Европа сè повеќе се дели на богати и сиромашни, а најбогатите контролираат рекорден дел од приходите

Сè поголем дел од богатството во Европа завршува кај многу мал број луѓе, а новите податоци од World Inequality Database покажуваат дека економскиот јаз меѓу најбогатите и остатокот од населението продолжува да се продлабочува. Анализите откриваат дека во дел од европските земји најбогатите 0,1 проценти од населението контролираат повеќе од десет проценти од вкупниот национален доход.

Во Северна Македонија, иако концентрацијата на приходи кај ултрабогатите не е меѓу највисоките во Европа, економистите предупредуваат дека регионот на Балканот генерално се соочува со растечки нееднаквости, особено поради ограничената прогресивност на даночните системи и слабата распределба на капиталот.

Истражувањата покажуваат дека земјите од Источна и Југоисточна Европа имаат значително поголема концентрација на приходи кај најбогатите во споредба со дел од Западна Европа и скандинавските држави. Причината, според економските аналитичари, не лежи само во пазарните услови, туку и во политиките што државите ги применуваат во однос на оданочувањето, социјалната заштита и распределбата на доходот.

Експертите посочуваат дека во многу посттранзициски економии, меѓу кои се вбројуваат и земјите од Балканот, даночните системи се помалку прогресивни, што значи дека богатите често плаќаат релативно помал удел од своите приходи во споредба со средната класа.

Во исто време, јазот не се создава само преку платите, туку и преку сопственоста врз компании, капиталните добивки, недвижностите и инвестициите. Токму тие извори на приход овозможуваат богатството побрзо да се концентрира кај мал број луѓе.

Податоците покажуваат дека европските земји со посилни синдикати, поразвиени социјални системи и помали разлики во платите имаат пониско ниво на концентрација на богатство. Затоа скандинавските држави и дел од западноевропските економии успеваат подобро да го ограничат растот на економската нееднаквост.

Аналитичарите предупредуваат дека прашањето за распределбата на богатството повторно станува едно од клучните економски и политички прашања во Европа. По децении во кои нееднаквоста беше намалена, последните години повторно се бележи раст на концентрацијата на капиталот, поттикнат од глобализацијата, растот на финансиските пазари и технолошкиот сектор.

Во услови кога цените растат, а трошоците за живот се сè поголеми, економистите сметаат дека државите ќе мора да бараат нов баланс меѓу привлекувањето инвестиции и намалувањето на јазот меѓу најбогатите и остатокот од населението. За земји како Северна Македонија, тоа дополнително отвора дебата за правичноста на даночниот систем, растот на платите и распределбата на економскиот раст.