Ви се стега стомакот пред работа? Проблемот можеби не е само во стресот

Лош ден, остра критика или несогласување со претпоставениот не значат автоматски дека работите во токсична средина. На секое работно место има моменти на притисок, кратки рокови и различни карактери. Проблемот почнува кога непријатните ситуации престануваат да бидат исклучок и стануваат препознатлив модел на однесување.

Психотерапевтката Кетлин Сакстон посочува дека токму повторувањето е еден од најважните показатели дека односот меѓу вработениот и претпоставениот можеби станува нездрав. Особено внимание треба да се обрне на наглите промени во однесувањето, постојаното создавање чувство на вина и комуникацијата поради која вработениот почнува да се сомнева во сопствените способности.

Понекогаш проблематичниот однос не започнува со конфликт, туку сосема спротивно – со претерана љубезност.

Новиот шеф може постојано да ве пофалува, да покажува голем интерес за вашата работа и да создава впечаток дека токму вие сте еден од најважните луѓе во тимот. Самото такво однесување, се разбира, не претставува проблем.

Сигнал за внимание може да биде моментот кога односот нагло се менува.

Претпоставениот кој вчера бил исклучително љубезен и полн со пофалби денес може да стане студен, непријатен или критички настроен без јасна причина. Ако ваквите промени постојано се повторуваат, вработениот може да остане во состојба на неизвесност и постојано да размислува што направил погрешно.

Со текот на времето може да започне да вложува дополнителен напор не само за подобро да ја извршува работата, туку и за повторно да ја добие наклонетоста што претходно ја имал од претпоставениот.

Друг важен сигнал е начинот на кој шефот разговара со вработените.

Реченици како „премногу си чувствителен“, „премногу си емотивен“, „ако навистина ти беше грижа за работата, ќе работеше повеќе“ или „треба да бидеш среќен што воопшто си тука“ можат да создадат чувство на вина, несигурност или страв.

Една ваква изјава сама по себе не е доволна за да се заклучи дека работната средина е токсична. Многу поважно е дали таквата комуникација се повторува и каков ефект има врз човекот што постојано е изложен на неа.

Критиката е нормален дел од работата. Разликата е во тоа дали таа се однесува на конкретна задача и нуди можност за подобрување или постепено се претвора во омаловажување на самиот вработен.

Понекогаш првите сигнали дека нешто не е во ред не доаѓаат од работната комуникација, туку од реакцијата на телото.

Повремената нервоза пред важен состанок, презентација или краток рок е вообичаена. Но ако стресот редовно се појавува пред одење на работа или непосредно пред средба со конкретен претпоставен, вреди да се обрне внимание на причината.

Кај некои луѓе тоа може да се манифестира преку непријатност или грчеви во стомакот, забрзано чукање на срцето, главоболки, проблеми со спиењето, намален апетит или постојана напнатост. Кај други може да се појави силно чувство на ментална исцрпеност.

Повремената појава на вакви симптоми не значи дека причината нужно е работното место. Но доколку тие постојано се повторуваат во врска со одредена работна ситуација или личност, тоа може да биде причина човекот повнимателно да разгледа што му создава толкав стрес.

Важно е притоа да не се прогласува секој строг или барачки шеф за токсичен.

Претпоставениот може да има високи очекувања, да бара почитување на роковите, да укажува на грешки или да очекува подобри резултати. Таквиот начин на раководење може да биде тежок за вработените, но сам по себе не претставува доказ за нездрав работен однос.

Многу позначајно е дали постои долгорочна шема на понижување, непредвидливо однесување, омаловажување, создавање чувство на вина или постојан страв од реакцијата на претпоставениот.

Кога човек долго време работи во таква средина, понекогаш станува тешко објективно да процени што е нормален работен притисок, а што веќе ја преминува границата.

Затоа една од можностите е ситуацијата да се сподели со човек кому му се верува. Некој што не е директно вклучен во работниот однос понекогаш може многу полесно да забележи дали станува збор за повремен конфликт или за нешто што систематски се повторува.

Корисно може да биде и запишувањето на конкретните ситуации. Наместо да се потпирате само на впечатокот дека „нешто не е во ред“, може да се забележи што точно било кажано, кога се случило, кој бил присутен и како завршила ситуацијата.

Со текот на времето таквата евиденција може да покаже дали станува збор за неколку неповрзани непријатни моменти или за јасен модел на однесување.

Особено внимание заслужува ситуацијата во која работниот стрес почнува да се пренесува и надвор од работното време. Ако проблемите со спиењето, постојаната напнатост, исцрпеноста или другите реакции почнат сериозно да влијаат врз секојдневното функционирање, разговорот со психолог, психотерапевт или друг соодветен професионалец може да помогне подобро да се согледа ситуацијата.

Границата меѓу тежок работен однос и навистина нездрава средина не секогаш може да се препознае по една расправија, една критика или еден лош ден.

Многу повеќе открива она што се повторува.

Ако вработениот постојано оди на работа со чувство на страв, не знае каква реакција да очекува од претпоставениот, редовно се чувствува понижено или виновно и забележува дека работниот однос почнува да влијае врз неговото секојдневно функционирање, тогаш проблемот можеби веќе не е само во тешкиот карактер на шефот, туку во начинот на кој функционира целиот однос.