Кои мобилни телефони имаат највисоко зрачење? Ново рангирање открива големи разлики меѓу популарните модели

Мобилните телефони станаа неизоставен дел од секојдневниот живот, но прашањето за нивното електромагнетно зрачење и понатаму предизвикува интерес кај корисниците. Иако современите паметни телефони мора да исполнуваат пропишани безбедносни стандарди, количината на радиофреквенциска енергија што човечкото ткиво може да ја апсорбира не е иста кај сите уреди. Споредбата на 15 популарни модели покажува дека разликите можат да бидат значителни, дури и меѓу телефони од иста генерација или од ист производител.

Анализата се темели на податоци од германската Сојузна служба за заштита од зрачење, позната како BfS, која располага со информации за нивото на апсорпција на радиофреквенциска енергија кај различни мобилни уреди. За споредбата е користен показателот SAR, односно специфична стапка на апсорпција, кој се изразува во вати по килограм телесно ткиво.

Овој показател овозможува стандардизирана споредба на телефоните во лабораториски услови. Сепак, експертите нагласуваат дека повисока вредност на SAR не значи автоматски дека одреден уред е поопасен за здравјето, бидејќи измерените максимални вредности не се исто што и реалната изложеност при секојдневно користење.

Секој мобилен телефон користи радиофреквенциски бранови за комуникација со базните станици и мобилните мрежи. Овие бранови претставуваат нејонизирачко електромагнетно зрачење, кое по своите физички карактеристики се разликува од јонизирачкото зрачење, како рендгенските зраци.

Разликата е важна бидејќи радиофреквенциските бранови немаат доволно енергија директно да ги јонизираат атомите или да ја оштетат ДНК на начин карактеристичен за јонизирачкото зрачење. Тоа, сепак, не значи дека нивната изложеност не се испитува, туку дека процената на можните биолошки ефекти се заснова на поинакви механизми и научни критериуми.

Во споредбата на 15 популарни паметни телефони, највисока наведена вредност за апсорпција на енергија во пределот на главата има Apple iPhone 17. Според објавените податоци, неговиот SAR изнесува 1,49 W/kg, што го поставува на првото место во анализираниот избор на уреди.

Веднаш зад него се наоѓа iPhone 16e, чија вредност е само 0,01 W/kg пониска. Тоа значи дека двата модела на Apple имаат речиси идентични резултати при стандардизираното мерење на апсорпцијата на радиофреквенциска енергија во пределот на главата.

На третото место се наоѓа Samsung Galaxy Z Fold7, со измерена вредност од 1,40 W/kg. Овој модел, кој припаѓа во категоријата телефони со преклоплив екран, има повисока вредност од дел од класичните паметни телефони опфатени со споредбата.

Следува Samsung Galaxy S26, кај кој SAR за главата изнесува 1,21 W/kg. Разликата меѓу двата модела на Samsung покажува дека дури и уредите од ист производител можат да имаат различни резултати, зависно од нивната конструкција, антенски систем и други технички карактеристики.

На спротивниот крај од анализираното рангирање се наоѓа Samsung Galaxy A16 5G, со вредност од 0,38 W/kg. Тоа е најнискиот резултат меѓу 15-те разгледувани модели, што дополнително покажува дека цената и припадноста на повисока производна серија не се сигурен показател за вредноста на SAR.

Интересно е што моделите од премиум-сегментот не мора да имаат пониски вредности од подостапните телефони. Современите уреди се разликуваат по конструкцијата, распоредот на компонентите и начинот на кој нивните антени комуницираат со мобилната мрежа, а сите овие фактори можат да влијаат врз лабораториските мерења.

Меѓутоа, рангирањето станува уште поинтересно кога наместо апсорпцијата во пределот на главата ќе се разгледа апсорпцијата во близина на телото. Ист телефон може да има различни вредности во зависност од тоа во каква положба се тестира и на кое растојание се наоѓа од ткивото.

Добар пример за тоа е Motorola Razr 60. Според мерењата за главата, овој модел има SAR од 0,84 W/kg и се наоѓа на единаесеттото место во анализираниот избор на телефони.

