Пред да земете кредит, направете ја оваа пресметка: Три месечни рати можат да ве спасат од финансиски проблеми

Земањето кредит за многу домаќинства претставува начин да се реши важно животно прашање, да се реновира домот, да се купи автомобил или да се покријат поголеми трошоци. Сепак, одлуката што во моментот изгледа финансиски оправдана може да се претвори во сериозно оптоварување доколку семејниот буџет не е подготвен за непредвидени околности.

Редовната плата и стабилните приходи создаваат чувство на сигурност, но финансиската состојба може да се промени многу побрзо отколку што се очекува. Доволно е да се појави поголем трошок за поправка во домот, автомобилот да има потреба од скап сервис или привремено да се намалат приходите на еден член од семејството. Во такви ситуации, месечната кредитна обврска останува иста, додека парите што се на располагање стануваат помалку.

Токму затоа финансиските познавачи предупредуваат дека најважното прашање при задолжување не е колкав кредит може да одобри банката, туку колкава месечна обврска може реално да издржи домаќинството без да го загрози нормалното функционирање.

Банката ја проценува кредитоспособноста според сопствени критериуми, но одобрениот износ не мора да биде и најсоодветниот за конкретниот клиент. Две семејства со исти месечни приходи можат да имаат сосема различни трошоци, зависно од бројот на членови, постојните задолжувања и животните потреби.

На пример, ако на едно семејство му недостигаат 300.000 денари за реновирање на стан, можноста да добие поголем кредит не значи дека треба и да ја искористи. Дополнителните средства можеби ќе изгледаат привлечни во моментот, но со нив расте и вкупниот долг што треба да се отплати.

Поголемата главнина најчесто подразбира и поголем вкупен износ на камата, зависно од рокот и условите на кредитот. Затоа задолжувањето треба да биде поврзано со конкретна потреба, а не со максималната сума што финансиската институција е подготвена да ја понуди.

Пред да се потпише договор, корисно е да се направи детална пресметка на семејните приходи и расходи. Во неа треба да бидат опфатени не само редовните сметки, храната и превозот, туку и трошоците за децата, осигурувањето, одржувањето на домот, постојните долгови и повремените поголеми издатоци.

Особено е важно да се земат предвид трошоците што не се појавуваат секој месец. Регистрацијата на автомобилот, сезонските сметки, поправките на апаратите и другите повремени обврски лесно можат да ја нарушат пресметката доколку се планира само според вообичаените месечни расходи.

Една од најчестите грешки е кредитната рата да се одреди според тоа колку пари остануваат во месец кога сè се одвива според планот. Таквиот пристап не остава доволно простор за непредвидени ситуации, а токму тие најчесто создаваат проблеми при отплатата.

Финансиските советници препорачуваат пред задолжувањето да се разгледа и помалку поволно, но реално сценарио. Што би се случило ако приходите привремено се намалат, ако трошоците за живот пораснат или ако се појави поголем итен издаток? Доколку и во такви услови месечната рата може да се плаќа без сериозни тешкотии, задолжувањето е подобро усогласено со финансиските можности.

Една од наједноставните мерки за заштита е создавањето финансиска резерва. Наместо целата расположлива заштеда да се потроши при земањето кредит, препорачливо е, кога тоа е возможно, да се издвојат средства што ќе послужат како сигурност во случај на привремени проблеми со приходите.

Како практичен ориентир често се споменува износ доволен за покривање на најмалку три месечни кредитни рати. Ако, на пример, месечната рата изнесува 10.000 денари, резервата од 30.000 денари би овозможила кредитот да се отплаќа уште три месеци, дури и ако се појави привремен недостиг од средства за таа обврска.

Секако, ваквата заштеда не ги покрива останатите животни трошоци и не претставува целосна финансиска сигурност. Затоа, доколку можностите дозволуваат, уште подобро е домаќинството да располага со поширок фонд за итни случаи, од кој ќе може да ги покрива и основните потреби.

Важен услов е резервата да биде создадена од сопствени средства. Земањето поголем кредит само за дел од парите да останат настрана не е исто што и вистинско штедење, бидејќи и на тие дополнително позајмени средства може да се пресметува камата.

Освен висината на месечната рата, големо внимание треба да се посвети и на вкупната цена на задолжувањето. Камата што изгледа поволно во реклама не ја прикажува секогаш целосната сума што клиентот ќе ја плати до крајот на договорениот период.

Затоа е потребно да се проверат сите придружни трошоци, вклучително и провизиите, евентуалното осигурување и другите договорни обврски. Особено внимание заслужуваат кредитите со променлива каматна стапка, бидејќи кај нив месечната рата може да се зголеми во зависност од договорените услови.

Подолгиот рок на отплата може да ја намали месечната обврска, но истовремено може да доведе до поголем вкупен трошок за камата. Затоа споредувањето на кредитните понуди треба да се заснова и на вкупниот износ за враќање, а не само на тоа која банка нуди најниска рата.

Пред потпишување договор, граѓаните треба да побараат јасно објаснување за сите услови, особено ако станува збор за долгорочен кредит. Разбирањето на обврските однапред може да спречи непријатни изненадувања во периодот на отплата.

Доколку во меѓувреме се појават финансиски тешкотии, навремената реакција е особено важна. Наместо да се чека да се натрупаат неплатени рати, подобро е веднаш да се разгледаат можностите за намалување на трошоците и да се разговара со банката за евентуални решенија.

Рефинансирањето понекогаш може да ја олесни месечната отплата, но не е секогаш најевтината опција. Пониската рата може да биде резултат на подолг рок на враќање, што значи дека вкупниот трошок на кредитот може да се зголеми. Затоа секоја нова понуда треба внимателно да се спореди со постојната обврска.

Кредитите можат да бидат корисен финансиски инструмент кога се користат разумно и со јасна цел. Проблемите најчесто настануваат кога задолжувањето е поставено на самата граница на месечните можности, без простор за штедење и без план за неочекувани околности.

Најдобрата заштита затоа започнува уште пред поднесувањето на барањето за кредит. Реална проценка на приходите, внимателен избор на износот и создавање финансиска резерва можат значително да го намалат ризикот од проблеми со отплатата.

Три однапред заштедени рати нема да ја решат секоја финансиска криза, но можат да обезбедат драгоцено време за приспособување кога ќе се појават непредвидени тешкотии. А токму тоа време понекогаш ја прави разликата меѓу привремен недостиг од пари и долгорочен проблем со долговите.