Никој не го купувал, а денес увезуваат илјадници тони: Авокадото стана нов бизнис во Индија

Пред само петнаесетина години авокадото во Индија речиси и да немало комерцијална вредност. Зрелите плодови често паѓале од дрвјата и завршувале како храна за кучиња, поради што во некои средини дури било нарекувано „кучешко овошје“. Дрвјата најчесто биле засадувани поради сенката што им ја обезбедувале на насадите со кафе, а не затоа што земјоделците во нив гледале сериозна можност за заработка.

Денес сликата е сосема поинаква. Авокадото постепено се претвора во сè побаран производ на индискиот пазар, поттикнат од промените во навиките на потрошувачите, растечкиот интерес за здрава исхрана и популарноста на производот во козметиката и угостителството. Зголемената побарувачка отвора нова можност за земјоделците, но истовремено покажува дека домашното производство сè уште не е доволно развиено за да го задоволи пазарот.

Еден од моментите што ја забрзале промената се поврзува со 2011 година, кога индиската боливудска актерка Шилпа Шети јавно зборувала за употребата на авокадото во негата на кожата. По зголеменото внимание кон овошјето, цените почнале нагло да растат, а производителите постепено сфатиле дека културата која дотогаш била речиси занемарена може да стане сериозен извор на приходи.

Промената особено добро се гледа во примерот на Cottanad Plantations во Керала. Компанијата, која некогаш ги користела дрвјата главно за обезбедување сенка за кафето, денес одгледува авокадо на околу 16 хектари. Минатата година производството се движело меѓу 10 и 15 тони, а плановите се во следните три до четири години количините да се зголемат на 40 до 50 тони.

Главната причина за ваквото пренасочување е едноставната пазарна логика. Индија годишно увезува околу 15.000 тони авокадо, додека домашното производство се проценува на само 8.000 до 9.000 тони. Разликата покажува дека побарувачката е значително поголема од домашната понуда и дека постои простор за нови производители кои можат да обезбедат стабилни количини и соодветен квалитет.

Дополнителен поттик за земјоделците се промените во условите за производство на традиционалните култури. Кафето и црниот бибер, кои имаат значајно место во земјоделството на одредени индиски региони, сè почесто се соочуваат со последиците од променливите климатски услови. За дел од производителите тоа значи потреба од диверзификација и барање култури кои можат да обезбедат нов извор на приходи.

Сепак, преминот кон авокадо не е едноставен. Индиското производство сè уште се соочува со нерамномерен квалитет, различна големина на плодовите и нестабилна достапност во зависност од регионот и сезоната. Токму затоа рестораните и угостителските компании често продолжуваат да се потпираат на увоз, кој им овозможува поголема сигурност во квалитетот и континуитетот на снабдувањето.

За да го надминат овој проблем, во земјата се развиваат посовремени пристапи кон комерцијалното производство. Дел од претприемачите се свртуваат кон меѓународни сорти како Hass и Pinkerton, а истовремено се применуваат техники преземени од земји со долгогодишно искуство во одгледувањето на авокадо.

Еден од примерите е Harshit Godha, кој во 2021 година ја основал Indo-Israel Avocado Nursery по престојот во Израел, каде што ги проучувал методите за производство. За само неколку години, расадникот испорачал околу 18.000 садници до земјоделци низ Индија, со што придонесува за создавање на нови комерцијални насади.

Современото одгледување значително се разликува од традиционалниот начин на кој авокадото се одгледувало во индиските дворови и насади. Комерцијалното производство бара калемење, редовно кастрење и внимателно комбинирање на различни сорти за да се обезбеди соодветно опрашување. Одлуките донесени при формирањето на насадот можат да имаат последици со години, особено ако растојанието меѓу дрвјата или изборот на сорти не се добро испланирани.

Производителите истовремено експериментираат и со нови техники за подобрување на условите во кои растат дрвјата. Во Cottanad Plantations, на пример, се применуваат поголеми растојанија меѓу стеблата и подигнати насади, со цел подобро да се заштити кореновиот систем од болести и прекумерна влага.

Паралелно со увозот на странски сорти, дел од индиските научници работат на подобрување на локалниот генетски материјал. Научникот Ganeshan Karunakaran повеќе од две децении се занимава со селекција и унапредување на домашните сорти, со цел да се создадат растенија кои ќе даваат постабилен принос и плодови со поконзистентен квалитет.

Токму нерамномерноста на домашното производство е еден од најголемите предизвици за создавање силна индустрија. Авокадото кое со години растело во индиските дворови има голема генетска разновидност, па плодовите можат значително да се разликуваат по големина, квалитет и принос. За сериозен комерцијален пазар потребни се сорти со попредвидливи карактеристики и стабилно производство.

Потенцијалот на оваа култура веќе го препознаваат и малите земјоделци. Во Керала, Shiju Sebastian пред осум години започнал со одгледување авокадо на површина помала од еден хектар. Денес очекува производство од околу 3,5 тони, кое го продава на пазарот во Бенгалуру, а успехот го поттикнал дополнително да го прошири насадот.

Приказната за авокадото во Индија покажува колку брзо може да се промени вредноста на една земјоделска култура кога ќе се променат потрошувачките навики. Овошјето кое некогаш се сметало за безвредно и често завршувало како храна за кучиња денес создава нови бизниси, привлекува инвестиции и ги менува одлуките на земјоделците.

Пред индиската индустрија сепак стои уште една голема задача – да ја намали зависноста од увоз и да воспостави стабилен домашен синџир на производство. Ако производителите успеат да обезбедат подобар квалитет, поголеми количини и постабилно снабдување, авокадото би можело од маргинална култура да прерасне во значаен дел од земјоделската економија на земјата.