Но при мерењето во близина на телото, вредноста на истиот уред достигнува 1,39 W/kg. Со тоа Motorola Razr 60 се искачува меѓу моделите со највисоки измерени вредности во оваа категорија, заземајќи го четвртото место.

Слична разлика е забележана и кај Google Pixel 9. Неговата вредност за главата изнесува 0,99 W/kg, додека при тестирање во близина на телото достигнува 1,40 W/kg.

Овие резултати покажуваат зошто не е доволно да се разгледува само една бројка при споредувањето на електромагнетната апсорпција. Положбата на телефонот, начинот на тестирање и техничките карактеристики на уредот можат значително да влијаат врз измерената вредност.

Кај Apple iPhone 17, пак, анализата покажува идентична вредност во двата вида мерења. И при тестирањето во пределот на главата и при тестирањето во близина на телото, наведениот SAR изнесува 1,49 W/kg.

Тоа не значи дека корисникот секогаш апсорбира иста количина енергија без разлика како го држи телефонот. Станува збор за максимални вредности добиени во стандардизирани лабораториски конфигурации, а не за постојано ниво на изложеност при реална употреба.

Разликите меѓу моделите се забележливи и кај другите производители. Google Pixel 9 и Pixel 10, на пример, имаат иста максимална вредност на SAR за главата, која изнесува 0,99 W/kg.

Речиси идентичен резултат имаат и два уреди од понудата на Xiaomi. Моделите Poco X7 Pro и Xiaomi 17 бележат по 1,00 W/kg, иако се наменети за различни сегменти од пазарот.

Кај трите анализирани модели на Motorola, вредностите се движат во релативно тесен опсег. Најниска вредност има Razr 60 со 0,84 W/kg, додека Edge 60 достигнува 0,95 W/kg.

Ваквите податоци покажуваат дека не постои едноставно правило според кое одреден бренд секогаш има повисоко или пониско ниво на апсорпција на радиофреквенциска енергија. Дури и во рамките на исто производно семејство, разликите можат да зависат од конкретната конструкција и техничките решенија.

Еден од најважните фактори е дизајнот на антените. Современите паметни телефони користат сложени антенски системи за поврзување со различни мобилни мрежи и фреквенциски опсези, а нивниот распоред во куќиштето влијае врз начинот на кој се распределува радиофреквенциската енергија.

Значење имаат и работните фреквенции, начинот на кој телефонот ја регулира моќноста на предавање и условите во кои се спроведува мерењето. Поради тоа, резултатот за еден модел не може да се користи како основа за оценување на сите телефони од ист производител.

Особено важно е да се разбере дека SAR не претставува мерење на вкупното зрачење што човекот го прима во текот на денот. Тој покажува колку радиофреквенциска енергија може да апсорбира одредена количина ткиво во конкретни, контролирани услови.

Во реалниот живот, моќноста со која телефонот емитува радиофреквенциски сигнали постојано се менува. Уредот ја приспособува комуникацијата со мобилната мрежа во зависност од јачината на сигналот, оддалеченоста од базната станица и други технички услови.

Кога мобилниот сигнал е добар, телефонот во многу ситуации може да комуницира со помала предавателна моќност. Во услови на слаб сигнал, пак, може да биде потребна поголема моќност за одржување на стабилна врска.

Тоа значи дека истиот телефон може да создава различни нивоа на изложеност во зависност од местото и начинот на користење. Разговор во простор со слаб мобилен сигнал не мора да подразбира иста изложеност како разговор во услови на добра мрежна покриеност.

Времетраењето на користењето исто така има значење при процената на вкупната изложеност. Краток телефонски разговор, подолг разговор со уредот поставен до увото и користење на телефонот за интернет преку мобилната мрежа претставуваат различни ситуации.

Дополнително, растојанието меѓу уредот и телото може да влијае врз количината енергија што ја апсорбира ткивото. Затоа користењето на звучникот или слушалките при телефонски разговор може да ја намали непосредната изложеност на главата.

Овие едноставни навики не произлегуваат од доказ дека секојдневното користење мобилен телефон во рамките на пропишаните ограничувања е опасно. Тие претставуваат практични начини за намалување на изложеноста кај луѓето што сакаат дополнителна претпазливост.

