Тетоважите со векови претставуваат начин на лично изразување, но нивната трајност често е причина поради која многумина се двоумат дали да го украсат своето тело. Отстранувањето на тетоважа обично бара повеќе ласерски третмани, време и дополнителни трошоци. Сега, научници од Универзитетот во Колорадо развија технологија што би можела целосно да го промени начинот на кој луѓето ги доживуваат тетоважите, овозможувајќи тие да стануваат видливи или невидливи за само неколку секунди. Станува збор за специјално мастило наречено FotoTat, кое реагира на светлина со определена бранова должина. За разлика од класичните пигменти што остануваат постојано видливи под кожата, новото мастило може да ја менува својата боја и привремено да стане невидливо, без притоа да биде отстрането од телото. Ова значи дека тетоважата би можела да остане трајно присутна, но нејзиниот сопственик да одлучува кога ќе биде видлива. На пример, лице што сака да ја сокрие тетоважата за време на деловен состанок или разговор за работа би можело да го направи тоа за неколку секунди, а подоцна повторно да ја активира. Зад иновацијата стои истражувачки тим предводен од Carson J. Bruns, кој работи на развој на материјали способни да реагираат на надворешни влијанија. Според истражувачите, идејата е една од најстарите форми на украсување на човечкото тело да добие сосема нова функционалност преку современата хемија. Тајната на FotoTat се крие во таканаречените фотохромни соединенија. Тоа се супстанции што ја менуваат својата молекуларна структура кога ќе бидат изложени на светлина со одредена бранова должина. Оваа промена влијае врз начинот на кој материјалот ја апсорбира и одбива светлината, поради што бојата може да се појави, да исчезне или да го промени својот интензитет. Научниците развиле мастило во три основни бои: сина, жолта и магента. Со нивно комбинирање се отвора можност за создавање различни нијанси и визуелни ефекти. На тој начин тетоважите во иднина не би морале да имаат само еден постојан изглед, туку би можеле да се менуваат во зависност од желбата на корисникот. За активирање на пигментите се користи ултравиолетова LED-светлина со бранова должина од 365 нанометри. Според истражувачкиот тим, потребни се само две до три секунди изложеност за мастилото да добие интензивна боја и тетоважата да стане видлива. Откако ќе се активираат, пигментите можат да ја задржат бојата со часови, а во одредени услови и со денови, при вообичаено осветлување. Кога сопственикот ќе посака тетоважата да исчезне, се применува друг вид светлина што го враќа мастилото во неговата претходна состојба. Целиот процес повторно трае само неколку секунди. Особено интересен е фактот што ваквата промена не подразбира физичко отстранување на пигментот. Кај традиционалните тетоважи, ласерските третмани се користат за разградување на честичките мастило, по што организмот постепено ги отстранува. Кај FotoTat, пигментот останува на своето место, а се менува само неговата видливост. Истражувачите го споредуваат принципот на функционирање со електричен прекинувач. Со соодветна светлина тетоважата се „вклучува“, а со друга се „исклучува“. Ваквиот пристап би можел да им понуди поголема слобода на луѓето што сакаат тетоважи, но не сакаат тие постојано да бидат забележливи. Материјалот што се користи во развојот има својства слични на одредени полимерни материјали што веќе се применуваат во медицината. Сепак, тоа не значи дека новото мастило автоматски е безбедно за внесување во човечка кожа. Однесувањето на фотохромните соединенија во организмот и нивната долгорочна стабилност сè уште треба дополнително да се испитаат. Токму безбедноста е главната причина поради која FotoTat засега не е достапен во студијата за тетовирање. Научниците допрва треба да утврдат како материјалот реагира при долготраен престој под кожата, дали може да предизвика несакани реакции и како повтореното активирање со светлина би влијаело врз околното ткиво. Дополнителни истражувања ќе бидат потребни и за да се утврди колку пати пигментите можат да ја менуваат својата состојба без да ги изгубат првичните својства. За технологијата да стане практично применлива, таа ќе мора да обезбеди не само брза промена на бојата, туку и стабилност и безбедност во подолг временски период. Иако развојот сè уште е во истражувачка фаза, FotoTat покажува како современата наука може да ги промени дури и најтрадиционалните практики. Тетоважата, која досега се сметаше за речиси непроменлив белег на телото, во иднина би можела да стане нешто што човекот сам го контролира, без потреба од трајно отстранување. Доколку научниците успеат да ја потврдат безбедноста и да ја усовршат технологијата, тетоважите што се појавуваат и исчезнуваат со помош на светлина би можеле да отворат сосема ново поглавје во индустријата за тетовирање. Засега, сепак, станува збор за ветувачка научна иновација, а не за производ подготвен за секојдневна употреба. Навигација на напис Милијарди долари во кошарката: Ова се највредните NBA клубови во светот Летате со европска или американска авиокомпанија? Разликите во правата на патниците можат да ве чинат стотици евра