Септември е новиот јануари: Зошто токму сега е најлесно да создадете нова работна навика

За многумина, септември не е само месец кога летото полека завршува. Тој често носи чувство на нов почеток, враќање кон редот и повторно воспоставување на секојдневниот ритам. По летните одмори, патувањата и поопуштеното темпо, обврските повторно стануваат дел од секојдневието, а токму тоа може да биде идеална можност за создавање нови навики.

Слично како јануари, и септември кај многу луѓе предизвикува желба нешто да променат. Но, за разлика од новогодишните одлуки кои често започнуваат со голем ентузијазам и уште поголеми очекувања, септември природно нè враќа во рутина. А токму рутината, а не моменталната мотивација, може да биде клучот за навиката да остане дел од животот.

Бихејвиоралната наука одамна го проучува феноменот познат како „ефект на нов почеток“. Луѓето полесно се решаваат да започнат нешто ново кога се наоѓаат на временска пресвртница, како почеток на нова година, месец или недела, роденден или почеток на учебна година.

Септември ги обединува речиси сите овие чувства. Тој означува крај на еден период и почеток на друг, а кај многумина создава впечаток дека е време повторно да се воспостави контрола врз секојдневието.

Сепак, желбата за промена сама по себе не е доволна. Една од најчестите причини поради кои новите навики брзо се напуштаат е потпирањето исклучиво на дисциплината. На почетокот можеби сме мотивирани, но со текот на времето ентузијазмот се намалува, а секојдневните обврски стануваат посилни.

Американскиот претприемач и автор Дејв Керпен смета дека подобар пристап е навиките да се постават така што нивното прекршување ќе биде потешко. Наместо секој ден повторно да се убедуваме дека треба да направиме нешто, корисно е да создадеме систем кој ќе нè потсетува и ќе ни помогне полесно да истраеме.

На тој начин навиката постепено престанува да биде прашање на волја и станува дел од секојдневниот распоред.

Керпен како интересен пример го наведува и својот препознатлив стил на облекување. Тој речиси секојдневно носи портокалови патики уште од 2010 година. Со текот на времето тие станале негов заштитен знак, па нивното отсуство би било доволно забележливо за луѓето околу него веднаш да прашаат што се случило.

Токму ова покажува колку може да биде корисно кога одредена навика станува видлива. Кога ќе им кажеме на другите што сакаме да постигнеме или кога целта ќе стане дел од нашиот јавен идентитет, добиваме дополнително чувство на одговорност.

Наместо промената да остане само лична одлука која лесно можеме да ја заборавиме, таа станува нешто за кое знаат и луѓето околу нас.

Друг важен чекор е да не започнуваме премногу амбициозно. Токму тука многу луѓе прават грешка. Во моментот кога се мотивирани, си поставуваат големи цели и очекуваат веднаш да го променат целиот начин на живот.

Почетокот на септември лесно може да изгледа како идеална можност за таков „нов живот“. Одеднаш сакаме да вежбаме секој ден, да читаме повеќе, да стануваме рано, да јадеме поздраво, да бидеме поорганизирани и истовремено да завршиме сè што сме одложувале со месеци.

Проблемот е што таквиот план најчесто зависи од постојана мотивација. А таа не трае вечно.

Многу поефикасно може да биде да се започне со нешто толку мало што речиси и да нема простор за изговор. Наместо веднаш да планирате пет тренинзи неделно, започнете со кратка прошетка. Наместо да ветите дека ќе читате по една книга неделно, прочитајте неколку страници дневно. Наместо да го менувате целиот распоред, воведете една мала навика која можете реално да ја повторувате.

Поентата не е првиот ден да постигнете голем резултат. Најважно е да се создаде повторување.

Секоја навика во почетокот бара свесен напор. Но, колку почесто се повторува во сличен контекст, толку полесно станува нејзиното извршување. На крајот, она што некогаш барало убедување може да стане нешто што едноставно го правиме без многу размислување.

Затоа септември можеби е подобар момент за промена отколку што изгледа на прв поглед. Наместо притисокот на новогодишните одлуки, овој месец носи нешто попрактично – природна потреба за враќање кон структурата.

Не е неопходно човек преку ноќ да стане сосема поинаква личност. Понекогаш е доволно да се избере една мала промена која може да се повторува и во деновите кога мотивацијата ќе исчезне.

Токму тогаш се гледа дали новата одлука навистина станала навика.

Септември затоа може да се гледа како втор јануари, но со една важна предност. Наместо да започнувате од нула и да се обидувате одеднаш да го промените целиот живот, можете само да го искористите враќањето во секојдневниот ритам за да додадете една добра работа.

Ако таа мала промена успеете да ја повторувате во следните недели и месеци, до крајот на годината можеби нема да имате сосема нов живот, но ќе имате нешто многу повредно – нова навика која веќе станала дел од стариот.