Прашањето за здравствените ефекти од радиофреквенциското зрачење е предмет на научни истражувања со години. Различни институции ги анализираат достапните докази за да утврдат дали изложеноста што настанува при вообичаено користење мобилни телефони може да биде поврзана со одредени здравствени проблеми.

Според Американската агенција за храна и лекови, FDA, досегашните научни докази не укажуваат на потврдена поврзаност меѓу радиофреквенциското зрачење од мобилните телефони и здравствени проблеми. Истовремено, научното следење продолжува, бидејќи технологиите и начините на користење на мобилните уреди постојано се развиваат.

Важно е да се нагласи дека радиофреквенциските бранови не функционираат на ист начин како рендгенското или другото јонизирачко зрачење. Нивната енергија не е доволна директно да предизвика јонизација на атомите, поради што споредувањето на SAR-вредностите со ризиците од јонизирачко зрачење може да создаде погрешна претстава.

Безбедносните стандарди за мобилните телефони се поставени со цел да ја ограничат изложеноста на радиофреквенциска енергија. Уредите што легално се продаваат на пазарите каде што важат овие правила треба да ги исполнуваат соодветните регулаторни барања.

Во европскиот регулаторен систем, ограничувањето за локализирана SAR-вредност во пределот на главата и трупот изнесува 2 W/kg, пресметано како просек врз десет грама ткиво. Оваа граница е важна за разбирање на наведените резултати, бидејќи сите конкретни вредности од анализираниот избор се под неа.

Сепак, тоа не значи дека телефон со SAR од 0,38 W/kg нужно е неколкупати побезбеден од телефон со вредност од 1,49 W/kg. Таквата споредба би била научно неоправдана, бидејќи SAR е показател за апсорпција во тест-услови, а не директна скала на здравствен ризик.

Исто така, повисоката вредност не докажува дека телефонот ќе предизвика здравствени последици. За таков заклучок би биле потребни докази за конкретна поврзаност меѓу изложеноста и одредени биолошки или здравствени ефекти, а не само споредба на лабораториски измерени бројки.

Резултатите се интересни и од аспект на развојот на мобилната индустрија. Производителите постојано се натпреваруваат во брзината на процесорите, квалитетот на камерите, траењето на батериите и дизајнот, додека техничките податоци за радиофреквенциската апсорпција ретко се во центарот на маркетиншките кампањи.

За просечниот купувач, SAR обично не е меѓу првите критериуми при изборот на нов телефон. Сепак, постоењето јавни бази на податоци овозможува заинтересираните корисници да ги споредат уредите и да добијат дополнителни информации за нивните технички карактеристики.

Во исто време, податоците покажуваат дека најскапиот телефон не мора да има најниска вредност на SAR. Ниту поновата генерација автоматски значи пониска апсорпција, бидејќи резултатите зависат од повеќе конструкциски и технички фактори.

Затоа, при изборот на мобилен телефон, вредноста на SAR може да биде дополнителна информација, но не треба да се разгледува изолирано. Квалитетот на уредот, сигурноста, софтверската поддршка, батеријата и потребите на корисникот остануваат важни практични критериуми.

Анализата на 15-те популарни модели јасно покажува дека постојат мерливи разлики во максималната апсорпција на радиофреквенциска енергија. Највисоките вредности во разгледуваниот избор се забележани кај iPhone 17 и iPhone 16e, додека најниската е измерена кај Samsung Galaxy A16 5G.

Но вистинското значење на овие резултати не е во прогласувањето на одреден телефон за опасен или безбеден. Тие служат за техничка споредба и потсетуваат дека лабораториските мерења не се исто што и реалните услови на користење.

На крајот, најважната порака е дека бројките за електромагнетната апсорпција треба да се толкуваат во соодветен научен контекст. Повисокиот SAR сам по себе не е доказ за поголем здравствен ризик, а корисниците што сакаат да ја намалат изложеноста можат едноставно да го зголемат растојанието меѓу телефонот и главата при подолги разговори.

Во време кога мобилните телефони се користат речиси непрекинато, информираноста за нивните технички карактеристики е корисна. Но подеднакво важно е податоците да не се претвораат во непотребна загриженост, особено кога научните сознанија не поддржуваат едноставно делење на телефоните на опасни и безопасни само според нивната SAR-вредност.