Рекордна дивиденда во Македонија: Еден граѓанин добил 4,1 милион евра

Граѓанин од Гевгелија остварил вкупен годишен доход од 257,5 милиони денари, односно повеќе од четири милиони евра, со што се најде на врвот на листата на највисоки пријавени лични доходи во Македонија за 2025 година. Неговите приходи не произлегуваат само од плата, туку и од дивиденди и други извори на доход, покажуваат најновите податоци што ги објави Управата за јавни приходи (УЈП).

Податоците откриваат значителни разлики во заработувачката на граѓаните, но и промени во структурата на приходите и бројот на даночни обврзници. Иако вкупниот пријавен доход бележи раст, бројот на граѓани со исклучително високи годишни примања е намален во споредба со претходната година.

Во текот на 2025 година, УЈП подготвила претпополнети годишни даночни пријави за приближно 863.000 граѓани, кои заедно оствариле бруто-доход од 612,9 милијарди денари. Врз основа на овие приходи бил пресметан данок на личен доход од 39,8 милијарди денари, што претставува значителен износ во државниот буџет.

Иако основната стапка на данокот на личен доход изнесува 10 проценти, ефективното даночно оптоварување, пресметано како однос меѓу вкупниот данок и пријавениот бруто-доход, достигнува околу 6,5 проценти. Разликата произлегува од даночните ослободувања, олеснувања и различниот третман на одделни категории приходи.

Особено впечатлив е растот на бројот на граѓани опфатени со даночната евиденција. Во споредба со 2024 година, бројот на лица со пријавен оданочив доход се зголемил за 82.702, додека вкупниот бруто-доход и пресметаниот данок пораснале за приближно 14 проценти. Овие движења укажуваат на проширување на даночниот опфат и зголемување на евидентираните приходи.

Сепак, на самиот врв на доходовната скала е забележан спротивен тренд. Бројот на граѓани со годишни приходи повисоки од 100 милиони денари се намалил од 42 на 31 лице, додека нивниот заеднички доход се намалил од 6,75 милијарди на приближно 4,97 милијарди денари. Тоа покажува дека растот на вкупниот пријавен доход не бил придружен со зголемување на приходите кај највисоката доходовна категорија.

Платите и понатаму претставуваат најголем извор на личен доход во земјата. Приближно две третини од вкупниот бруто-доход произлегуваат од работен однос, додека пензиите учествуваат со 9,5 проценти. Другите лични примања поврзани со работа сочинуваат дополнителни 8,2 проценти од вкупните приходи.

Останатиот дел се распределува меѓу дивидендите, земјоделската дејност, закупнините, капиталните добивки, игрите на среќа и другите извори на доход. Иако нивното учество во вкупната структура е помало, токму овие категории во одредени случаи носат највисоки поединечни заработки.

Според евиденцијата на УЈП, плата во 2025 година оствариле околу 596.000 граѓани, додека приближно 15.000 лица пријавиле доход од самостојна дејност. Приходи од продажба на сопствени земјоделски производи оствариле околу 49.000 граѓани, а дивиденди добиле приближно 33.000 лица.

Дополнително, околу 145.000 граѓани пријавиле приходи во категоријата друг доход, во која се вклучени различни оданочиви активности, меѓу кои и електронската трговија и продажбата на отпадни материјали. Доход од издавање имот оствариле околу 33.000 лица, додека приближно 114.000 граѓани биле евидентирани со добивки од игри на среќа.

Капиталните добивки се застапени кај значително помал број граѓани, односно кај околу 2.000 лица. Сепак, одредени трансакции со удели и хартии од вредност донеле исклучително високи приходи, што дополнително ја потврдува разликата меѓу редовните примања од работа и заработката што може да произлезе од сопственост и инвестиции.

Највисоката поединечна годишна бруто-плата пријавена во 2025 година достигнала 139,1 милион денари, што е приближно 2,26 милиони евра. Најголемата исплатена дивиденда изнесувала 252,6 милиони денари, односно околу 4,1 милион евра, додека највисоката капитална добивка достигнала 164,2 милиони денари.

Значителни приходи се забележани и кај самостојните дејности, каде што највисокиот пријавен доход изнесувал 157,9 милиони денари. Овие износи покажуваат дека најголемите лични заработки во земјата не мора да произлегуваат исклучиво од плата, туку често се поврзани со деловна активност, сопственички удели и инвестиции.

Кога ќе се соберат сите извори на доход, највисокиот поединечен износ му припаѓа на граѓанинот од Гевгелија, со 257,5 милиони денари. Веднаш зад него се наоѓа граѓанин од Охрид, кој во истата година остварил вкупен доход од 254,4 милиони денари, што исто така надминува четири милиони евра.

Податоците откриваат и значителна географска нерамномерност во распределбата на приходите. Скопје учествува со 36 проценти во вкупниот број годишни даночни пријави, но на главниот град отпаѓаат дури 43 проценти од пријавениот бруто-доход. Просечниот годишен доход по пријава во Скопје достигнува 846.000 денари, што е највисоко ниво меѓу анализираните региони.

Разлики постојат и меѓу останатите делови од државата. Битолскиот регион, иако има помал број граѓани со пријавен оданочив доход во споредба со Штип и Прилеп, бележи повисок просечен годишен доход по пријава. Од друга страна, тетовскиот и струмичкиот регион имаат помало учество во вкупниот пријавен доход на национално ниво.

И покрај регионалните разлики, во сите анализирани подрачја е регистриран раст и на бројот на граѓани со оданочив доход и на вкупниот износ на пријавените приходи во споредба со 2024 година. Сепак, овие податоци не се доволни сами по себе за да се оцени животниот стандард, бидејќи не ги прикажуваат разликите во трошоците за живот, распределбата на доходот меѓу граѓаните и куповната моќ.

Од Управата за јавни приходи најавуваат дека податоците ќе се користат и за поефикасно откривање на можни даночни неправилности. Преку споредување на пријавените приходи со информациите од имотните регистри, институцијата има намера да ги идентификува случаите во кои постои значително несовпаѓање меѓу прикажаниот доход и располагањето со имот или финансиски средства.

Целта на ваквите проверки е да се подобри даночната дисциплина и да се обезбеди поправична распределба на обврските меѓу граѓаните. Притоа, самото поседување имот или повисоката потрошувачка не претставуваат доказ за непријавен доход, туку можат да бидат основа за дополнителна проверка на потеклото на средствата.

Најновата статистика на УЈП покажува дека македонската економија има изразени разлики во изворите и висината на личните приходи. Додека за најголемиот дел од граѓаните платата останува главниот извор на егзистенција, највисоките поединечни доходи често произлегуваат од комбинација на работа, сопственост и капитал. Истовремено, зголемениот број даночни обврзници и растот на пријавените приходи отвораат простор за подетална анализа на тоа како се создава и распределува доходот во земјата.