Од секои 100 долари приход, „Мајкрософт“ задржува 36 долари – колку заработуваат другите гиганти?

Најголемите компании во светот годишно остваруваат приходи што се мерат во стотици милијарди долари. Сепак, огромниот промет не е гаранција за подеднакво голема заработка. Додека одредени корпорации успеваат да задржат повеќе од една третина од своите приходи како профит, други работат со значително помали маржи, иако нивниот вкупен обем на продажба е огромен.

Разликите стануваат особено видливи кога се споредуваат технолошките компании со традиционалните трговски синџири, индустриските производители и енергетските корпорации. Нивните деловни модели, оперативни трошоци и потреби за инвестиции во голема мера одредуваат колкав дел од приходите на крајот ќе остане како добивка.

Анализата на „Вижуал капиталист“, изработена врз основа на податоците од листата „Форчун глобал 500“, ги разгледува профитните маржи на 30 од најголемите светски компании. Наместо да ги споредува само нивните вкупни приходи или остварената добивка, анализата покажува колку долари профит компаниите создаваат од секои 100 долари приход.

Ваквиот пристап овозможува појасно да се согледаат разликите во профитабилноста. Компанија со помал годишен приход може да има значително повисока профитна маржа од корпорација што остварува неколкупати поголем промет.

Меѓу највпечатливите примери е „Мајкрософт“, кој остварува 36,10 долари добивка на секои 100 долари приход. Тоа значи дека неговата профитна маржа изнесува 36,1 процент, што покажува колку профитабилен може да биде деловниот модел заснован на софтвер, дигитални услуги и технолошки решенија.

Сосема поинаква е состојбата кај големите американски трговски синџири. „Волмарт“ и „Костко“ задржуваат приближно три долари добивка од секои 100 долари приход. Иако овие компании имаат огромен обем на продажба, најголемиот дел од заработените средства се користи за покривање на трошоците за набавка на производи, вработени, транспорт, складирање и одржување на продажната мрежа.

Разликата меѓу овие деловни модели покажува дека големината на компанијата и нејзината профитабилност се две различни категории. Трговските компании можат да создаваат значителна вкупна добивка благодарение на огромниот обем на продажба, дури и кога нивните профитни маржи се релативно ниски.

Технолошките компании, од друга страна, имаат можност да остваруваат високи маржи благодарение на природата на производите и услугите што ги нудат. Развојот на софтверски производ или дигитална платформа може да бара значителни почетни инвестиции, но трошокот за опслужување дополнителни корисници во одредени случаи е релативно мал.

Кога една дигитална услуга веќе е развиена, нејзиното користење може да се проширува на голем број клиенти без пропорционално зголемување на сите оперативни трошоци. Токму оваа карактеристика им овозможува на одредени технолошки компании да задржат поголем дел од приходите како профит.

Кај традиционалните индустрии ситуацијата е поинаква. Зголемувањето на производството најчесто подразбира дополнителни трошоци за суровини, енергија, работна сила, опрема и логистика. Поголемиот обем на продажба затоа не мора да донесе и пропорционално зголемување на профитот.

Особено изразени се овие разлики во малопродажбата, каде што компаниите се натпреваруваат преку цените, широката понуда и ефикасноста на синџирите на снабдување. За големите трговски синџири, и релативно малата заработка од секој продаден производ може да создаде значителен вкупен профит доколку продажбата достигне доволно голем обем.

Сепак, високите профитни маржи на технолошките гиганти се соочуваат со нов предизвик. Забрзаниот развој на вештачката интелигенција бара сè поголеми инвестиции во инфраструктура, а тоа постепено ја менува финансиската структура на дел од најголемите компании во светот.

„Мајкрософт“, „Алфабет“, „Мета“ и „Амазон“ вложуваат огромни средства во изградба на центри за податоци, набавка на специјализирани чипови и проширување на капацитетите потребни за развој и примена на вештачката интелигенција.

Според прогнозите наведени во анализата, капиталните инвестиции на најголемите компании што обезбедуваат облачна и дигитална инфраструктура би можеле да достигнат 785 милијарди долари во 2026 година. За 2027 година се очекува нивниот обем да се приближи до еден трилион долари.

Станува збор за исклучително големи вложувања што покажуваат колку е значајна трката за развој на вештачката интелигенција. Компаниите настојуваат навреме да обезбедат инфраструктура што ќе им овозможи да одговорат на растечката побарувачка за новите технологии и дигитални услуги.

