Вештачката интелигенција им ја отежнува работата на експертите што ги штитат банките и болниците од хакери

Додека компаниите ширум светот вложуваат милијарди во развојот на вештачката интелигенција, една професија се соочува со сè поголем притисок. Експертите за сајбербезбедност, чија задача е да ги заштитат банките, болниците, институциите и приватните компании од дигитални напади, се соочуваат со нова генерација закани што стануваат побрзи, посложени и потешки за предвидување.

Вештачката интелигенција требаше да им помогне на овие стручњаци полесно да ги откриваат опасностите и да ги автоматизираат секојдневните задачи. Меѓутоа, истата технологија станува сè подостапна и за луѓето што се обидуваат да ги пробијат безбедносните системи. Така се создава нова трка во која напаѓачите и одбранбените тимови користат слични технолошки можности, но со сосема спротивни цели.

Професијата и претходно важеше за една од најстресните во технолошкиот сектор. За разлика од многу други работни места, каде што завршувањето на работниот ден значи и привремен прекин на обврските, дигиталните закани не познаваат работно време. Напад може да се случи среде ноќ, за време на викенд или во момент кога компанијата има најголем обем на работа.

За стручњаците што ги штитат чувствителните информациски системи, секој безбедносен пропуст може да има сериозни последици. Во банка, успешен напад може да го наруши пристапот до финансиските услуги или да доведе до компромитирање на податоци. Во болница, прекинот на дигиталните системи може да го отежне пристапот до медицинската документација и да го наруши нормалното функционирање на здравствените услуги.

Токму ова чувство на постојана одговорност ја прави работата психолошки исцрпувачка. Експертите не се грижат само за компјутери и сервери, туку и за последиците што техничките пропусти можат да ги предизвикаат врз илјадници луѓе.

Со развојот на вештачката интелигенција, дополнително се менува и начинот на кој се подготвуваат дигиталните напади. Современите модели можат да помогнат во анализа на програмски код, препознавање слабости и автоматизирање одредени технички активности. Овие способности се корисни за легитимно тестирање на безбедноста, но можат да бидат злоупотребени и за злонамерни цели.

Особено загрижувачка е можноста напаѓачите побрзо да подготвуваат убедливи измамнички пораки. Порано, дел од ваквите обиди можеле да се препознаат по граматички грешки, необичен стил или сомнителна содржина. Денес, алатките со вештачка интелигенција можат да создаваат јазично уверливи пораки на повеќе јазици, што го отежнува препознавањето на измамите.

Проблемот не е само во квалитетот на нападите, туку и во брзината со која можат да се подготвуваат. Активности што порано барале значително време и човечки труд сега во одредени случаи можат делумно да се автоматизираат. Тоа им создава дополнителен притисок на безбедносните тимови, кои мора постојано да ги приспособуваат своите методи на работа.

Истовремено, употребата на вештачка интелигенција во самите компании отвора нови безбедносни прашања. Организациите воведуваат дигитални асистенти, автоматизирани системи за обработка на информации и алатки што пристапуваат до големи количини податоци. Секоја нова технологија бара проценка на ризиците, воспоставување правила и проверка на начинот на кој се користат чувствителните информации.

За експертите за сајбербезбедност тоа значи дека, покрај заштитата на постојната инфраструктура, мора да се грижат и за безбедното воведување на новите системи. Наместо технологијата веднаш да им го намали обемот на работа, во одредени организации таа може привремено да создаде дополнителни обврски.

Посебен предизвик претставува огромното количество безбедносни предупредувања што секојдневно пристигнуваат во системите за надзор. Не секој сомнителен настан е вистински напад, но секој сериозен сигнал мора навремено да се провери. Кога бројот на известувањата е голем, постои ризик од замор, намалена концентрација и потешкотии при препознавањето на навистина опасните ситуации.

Вештачката интелигенција може да помогне во издвојувањето на важните предупредувања, анализата на необичното однесување во мрежите и побрзото откривање на потенцијални закани. Сепак, автоматизираните проценки не се непогрешливи. Погрешните аларми можат да создадат непотребна работа, додека пропуштените закани можат да доведат до сериозни последици.

Затоа човечката проценка останува важен дел од сајбербезбедноста. Дури и кога системот автоматски ќе открие сомнителна активност, стручњаците често мора да утврдат дали станува збор за вистинска опасност, колкав е ризикот и какви мерки треба да се преземат.

Дополнителна тешкотија е постојаната потреба од усовршување. Методите на дигиталните напади се менуваат брзо, а експертите мора редовно да стекнуваат нови знаења за да останат подготвени. Со развојот на вештачката интелигенција, овој процес станува уште поинтензивен, бидејќи технологиите што денес се нови за кратко време можат да станат широко распространети.

Во ваква работна средина, професионалното прегорување претставува сериозен организациски ризик. Исцрпеноста може да ја намали концентрацијата, да го отежне донесувањето одлуки и да ја зголеми веројатноста за човечки грешки. Кај професија во која навременото препознавање на опасностите е од клучно значење, ваквите последици не треба да се потценуваат.

Решението не е едноставно да се воведат повеќе автоматизирани алатки. Компаниите мора да обезбедат доволно обучен кадар, јасно распределени одговорности и реални очекувања за обемот на работа. Подеднакво важни се редовните одмори, заменливоста во тимовите и организацијата на дежурствата, за одговорноста за безбедноста да не зависи постојано од истите луѓе.

За банките, болниците и другите институции, вложувањето во сајбербезбедност не треба да се сведува само на купување софтвер и техничка опрема. Одржувањето стабилен и способен тим е исто толку важно, бидејќи дури и најнапредните системи бараат луѓе што знаат правилно да ги користат и да реагираат кога нешто ќе тргне наопаку.

Развојот на вештачката интелигенција несомнено отвора можности за подобра дигитална заштита. Но истовремено ја зголемува сложеноста на заканите и бара нови способности од оние што секојдневно ги бранат информациските системи.

Најголемиот предизвик во наредните години можеби нема да биде само создавањето технологија што ќе ги препознава хакерските напади, туку и обезбедувањето услови експертите задолжени за одбраната да останат доволно одморени, обучени и подготвени да реагираат. Зашто дигиталната безбедност не зависи единствено од моќта на компјутерите, туку и од луѓето што стојат зад нив.