Маск сонува за милионски град на Месечината, но научниците открија огромен проблем

Идејата за изградба на голем и самодоволен град на Месечината можеби звучи како научна фантастика, но во последните години таа сè почесто се појавува во плановите на најмоќните луѓе во вселенската индустрија. Сепак, ново научно истражување укажува дека пред човештвото да почне да гради милионски населби на нашиот природен сателит, ќе мора да реши еден од најосновните проблеми – обезбедувањето доволно вода.

Студијата објавена во списанието Frontiers in Space Technologies покажува дека достапните резерви на вода на Месечината би можеле да бидат сериозно ограничување за големите населби. Според пресметките, град со повеќе од еден милион жители би ги потрошил познатите резерви за само околу 2,4 години доколку водата се користи не само за пиење и секојдневни потреби, туку и за земјоделство, тешка индустрија и центри за податоци.

Ова директно ги доведува во прашање амбициозните визии за создавање голем, самодоволен град на Месечината. За да биде можно такво сценарио, идните жители ќе мора да користат системи за рециклирање вода со исклучително висока ефикасност.

Како пример за тоа што е можно со современата технологија се наведува Меѓународната вселенска станица, каде што системите успеваат повторно да искористат околу 98 проценти од водата. Доколку слична ефикасност би можела да се постигне во голема лунарна населба, град со еден милион жители би можел да ги одржува резервите приближно еден век.

Помала населба би имала значително подолг рок. Според моделите на истражувачите, град со околу 100.000 жители би можел да располага со вода приближно илјада години под услов да се применува исклучително ефикасно рециклирање.

Уште поодржливо би било таканареченото „лунарно село“ со околу илјада жители, бројка што приближно одговара на населението на поголемите истражувачки заедници на Антарктикот. Таквата населба би имала многу помали потреби и би оставила повеќе простор за развој на технологии пред да се појави сериозен недостиг.

Количината на вода на Месечината, сепак, сè уште не е прецизно утврдена. Истражувачите проценуваат дека би можело да има околу 34 милиони тони вода, но сметаат дека оваа бројка можеби е премногу ниска. За потребите на своите пресметки тие користеле далеку повисока почетна претпоставка од една милијарда тони достапна вода.

Еден од авторите на истражувањето, д-р Мартин Елвис, предупредува дека и таа проценка е релативно оптимистична. Според него, реалната количина на вода би можела да биде 20 до 30 пати помала. Тоа значително би го скратило периодот во кој големите населби би можеле да функционираат без дополнителни извори.

Истражувачите посочуваат дека ефикасноста на рециклирањето е еден од клучните фактори. Ако повторно се искористуваат само околу 30 проценти од водата, населба со илјадници жители би се соочила со сериозни ограничувања многу побрзо. Токму затоа, пред изградбата на постојан град, ќе бидат потребни дополнителни мисии и истражувања за да се утврди колкави количества вода навистина се достапни и колку од нив може практично да се извлечат.

Најголем интерес предизвикуваат областите во близина на половите на Месечината. Во огромните кратери таму се наоѓаат региони до кои сончевата светлина практично не допрела милијарди години. Поради екстремно ниските температури, во овие таканаречени студени замки може да се зачува воден мраз.

Температурите во најстудените делови можат да се спуштат до околу минус 163 степени Целзиусови. Токму поради тоа, поларните региони се сметаат за едни од најважните потенцијални локации за идните лунарни бази. Американската вселенска агенција планира својата идна база да ја позиционира во близина на јужниот пол на Месечината.

Водата не е единствениот ресурс што ќе биде важен. Истражувањето покажува дека производството на електрична енергија можеби нема да биде толку сериозен проблем како снабдувањето со вода. Соларните панели би можеле да се постават на високи точки околу кратерите, каде што се изложени на сончева светлина во долг временски период.

Дополнителна предност е тоа што Месечината располага со значителни количества силициум, па дел од инфраструктурата потребна за производство на соларни панели потенцијално би можела да се произведува директно на нејзината површина.

Сепак, доколку на Месечината некогаш живеат милиони луѓе, само сончевата енергија веројатно нема да биде доволна за сите потреби. За големи населби и индустриски капацитети би била потребна и енергија од нуклеарна фисија. Според истражувачите, достапноста на енергијата сама по себе не би претставувала непремостлива пречка за бројот на жители.

Најголемиот предизвик останува водата. И тоа не само поради количината што постои, туку и поради инфраструктурата неопходна за нејзино собирање, прочистување и повторна употреба. Систем што функционира за седум астронаути на Меѓународната вселенска станица не мора автоматски да може да се примени во град со милион жители.

Големата населба би имала тушеви, пералници, тоалети, земјоделски системи и бројни индустриски процеси. Сето тоа би создало многу покомплексен систем за управување со водата, особено во услови на ниска гравитација и екстремна средина.

Поради тоа, научниците сметаат дека се потребни уште многу истражувања пред да започне изградбата на вистински град на Месечината. НАСА веќе планира мисии во трајно засенчените кратери, со цел подобро да се проценат резервите на мраз и нивната достапност.

Плановите за трајно човечко присуство на Месечината забрзано се развиваат. НАСА најави изградба на инфраструктура за долгорочен престој, додека приватниот вселенски сектор оди чекор подалеку со визии за големи населби и индустриски центри.

Илон Маск во текот на годинава најави дека изградбата на самодоволен град на Месечината би можела да стане еден од приоритетите на неговата компанија во следните години. Во една од своите најамбициозни визии тој зборуваше и за испраќање десетици илјади луѓе во целосно развиен лунарен град.

Слични идеи имаат и други милијардери од вселенскиот сектор. Џеф Безос, основачот на Amazon и сопственик на Blue Origin, исто така поддржува идеја дел од тешката индустрија и центрите за податоци во иднина да се преселат надвор од Земјата.

Но, новото истражување покажува дека патот до таквата иднина нема да зависи само од ракетите и технологијата за транспорт. На Месечината, највредниот ресурс можеби нема да биде просторот за изградба, туку водата.

Пред човештвото да започне да гради милионски градови надвор од Земјата, прво ќе мора да покаже дека може да обезбеди доволно вода за нивното секојдневно функционирање. Без дополнителни извори, подобро рециклирање или значително попрецизно пронаоѓање на лунарниот мраз, визијата за огромен самодоволен град би можела да остане многу подалеку од реалноста отколку што денес изгледа.