Оружје како од научно-фантастичен филм: Ласер соборува дронови за само 1,45 долари

Она што до неодамна изгледаше како сцена од научно-фантастичен филм станува дел од современата воена технологија. Јужна Кореја развива и воведува систем за одбрана од беспилотни летала кој наместо ракети или друга муниција користи моќен ласер.

Станува збор за системот „Block-I“, познат и како „Cheongwang“, што во превод значи „Небесна светлина“. Неговата задача е да открива и уништува мали дронови, кои во последните години станаа едно од најголемите предизвици за современите армии.

Принципот на работа е едноставен, но технолошки сложен. Откако системот ќе ја открие целта, ласерскиот зрак се насочува кон дронот и се задржува на одредена точка доволно долго за да ги загрее и оштети неговите клучни компоненти. Со тоа леталото може да биде онеспособено и да падне.

Токму поради ваквиот начин на дејствување, системот веќе го добива описот „оружје од „Војна на ѕвездите“. Наместо да испраќа проектил кон целта, тој користи концентриран светлосен зрак кој директно го оштетува дронот.

Системот го развива јужнокорејската компанија Hanwha Aerospace во соработка со воената индустрија на земјата. За Јужна Кореја, развојот на вакво оружје има и стратешко значење поради долгогодишните безбедносни тензии со Северна Кореја и можноста беспилотните летала да се користат за набљудување, разузнавање или напади.

Но најголемото внимание го привлекува нешто друго – цената на едно дејство.

Според податоците што ги пренесува Reuters, едно ласерско дејство чини околу 2.000 јужнокорејски вони, односно приближно 1,45 долари. Тоа е драстично помалку од цената на многу од традиционалните противвоздушни ракети и проектили што се користат за пресретнување на беспилотни летала.

Токму оваа разлика би можела да биде една од најголемите предности на ласерското оружје. Дроновите можат да бидат релативно евтини за производство, па нивното уништување со скапа ракета може да создаде огромен финансиски дисбаланс. Со ласерски систем, по секое успешно дејство не мора да се испраќа нов проектил. Основниот трошок е поврзан со потрошената електрична енергија и работата на системот.

Тоа, сепак, не значи дека самото оружје е евтино. Развојот и производството на ваков систем бараат напредни оптички компоненти, прецизни сензори, моќни извори на енергија и технологија способна постојано да следи мала и брза цел.

Економската предност се појавува со неговата долгорочна употреба. Откако системот ќе биде поставен, секое следно дејство може да биде релативно евтино во споредба со употребата на класична муниција.

Според достапните информации, ласерот може да треба околу 10 до 20 секунди непрекинато да дејствува врз целта за да ја онеспособи. Тоа значи дека ефикасноста не зависи само од моќноста на зракот, туку и од способноста системот прецизно да го следи дронот во текот на целото дејство.

Временските услови исто така можат да имаат значајна улога. Дождот, маглата, прашината и други атмосферски појави можат да влијаат врз ширењето и ефикасноста на ласерскиот зрак. Поради тоа, ваквата технологија не се очекува целосно да ги замени традиционалните системи за противвоздушна одбрана.

Наместо тоа, ласерите би можеле да станат уште еден слој во пошироката мрежа за заштита од воздушни закани. Еден систем би можел да се користи против одредени типови дронови, додека посложените цели би се пресретнувале со други средства.

Потребата за ваква технологија расте со брзината со која се шири употребата на беспилотните летала. Мали дронови денес можат да носат камери, сензори и различни видови товар, а нивната релативно ниска цена ги прави достапни и за државни и за недржавни актери.

Токму затоа армиите ширум светот бараат начин како да се справат со закана која може да биде евтина за напаѓачот, но многу скапа за бранителот. Ласерското оружје нуди потенцијално решение за тој проблем.

За јужнокорејската одбранбена индустрија, успехот на „Cheongwang“ би можел да има значење и надвор од границите на земјата. Доколку технологијата се покаже ефикасна во реални услови, системите за ласерска одбрана би можеле да станат важен извозен производ во период кога интересот за антидронска технологија расте низ целиот свет.

Иако сè уште не станува збор за оружје што може да замени цел арсенал на противвоздушна одбрана, концептот покажува во која насока се движи воената технологија.

Во иднина, битката меѓу дроновите и системите за нивно уништување можеби нема да се води со тоа кој има поскапа ракета, туку кој има попрецизен сензор, помоќен извор на енергија и поефикасен начин да го погоди противникот.

А фактот што едно ласерско дејство според сегашните јужнокорејски податоци чини околу 1,45 долари покажува зошто оваа технологија предизвикува толку големо внимание. Оружјето што изгледа како да излегло од филм постепено станува реалност на современото бојно поле.