Меѓу најголемите корисници на овој инвестициски бран се наоѓа „Нвидиа“, која има значајна улога во снабдувањето на пазарот со специјализирани чипови за вештачка интелигенција.

Побарувачката за нејзините производи е тесно поврзана со проширувањето на центрите за податоци и изградбата на инфраструктурата на големите технолошки компании. Колку повеќе средства се вложуваат во нови капацитети, толку поголеми можности се отвораат за производителите на опрема потребна за нивното функционирање.

Дополнителна предност на „Нвидиа“ претставува нејзиниот софтверски екосистем „КУДА“, кој широко се користи при развојот на апликации и системи за вештачка интелигенција. Компаниите што веќе развиле решенија приспособени на оваа платформа можат да се соочат со дополнителни трошоци и технички предизвици доколку одлучат да преминат на конкурентска технологија.

Ваквата поврзаност меѓу хардверот и софтверот ја зајакнува позицијата на компанијата на пазарот. Сепак, понатамошниот развој на индустријата ќе зависи и од конкуренцијата, технолошките иновации и способноста на производителите да одговорат на растечките барања на клиентите.

За компаниите што инвестираат во инфраструктура за вештачка интелигенција, финансиската пресметка е посложена. Новите центри за податоци бараат огромни почетни вложувања, а нивното работење подразбира и значителна потрошувачка на електрична енергија, одржување и редовно обновување на технолошката опрема.

Тоа претставува важна промена за дел од технолошката индустрија, чија висока профитабилност досега во голема мера се потпираше на можноста дигиталните услуги да се прошируваат без подеднакво големо зголемување на трошоците.

Развојот на вештачката интелигенција ја зголемува потребата од физичка инфраструктура и значителни капитални инвестиции. Поради тоа, деловните модели на најголемите технолошки компании постепено добиваат карактеристики што претходно беа поизразени кај капитално интензивните индустрии.

Сепак, големите инвестиции не мора веднаш да предизвикаат намалување на пријавениот профит. Капиталните вложувања и трошоците што се признаваат во финансиските извештаи не се иста категорија. Нивното влијание врз профитните маржи ќе зависи од амортизацијата, оперативните трошоци и приходите што ќе ги создадат новите капацитети.

Клучното прашање е дали растечката побарувачка за услуги поврзани со вештачката интелигенција ќе биде доволна за да ги оправда вложувањата. Доколку новата инфраструктура донесе значително зголемување на приходите, компаниите би можеле да ја задржат својата висока профитабилност и покрај поголемите трошоци.

Во спротивно, огромните инвестиции би можеле да создадат притисок врз идните финансиски резултати. Особено важно ќе биде колку брзо компаниите ќе успеат да ги претворат новите технолошки можности во производи и услуги за кои клиентите се подготвени да платат.

Оваа промена покажува дека високата профитабилност не е трајно загарантирана, дури ни за најголемите технолошки корпорации. Деловните модели што денес овозможуваат исклучително високи маржи можат да се соочат со поинаква структура на трошоци во наредните години.

Истовремено, споредбата со традиционалните индустрии останува важна. Ниската профитна маржа не значи дека одредена компанија е неуспешна, исто како што високата маржа не претставува единствен показател за нејзината финансиска состојба.

При оценувањето на работењето треба да се земат предвид и вкупниот обем на приходите, потребните инвестиции, задолженоста, паричните текови и способноста за долгорочен раст.

Податоците од анализата покажуваат дека најголемите компании во светот функционираат според значително различни економски правила. Додека технолошките гиганти можат да задржат голем дел од приходите како профит, трговските и производствените компании во многу поголема мера зависат од обемот на продажба и контролата на оперативните трошоци.

Но, со забрзувањето на инвестициите во вештачка интелигенција, разликите меѓу овие модели би можеле постепено да се менуваат. Технолошките компании влегуваат во период на исклучително големи инфраструктурни вложувања, а нивната идната профитабилност сè повеќе ќе зависи од тоа колку успешно ќе ги претворат инвестициите во дополнителни приходи.

Токму затоа, во наредните години нема да биде важно само кои компании остваруваат најголем промет, туку и колкав дел од заработените средства ќе успеат да го задржат како профит.