Anthropic и Google. Овие компании развиваат моќни системи, но не го следат целосно истиот модел на отвореност што го застапува Мета.

Закерберг предупредува дека доколку најнапредните системи останат во рацете на мал број компании или институции, моќта ќе се концентрира уште повеќе. Наместо технологијата да му даде поголема слобода на поединецот, според него, би можела да ја зајакне позицијата на големите корпорации и државните структури.

Токму оваа теза предизвика критики. Дел од противниците на Мета сметаат дека аргументите за отворениот код се оправдани, но дека не треба да се занемари фактот што и самата компанија има голем интерес од ширењето на сопствените ВИ технологии.

Мет Лејн, советник за политики во организацијата „Борба за иднината“, оцени дека Закерберг правилно ја препознава важноста на отворената вештачка интелигенција, но предупреди дека пристапот не смее да биде ограничен на решенија контролирани од една компанија. Според него, вистинската цел треба да биде поголема конкуренција меѓу различни развивачи и системи.

Прашањето е особено важно бидејќи вештачката интелигенција станува сè помоќна. Отвореноста на технологијата може да овозможи поширока проверка и развој, но истовремено отвора и безбедносни ризици. Напредните системи би можеле да се користат за создавање нови алатки, но и за напади врз дигитални системи и критична инфраструктура.

Мета во меѓувреме продолжува да инвестира во развојот на сопствените модели со отворен код. Компанијата најавува и нови системи што би можеле да работат директно на персонални компјутери, како и пристап до помоќни модели за програмерите.

Закерберг во својата визија не се ограничува само на технологијата. Тој ги повика и американските власти да вложуваат повеќе во енергетската и дигиталната инфраструктура, оценувајќи дека за развојот на напредната вештачка интелигенција ќе бидат потребни огромни количества енергија и компјутерски капацитет.

Во неговите ставови важен дел зазема и конкуренцијата со Кина. Закерберг смета дека САД и нивните сојузници мора побрзо да ја развиваат инфраструктурата и да ја задржат технолошката предност во однос на кинеската ВИ индустрија.

Сè поголемо внимание привлекува и таканаречената дестилација на модели, процес при кој послаб модел се обучува со помош на резултати добиени од помоќен систем. Вашингтон веќе размислува како да го ограничи користењето на вакви техники од страна на кинеските компании, додека американски компании претходно изнесуваа обвинувања дека кинески ВИ системи користеле резултати од американски модели.

На крајот, визијата на Закерберг отвора едно многу поголемо прашање: кој ќе ја контролира вештачката интелигенција што ќе стане дел од секојдневниот живот? Ако секој човек навистина добие сопствен моќен ВИ асистент, тоа би можело драматично да ги зголеми индивидуалните можности. Но, ако зад тие асистенти стојат неколку технолошки гиганти, тогаш прашањето за тоа кој навистина ја контролира технологијата нема да исчезне.

Токму затоа борбата за отворена вештачка интелигенција веројатно нема да биде само технолошка. Таа ќе биде и економска и политичка борба за тоа кој ќе ги поставува правилата на ерата во која дигиталниот асистент може да стане речиси незаменлив дел од животот на секој човек.