Европа подготвува остри трговски мерки против Кина: Можност за целосно затворање на европскиот пазар

Трговските односи меѓу Европската Унија и Кина се соочуваат со нов период на неизвесност, откако Брисел започна подготовки за воведување дополнителни механизми со кои би можел значително да го ограничи пристапот на кинеските производи до европскиот пазар. Меѓу можностите што се разгледуваат е и целосно затворање на единствениот европски пазар за одреден увоз, што претставува особено остра мерка во економските односи меѓу двете страни.

Причината за ваквиот пристап е растечката загриженост во Европа поради нерамнотежата во трговијата со Кина. Европските институции се соочуваат со сè поголем притисок да најдат начин за намалување на трговскиот дефицит и за заштита на конкурентноста на европското стопанство.

Според објавените податоци, трговскиот дефицит на Европската Унија со Кина во септември достигнал рекордни 34,8 милијарди долари. Оваа бројка ја покажува големината на разликата меѓу вредноста на производите што Европа ги увезува од Кина и оние што ги извезува на кинескиот пазар.

Ваквата состојба отвора сериозни прашања за долгорочната позиција на европските компании. Големиот увоз може да им донесе пониски цени на потрошувачите и на европските производители што користат кинески компоненти, но истовремено создава конкурентски притисок врз домашните индустрии. Затоа трговската политика сè повеќе станува прашање и на економска сигурност, а не само на слободна размена на стоки.

Подготовката на нови трговски овластувања покажува дека Европската Унија разгледува построги инструменти за реагирање на ваквата нерамнотежа. Наместо да се потпира исклучиво на постојните механизми, Брисел сака да располага со пошироки можности за ограничување на пристапот до својот пазар.

Сепак, важно е да се нагласи дека станува збор за подготовка на можни мерки, а не за веќе донесена одлука за целосна забрана на кинеските производи. Засега не се наведени конкретни категории производи што би биле опфатени, ниту рокови за евентуално воведување на најстрогите ограничувања.

Европскиот единствен пазар претставува огромен економски простор, па секое значително ограничување на пристапот до него би можело да има последици и за кинеските извозници и за европските компании. Голем број европски производствени и трговски синџири зависат од увозни производи и компоненти, поради што построгите правила би барале внимателна проценка на економските ефекти.

Дополнителен предизвик е можноста трговските ограничувања да предизвикаат одговор од кинеска страна. Доколку двете економии започнат со меѓусебно воведување нови бариери, последиците би можеле да се почувствуваат и кај компаниите што работат на меѓународните пазари, како и кај потрошувачите.

За европските институции, главното прашање е како да се намали трговскиот дефицит без истовремено да се создадат нови трошоци за сопственото стопанство. Ограничувањето на увозот само по себе не гарантира поголем извоз или подобра конкурентност, особено ако домашните производители немаат доволно капацитет брзо да ги заменат увезените производи.

Развојот на оваа трговска политика е значаен и за економиите што се тесно поврзани со Европската Унија, вклучително и Македонија. Евентуалните промени во европските синџири на снабдување би можеле индиректно да влијаат врз компаниите што произведуваат делови, материјали и други производи за европските пазари.

Најавените подготовки покажуваат дека економските односи меѓу Брисел и Пекинг влегуваат во почувствителна фаза. Рекордниот трговски дефицит го засилува притисокот за промени, но вистинските последици ќе зависат од тоа какви овластувања ќе бидат усвоени и дали тие навистина ќе се претворат во конкретни ограничувања.

Засега, можноста за целосно затворање на европскиот пазар останува дел од мерките што се разгледуваат, а не реалност со која веќе се соочуваат кинеските извозници. Сепак, самото отворање на ваква опција покажува колку сериозно Европската Унија ја сфаќа растечката трговска нерамнотежа со Кина.