Шеќерот влегува во опасна зона: Цената нагло расте, светот стравува од недостиг

Цената на шеќерот на светските берзи достигна највисоко ниво во последните 14 месеци, отворајќи нови прашања за состојбата со глобалното снабдување. Растот на цената доаѓа во период кога пазарот внимателно ги следи производството и трговските политики на големите производители, а особено случувањата во Индија.

Фјучерсите на суровиот шеќер во Њујорк бележат силен раст, а само во август цената се зголеми за повеќе од 18 проценти. Со тоа шеќерот повторно се најде меѓу земјоделските производи кои привлекуваат сериозно внимание од инвеститорите и трговците.

Еден од главните фактори што го поттикна најновиот раст е информацијата дека Индија размислува за намалување на увозните царини за шеќер. Иако станува збор за мерка што би можела да го олесни увозот на пазарот, самото разгледување на таквата можност покажува дека состојбата со понудата е тема што предизвикува загриженост.

Индија е втор најголем производител на шеќер во светот и секоја промена во нејзината трговска политика може да има пошироки последици врз глобалниот пазар. Производството во земјата, домашната потрошувачка и одлуките за извоз и увоз имаат значајно влијание врз количините достапни за останатиот дел од светот.

Во меѓувреме, на берзите расте и оптимизмот на шпекулантите кои очекуваат цените да продолжат да се зголемуваат. Пазарните позиции покажуваат дека дел од инвеститорите сè повеќе се обложуваат на дополнителен раст, што може дополнително да го засили движењето на цената доколку стравувањата за понудата продолжат.

Сепак, повисоката берзанска цена не значи автоматски дека во продавниците веднаш ќе има недостиг или нагло поскапување на шеќерот. Помеѓу движењето на цената на суровината на светските берзи и крајната малопродажна цена постојат повеќе фактори, меѓу кои транспортот, преработката, складирањето, девизните курсеви и трговските маржи.

Состојбата на светскиот пазар, сепак, останува чувствителна. Шеќерот е производ чие производство во голема мера зависи од временските услови, приносите на шеќерната трска и шеќерната репка, како и од економските и трговските политики на најголемите производители.

Дополнителен фактор е тоа што производителите во различни делови од светот носат одлуки за тоа дали поголем дел од производството ќе оди за храна, извоз или за производство на етанол. Таквите промени можат да влијаат врз количината на шеќер што останува достапна на меѓународниот пазар.

Најновото поскапување затоа се гледа како сигнал дека пазарот повторно станува повнимателен кон ризикот од ограничена понуда. Доколку производството во клучните земји не ги исполни очекувањата или доколку трговските ограничувања дополнително го отежнат снабдувањето, притисокот врз цените би можел да продолжи.

За потрошувачите, најважно е дали растот на светската цена ќе се прелее и на домашните пазари. Тоа обично не се случува веднаш, но подолготрајниот раст на берзанските цени може постепено да ги зголеми трошоците за производителите и увозниците, а со тоа и цените на шеќерот и на дел од прехранбените производи во кои тој се користи.

Засега, пазарот повеќе стравува од идниот недостиг отколку што се соочува со реален глобален недостиг. Но, фактот што цената на суровиот шеќер за кратко време се искачи на највисоко ниво во повеќе од една година покажува дека трговците внимателно ги следат сигналите од големите производители.

Ако Индија навистина преземе мерки за олеснување на увозот, тоа би можело да помогне во стабилизирањето на домашниот пазар и да влијае врз глобалните текови. Од друга страна, доколку производството остане под притисок, а побарувачката продолжи да расте, шеќерот би можел да остане еден од земјоделските производи со најголем потенцијал за нови ценовни потреси.