Од најбогат човек во Азија до доживотен затвор: Падот на царот на Evergrande

Основачот на кинескиот гигант за недвижности Evergrande, Хуи Ка Јан, е осуден на доживотен затвор, со што драматичниот пад на еден од некогаш најмоќните кинески бизнисмени доби и судски епилог. Пресудата доаѓа пет години откако колапсот на компанијата предизвика сериозни потреси во кинескиот сектор на недвижности и пошироките финансиски пазари.

67-годишниот Хуи беше прогласен за виновен по повеќе точки од обвинението, меѓу кои злоупотреба на средства, измама при прибирање капитал, незаконско примање депозити од граѓани, незаконско одобрување заеми, измамничко издавање хартии од вредност и поткуп. Во април тој ја признал вината по сите осум точки.

Пресудата е изречена во Шенжен, а покрај доживотната затворска казна, судот нареди и одземање на целокупниот личен имот на Хуи. На судските фотографии тој е прикажан меѓу двајца полицајци, облечен во темносина кошула, додека му била соопштувана казната.

Кинескиот суд оцени дека прекршоците поврзани со Evergrande и нејзината главна подружница Hengda Real Estate биле извршени во големи размери и предизвикале значителни економски загуби и сериозна општествена штета. Поради тоа, судот оцени дека случајот заслужува строга казна.

Падот на Хуи е особено впечатлив ако се земе предвид неговиот некогашен статус. Од човек кој работел во челичана и детството го поминал во рурална средина во кинеската провинција Хенан, тој успеал да изгради огромна деловна империја.

Evergrande ја основал во 1996 година, а компанијата брзо се проширила во секторот на недвижности. Моделот се темелел на агресивно задолжување и продажба на станови уште пред нивната изградба, што му овозможило на Evergrande да стане еден од најголемите кинески инвеститори во недвижности.

На врвот на својата кариера, Хуи располагал со богатство проценето на околу 45,3 милијарди долари. Според податоците на Forbes, во тој период тој бил најбогатиот човек во Азија.

Но, брзиот раст на компанијата се покажа како неодржлив. Evergrande постепено се најде под огромен товар на долгови, а вкупните обврски на компанијата достигнаа околу 300 милијарди долари. Кога компанијата повеќе не можеше да ги исполнува своите финансиски обврски, нејзиниот пад стана еден од најзначајните симболи на кризата во кинескиот сектор на недвижности.

Проблемите на Evergrande не се ограничуваат само на компанијата и нејзиниот основач. Колапсот влијаеше врз купувачите на станови, инвеститорите и кредиторите, додека кризата во недвижностите со години претставува сериозен товар за кинеската економија.

Реакциите на купувачите на станови по пресудата беа различни. Дел од нив изразија незадоволство, прашувајќи што ќе се случи со средствата што ги вложиле во недвижности. Други сметаат дека казната е неопходна, но дека сама по себе нема да ги реши финансиските проблеми на луѓето кои останале со недовршени станови или ненаплатени побарувања.

Покрај Хуи, казнети се и компанијата Evergrande и нејзината главна подружница Hengda Real Estate. Судот на Evergrande ѝ изрекол парична казна од 8,82 милијарди јуани, додека Hengda била казнета со седум милијарди јуани. Уште неколку поранешни високи директори добиле затворски казни во траење од шест до 18 години, како и парични казни.

Финансиските последици од пропаста на Evergrande продолжуваат и денес. Во 2024 година суд во Хонг Конг нареди ликвидација на компанијата, а следната година нејзините акции беа отстранети од берзата во Хонг Конг.

Процесот на ликвидација, сепак, се одвива бавно. Според ликвидаторите, до август минатата година биле продадени средства во вредност од само околу 255 милиони долари, додека вкупните побарувања на кредиторите достигнувале приближно 45 милијарди долари.

Ликвидаторите во меѓувреме се обидуваат и преку судови надвор од континентална Кина да обезбедат замрзнување на дел од имотот на Хуи и неговата поранешна сопруга. Целта е да се повратат околу шест милијарди долари во дивиденди и надоместоци што биле исплатени на основачот и други поранешни директори на компанијата.

Хуи веќе претходно беше санкциониран и од кинескиот регулатор за пазарот на хартии од вредност. Во 2024 година му беше изречена парична казна од околу 6,6 милиони долари и му беше забрането доживотно учество на пазарот на хартии од вредност, откако регулаторот утврди дека Evergrande ги прикажувала приходите и профитот поголеми од реалните и прекршувала правила поврзани со издавањето хартии од вредност.

Пресудата против Хуи Ка Јан така го затвора едно од највпечатливите поглавја во историјата на кинескиот бизнис. Човекот кој некогаш беше симбол на огромното богатство создадено преку бумот на недвижностите сега е во затвор, додека неговата компанија останува пример за ризиците што ги носат прекумерното задолжување, агресивното ширење и зависноста од постојан раст на пазарот на недвижности.