Дали заврши „американскиот сон“? Работници од Балканот разочарани од Алјаска

Сезонската работа во фабриките за преработка на риба на Алјаска со години важеше за една од најисплатливите можности за работниците од Балканот. Добро платените смени, обезбедениот сместувачки капацитет и можноста за заработка од неколку илјади долари месечно привлекуваа голем број луѓе кои беа подготвени неколку месеци да работат во тешки услови. Но, годинашната сезона донесе сосема поинаква слика.

По неколку години намален интерес и прекини во заминувањата, ова лето повторно значителен број сезонски работници од балканските земји отпатуваа на Алјаска. Сепак, дел од нив се вратија многу порано од планираното, бидејќи во одредени региони речиси и немало риба, а со тоа исчезнала и можноста за редовна работа и добра заработка.

Според сведоштвата на работници кои веќе неколкупати работеле на Алјаска, главниот проблем оваа година е значително послабиот улов. Во некои фабрики работата целосно запрела само неколку дена по пристигнувањето на сезонците, поради што компаниите биле принудени да ги испратат дел од работниците назад во нивните матични земји.

Најголемите проблеми биле забележани во неколку рибарски центри каде што производството зависело исклучиво од дневниот улов. Работниците кои очекувале долги смени и голем број прекувремени часови се соочиле со сосема спротивна ситуација – некои работеле само по неколку часа дневно, а дел останале без никакви смени.

Иако часовната заработка останала приближно иста како претходните години и изнесува околу 18 американски долари, инфлацијата значително ја намалила вредноста на заработените средства. Во меѓувреме, цените на храната, услугите и секојдневните трошоци на Алјаска пораснале за 20 до 30 проценти, па работниците велат дека денес со иста плата можат да купат многу помалку отколку пред неколку години.

Дополнителен проблем претставувал фактот што бројот на работни часови бил далеку помал од очекуваниот. Додека во успешните сезони смените често траеле и по 16 часа дневно, ова лето во некои фабрики тие биле скратени на четири до шест часа, а потоа целосно прекинувале поради недостаток на работа.

Дел од работниците се пожалиле и на условите за сместување. Според нивните сведоштва, во одредени кампови недостигало греење, а санитарните јазли биле надвор од сместувачките објекти, што дополнително ги отежнувало условите за живот во студената клима. Имало случаи кога поради недоволно работа работниците биле известени дека треба предвреме да ја напуштат Алјаска, а некои се соочиле и со организациски проблеми околу враќањето.

Од друга страна, не сите локации биле погодени подеднакво. Во дел од фабриките, особено во регионите каде што уловот бил подобар, производството продолжило без поголеми прекини, а работниците и натаму имале доволно работни часови. Сепак, таквите примери биле значително поретки отколку во претходните години.

Компаниите кои ангажираат сезонски работници годинава се соочиле и со дополнителни административни предизвици. Дел од кандидатите воопшто не отпатувале бидејќи било проценето дека нема да има доволно работа, па нивните заминувања биле откажани уште пред да ги добијат потребните документи.

Според искусните сезонци, работата на Алјаска повеќе не ја носи сигурноста што ја имала порано. Иако сместувањето, храната и патните трошоци најчесто ги покрива работодавачот, заработката денес во голема мера зависи од количината на уловена риба. Кога уловот е слаб, значително се намалува и бројот на работни часови, а со тоа и конечната заработка.

Во изминатите години многумина од Балканот се одлучуваа за ваков вид сезонска работа затоа што за неколку месеци можеа да заработат сума што тешко би ја обезбедиле дома. Во успешни сезони месечните приходи достигнуваа од две до седум илјади долари, а најискусните работници со голем број прекувремени часови успеваа да заработат и значително повеќе.

Сепак, искуствата од оваа сезона покажуваат дека заработката повеќе не е загарантирана. Комбинацијата од слаб улов, помал број работни часови и повисоки животни трошоци ја доведе во прашање исплатливоста на сезонската работа на Алјаска. Поради тоа, многумина веќе се прашуваат дали следната година повторно ќе се одлучат за оваа авантура или ќе побараат подобри можности на друго место.