Не е сè во квадратурата: Овие станови најбрзо наоѓаат закупци и ретко остануваат празни

При изборот на стан под кирија, големината сè почесто отстапува место пред една многу попрактична пресметка – колку ќе чини живеењето во него секој месец. Киријата, сметките, греењето и трошоците за превоз до работното место или факултетот стануваат клучни фактори, а токму поради тоа помалите и функционални станови се меѓу најбараните на скопскиот пазар.

Особено интересни за закупците се гарсоњерите и становите со една спална соба. Површината од околу 30 до 45 квадратни метри често е доволна за студент, млад вработен или пар, а истовремено носи помали месечни трошоци во споредба со поголем стан.

Предноста не е само во пониската кирија. Помалата квадратура обично значи и пониски трошоци за греење и ладење, полесно одржување и помали режиски трошоци. Во период кога домаќинствата внимателно ги пресметуваат месечните расходи, токму вкупната цена на живеењето може да биде пресудна.

Но мал стан не значи автоматски и лесно издавање. Состојбата во која се наоѓа имотот станува подеднакво важна како неговата квадратура. Закупците сè почесто бараат простор во кој можат веднаш да се вселат, без дополнително да купуваат основна опрема или да се соочуваат со дотраен мебел и уреди.

Функционална кујна, машина за перење, клима-уред, интернет, пристојно уредена бања и употреблив мебел можат значително да ја зголемат привлечноста на станот. Кога на тоа ќе се додадат добра локација и реално поставена цена, таквите станови обично многу полесно наоѓаат закупци.

Најголем интерес во Скопје има за помалите станови во Центар, Карпош и Аеродром. Станува збор за населби каде кириите можат да бидат повисоки, но локацијата на закупците им нуди нешто што сè повеќе го ценат – близина до работни места, факултети, продавници, услуги и јавен превоз.

Според податоците наведени во анализата, просечната барана кирија во Скопје се движи околу осум евра за квадратен метар. Сепак, просекот не ја покажува целата слика, бидејќи цените значително се разликуваат во зависност од населбата, староста на објектот, опременоста и состојбата на самиот стан.

На пазарот можат да се најдат гарсоњери со барана месечна кирија од приближно 230 до 300 евра. Добро опремените станови со една спална соба во Аеродром, Карпош или Центар често се огласуваат за 350 до 400 евра, а кај дел од понудата цената оди и повисоко. За поголемите и полуксузно опремени станови месечната кирија лесно може да надмине 500 евра.

Сепак, повисоката цена на поголемиот стан не значи дека сопственикот полесно ќе најде закупец. Во практиката, помалите станови можат да имаат многу поширок круг заинтересирани лица токму затоа што нивната вкупна месечна цена е поприфатлива.

Разликата лесно се забележува ако се споредат стан од 35 и стан од 90 квадратни метри. Поголемиот може да понуди повеќе простор и удобност, но бројот на луѓе кои можат секој месец да издвојуваат висока сума за кирија, а потоа дополнително да ги покриваат сметките за поголем простор, е помал.

Од друга страна, за стан од триесетина или четириесетина квадратни метри можат да бидат заинтересирани студенти, самци, млади вработени и парови. Токму пошироката група потенцијални закупци е една од причините поради кои ваквите недвижности можат побрзо да се издаваат.

Квадратурата, сепак, е само еден дел од пресметката. Катот на кој се наоѓа станот, постоењето лифт, начинот на греење, паркингот, староста на зградата, состојбата на мебелот и сообраќајната поврзаност можат значително да влијаат врз цената.

Поради тоа, два стана со речиси идентична квадратура и на релативно мала оддалеченост еден од друг не мора да имаат иста пазарна вредност за изнајмување. Подобро опремен стан со паркинг, лифт и пониски трошоци за греење може да оправда повисока кирија од недвижност која на хартија изгледа многу слично.

Посебен притисок врз пазарот создава почетокот на академската година. Тогаш расте бројот на студенти кои бараат сместување, а најголем интерес има за поевтини станови од кои лесно може да се стигне до факултетите. Добро позиционираните станови со прифатлива цена во таков период можат многу брзо да исчезнат од понудата.

Една од најчестите грешки на сопствениците е цената да ја определат според огласот на соседот. Ако сличен стан во истата населба се нуди за 450 евра, тоа не значи дека секоја недвижност со приближно иста квадратура може да се издаде за истата сума.

Реновиран стан во понова зграда, со современ мебел, паркинг и добра опрема не може едноставно да се спореди со стан кој со години не бил обновуван. Огласената цена е само желба на сопственикот, додека вистинската пазарна цена на крајот ја одредува износот што закупците се подготвени да го платат.

Доколку киријата е поставена значително над она што го оправдуваат локацијата и состојбата на недвижноста, станот може долго да остане празен. Во таков случај, сопственикот може да изгуби повеќе чекајќи закупец за повисока цена отколку ако веднаш ја приспособи киријата на реалните пазарни услови.

Затоа најбараните станови не мора да бидат ниту најголемите ниту најлуксузните. Најдобро поминува комбинацијата од добра локација, функционален и пристојно опремен простор и цена која одговара на она што станот реално го нуди.

Паркингот, новиот мебел и дополнителната опрема се предност, но за голем дел од закупците пресметката е многу поедноставна. Најважно е колку ќе плаќаат секој месец, колкави ќе бидат дополнителните сметки и колку време ќе им биде потребно за да стигнат до работа или факултет.

Токму затоа добриот стан ретко останува празен само затоа што е мал. На пазарот за изнајмување понекогаш токму помалата квадратура, ако е добро искористена и правилно проценета, може да биде неговата најголема предност.