Младите не сакаат да работат? Не е баш така – истражување открива која генерација е најнезадоволна од својата работа

Во современиот деловен свет сè почесто може да се слушне дека младите луѓе немаат доволно трпение, тешко прифаќаат авторитети и не се подготвени да вложуваат дополнителен труд за својата кариера. Особено генерацијата Z, која постепено зазема сè поголем дел од пазарот на трудот, често се соочува со критики дека има преголеми очекувања од работодавците и дека премногу лесно размислува за промена на работното место. Меѓутоа, ново истражување покажува дека незадоволството од работата е многу посложена појава и дека најмладите вработени воопшто не се оние што имаат најнегативен однос кон својата професија.

Истражувањето на компанијата KickResume, спроведено меѓу повеќе од 1.000 анонимни испитаници, открива дека најголемо незадоволство од работното место изразуваат припадниците на генерацијата X, односно луѓето на возраст меѓу 46 и 61 година. Резултатите, објавени од американскиот медиум Fast Company, укажуваат на интересен парадокс: генерацијата која со децении градела кариера и се приспособувала на традиционалните деловни правила денес покажува поголема одбивност кон работата отколку младите кои штотуку го започнуваат својот професионален живот.

Податоците покажуваат дека 34 проценти од испитаниците од генерацијата X не ја сакаат својата работа. Кај милениумците, кои припаѓаат на следната помлада генерација, овој процент изнесува 26 проценти, додека кај генерацијата Z е најнизок и достигнува 22 проценти. Ваквата распределба сериозно го доведува во прашање распространетото уверување дека младите се најнезадоволни од работните обврски и дека токму тие имаат најголем проблем со современата работна култура.

Уште поинтересни резултати се добиени кога испитаниците биле прашани дали би ја напуштиле работата доколку финансиските околности им дозволуваат да живеат без да работат. Повеќе од половина, односно 53 проценти од припадниците на генерацијата X, одговориле дека би престанале да работат. Истото би го направиле 46 проценти од милениумците и само 36 проценти од најмладите испитаници. Овие бројки покажуваат дека желбата за напуштање на работното место не мора да биде најизразена кај оние кои имаат најмалку професионално искуство.

Едно од можните објаснувања за ваквата состојба се различните животни и професионални околности во кои се наоѓаат генерациите. Луѓето во средината или кон крајот на својата кариера често имаат поголеми финансиски обврски, семејни одговорности и помал простор за професионални експерименти. За разлика од нив, младите вработени можеби сè уште ја доживуваат работата како можност за напредување, стекнување искуство и градење сопствен идентитет. Сепак, самото истражување не утврдува дека овие фактори се директна причина за забележаните генерациски разлики.

Особено значаен е податокот дека 29 проценти од припадниците на генерацијата X остануваат на своето работно место затоа што не успеваат да пронајдат подобра можност. Кај милениумците овој удел изнесува 19 проценти, а кај генерацијата Z е 18 проценти. Тоа отвора важно прашање за слободата на избор на пазарот на трудот, бидејќи останувањето во една компанија не мора секогаш да значи лојалност, задоволство или чувство на професионална исполнетост.

Истражувањето открива и дека голем дел од вработените имаат прилично рамнодушен однос кон својата работа. Дури 38 проценти од испитаниците не изразиле ниту особено задоволство ниту силно незадоволство. Од друга страна, 15 проценти признале дека не ја сакаат работата, а дополнителни 12 проценти изјавиле дека ја мразат. Позитивен однос изразиле 19 проценти, додека 16 проценти навеле дека навистина уживаат во она што го работат.

Ваквите резултати покажуваат дека работното место за многумина не претставува извор на лично исполнување, туку пред сè економска неопходност. Во услови кога редовните приходи се неопходни за покривање на секојдневните трошоци, луѓето често продолжуваат да извршуваат работни задачи иако одамна ја изгубиле мотивацијата. Надворешно, нивното однесување може да изгледа сосема професионално, но тоа не значи дека зад него постои вистинско задоволство.

Токму разликата меѓу вистинските чувства и однесувањето пред колегите е еден од најинтересните аспекти на истражувањето. Дури 86 проценти од испитаниците признале дека во текот на претходната недела покажувале поголем ентузијазам отколку што навистина чувствувале. Дел од нив го правеле тоа повремено, други во поголемиот дел од работните денови, а 11 проценти изјавиле дека постојано ги прикриваат своите вистински чувства.

Оваа појава отвора сериозни прашања за организациската психологија и начинот на кој компаниите го проценуваат расположението на своите вработени. Насмевката на состанок, позитивниот одговор на прашањето како оди работата или подготвеноста за преземање нови задачи не мора да бидат сигурен показател дека некој е задоволен од својата позиција. Во многу работни средини постои очекување вработените постојано да демонстрираат мотивираност, дури и кога нивното вистинско расположение е сосема поинакво.

Според резултатите, 37 проценти од испитаниците припаѓаат на група која пред другите остава впечаток дека сè е во ред, иако неколкупати неделно чувствува силна одбивност кон работата. Дополнителни 26 проценти се релативно задоволни од моменталната позиција, но истовремено разгледуваат други можности за вработување. Околу една петтина остануваат таму каде што се затоа што немаат подобра алтернатива, додека 16 проценти секојдневно чувствуваат непријатност при самото заминување на работа.

Особено впечатливо е што само 13 проценти од анкетираните биле опишани како вистински задоволни вработени кои немаат потреба да ги прикриваат своите чувства. Ова укажува дека позитивната атмосфера во една компанија не може секогаш да се процени само преку секојдневната комуникација и однесувањето на вработените. Можно е работната средина да изгледа стабилна и функционална, а истовремено значителен дел од луѓето да размислуваат за промена на професијата или работодавецот.

За компаниите, ваквите сознанија можат да бидат важен поттик за преиспитување на начинот на управување со човечките ресурси. Наместо задоволството да го проценуваат исклучиво преку продуктивноста, присуството на работа или формалната комуникација, менаџерите би можеле поголемо внимание да посветат на реалните потреби, очекувања и професионални перспективи на своите вработени. Особено важно е да се разбере дека долгогодишното искуство во една организација не гарантира и поголема приврзаност кон неа.

Сепак, резултатите треба да се толкуваат внимателно. Истражувањето опфаќа нешто повеќе од илјада испитаници и не претставува доказ дека сите припадници на генерацијата X се понезадоволни од младите, ниту дека генерацијата Z има генерално позитивен однос кон работата. На задоволството влијаат бројни фактори, меѓу кои висината на платата, условите за работа, можностите за напредување, односот со раководството и рамнотежата меѓу професионалниот и приватниот живот.

Она што истражувањето сепак јасно го покажува е дека стереотипите за генерациите можат да создадат погрешна претстава за вистинската состојба на пазарот на трудот. Додека младите често се обвинувани дека не сакаат да работат, дел од поискусните вработени тивко го носат товарот на професионалното незадоволство и продолжуваат да работат затоа што не гледаат подобар избор. Можеби затоа вистинското прашање не е која генерација најмалку сака да работи, туку зошто толку многу луѓе поминуваат голем дел од својот живот на работни места што не ги исполнуваат.