Над 500 години историја: Осум германски семејни компании и денес успешно работат

Некои компании успеваат да преживеат не само економски кризи, туку и војни, политички промени, промени на пазарите и цели историски епохи. Во Германија постојат семејни бизниси кои опстојуваат со векови, а осум од нив денес имаат историја подолга од 400 години. Уште две компании во следните години би можеле да ја одбележат својата четиривековна традиција.

Податоците се дел од ажурираната листа на 50 најстари германски семејни компании, која ја објави Фондацијата за семејни компании од Минхен. Истражувањето покажува дека зад долгорочниот опстанок на овие бизниси не стои само успешен деловен модел, туку и способноста на повеќе генерации да се приспособуваат на новите околности, додека сопственичката структура останува во рамките на истото семејство или на повеќе поврзани семејства.

На врвот на листата се две компании од Северна Рајна-Вестфалија, чија историја започнува уште во 16 век. На првото место е Coatinc Company од Кројцтал, компанија специјализирана за обработка на метали, основана во 1502 година. Секако, компанијата во тоа време не го носела денешното англиско име, но нејзините деловни корени се поврзуваат со периодот од пред повеќе од пет века.

Втора на листата е Prym Group од Штолберг, основана во 1530 година. Компанијата со текот на вековите развивала различни производи, а меѓу најпознатите достигнувања е изумот на дрикерот, кој подоцна станал широко распространет во индустријата за облека и текстил.

Интересно е што на листата се застапени исклучиво компании од поранешна Западна Германија. Причината е историска и е поврзана со поделбата на земјата по Втората светска војна. Во поранешна Источна Германија, односно Германската Демократска Република, голем број приватни и семејни претпријатија биле национализирани, поради што не можеле да ја задржат континуираната семејна сопственост неопходна за да се најдат на оваа листа.

Во првите десет компании доминираат само три германски покраини – Северна Рајна-Вестфалија, Баварија и Баден-Виртемберг. Тоа покажува колку силно историското индустриско и претприемачко наследство во овие региони продолжува да влијае врз германската економија и денес.

На четиривековниот јубилеј веќе му се приближува и компанијата W. Albrecht од Линдлар, во близина на Келн. Фирмата, која се занимава со обработка на лим, е основана во 1634 година и се наоѓа меѓу најстарите семејни бизниси во земјата. На десеттото место е баварската компанија Mehler од Тиршенројт, производител на ткаенини, која својата историја ја започнала во 1644 година.

На спротивниот крај од листата се наоѓа Kurtz Ersa од Кројцвертхајм во Баварија, основана во 1800 година. Иако е најмлада меѓу 50-те компании опфатени со рангирањето, и таа има повеќе од два века континуирана деловна традиција.

Од Фондацијата за семејни компании посочуваат дека способноста за прилагодување е една од клучните причини поради кои овие бизниси успеале да опстанат толку долго. Според директорот на фондацијата, Штефан Хајдбредер, компаниите низ вековите постојано се менувале и се приспособувале на новите услови, додека семејството останувало еден вид стабилна основа во периоди на големи потреси.

Листата е составена врз основа на јавно достапни информации, а критериумот е компаниите да имаат најмалку 50 вработени и да се наоѓаат во непрекината сопственост на едно семејство или на повеќе меѓусебно поврзани семејства во најдолг можен период. Од истражувањето се исклучени одредени традиционални мали бизниси, како аптеки, гостилници, воденици и земјоделски стопанства, иако меѓу нив исто така постојат претпријатија со исклучително долга историја.

На листата го нема ниту едно од најпознатите германски претприемачки семејства – Фугер од Аугсбург. Фугерите во 16 век стекнале огромно богатство и влијание преку банкарството и рударството, а нивното име станало познато низ голем дел од Европа. Сепак, нивните денешни потомци повеќе не управуваат со класична комерцијална семејна компанија, туку, според податоците на семејството, раководат со девет социјални фондации, од кои повеќето имаат корени уште во 16 век.

Германската традиција на долготрајни институции, сепак, не се ограничува само на семејните компании. Како еден од најпознатите примери се издвојува пиварницата Weihenstephan во Фрајзинг, Баварија, која денес е во јавна сопственост, а правото на производство на пиво го поврзува со далечната 1040 година. Тоа значи дека нејзината историја се протега речиси еден милениум.

Сличен пример е и познатата минхенска пивница Hofbräuhaus, која е основана во 1589 година и денес е во сопственост на покраината Баварија. Нејзината историја е уште еден показател дека некои германски институции и бизниси успеале да ги надживеат политичките режими, економските циклуси и општествените промени.

Доколку во категоријата на долготрајни организации би се вклучиле и активните католички манастири, тогаш најстарите примери би биле уште постари. Опатијата Толеј во покраината Сар, на пример, за првпат се споменува во историски документи уште во 634 година.

Историјата на овие компании и институции покажува дека долгорочниот успех не се мери само преку профитот или моменталната големина на бизнисот. За опстанок низ вековите потребни се способност за промена, внимателно пренесување на знаењето меѓу генерациите и доволно флексибилност за традицијата да не стане пречка за развојот. Токму комбинацијата на семејната континуираност и прилагодувањето кон новите економски услови им овозможила на овие германски компании да останат активни и по неколку стотици години од нивното основање.