Издавате соби, апартмани или педалинки? Еве кои даночни обврски важат за сите туристички работници во Македонија

Туристичката сезона носи повеќе гости, но и обврски за сите оние кои заработуваат од туризмот. Без разлика дали станува збор за издавање апартман во Охрид, соба во Крушево, куќа за одмор во Дојран, вила во Маврово или туристичко сместување во Берово, приходите остварени од ваквите активности треба да бидат пријавени и соодветно оданочени.

Од Управата за јавни приходи потсетуваат дека даночните правила не се однесуваат само на големите хотели и регистрираните угостителски објекти. Обврски имаат и физичките лица кои издаваат станови, куќи, вили, соби и други сместувачки капацитети, без оглед на тоа дали имотот го издаваат во текот на целата година или само повремено, за време на туристичката сезона.

Тоа значи дека и лице кое својот имот го издава само неколку дена или недели во годината има обврска да го пријави остварениот приход и да го плати соодветниот данок на личен доход.

Обврската важи без оглед на начинот на кој гостите плаќаат. Приходот треба да се пријави и кога парите се примаат во готовина, преку трансакциска сметка или преку некоја од популарните интернет-платформи за резервирање сместување, како Airbnb и Booking.com, но и преку други канали преку кои се нудат туристички услуги.

За пријавување на приходите од издавање недвижен имот се користи системот на е-Даночни услуги на Управата за јавни приходи. Данокот на личен доход се пресметува врз основа на остварениот приход, при што се земаат предвид и законски признатите трошоци. Начинот на пресметка зависи и од тоа дали недвижноста се издава неопремена или опремена со мебел.

Но, обврските не завршуваат само кај сопствениците кои издаваат сместување. Во текот на летото бројни туристички објекти ангажираат дополнителен персонал, па посебно внимание треба да се посвети и на сезонските и повремените работници.

Готвачи, келнери, бармени, собари, рецепционери, лица задолжени за чистење и одржување и други работници кои се ангажираат само за време на сезоната треба да бидат соодветно пријавени. За сезонска или повремена работа до најмногу 180 дена во една календарска година, работниот ангажман треба да биде формализиран согласно законските правила.

Работодавачите имаат обврска да ги обезбедат потребните пресметки за данокот на личен доход и придонесите за задолжително социјално осигурување преку системот на е-Даночни услуги на УЈП. На овој начин се обезбедува работниот ангажман да биде законски регулиран, а обврските кон државата навремено исполнети.

Посебна категорија се и оние кои во текот на туристичката сезона заработуваат од активности со времен карактер. Во оваа група спаѓаат различни услуги и продажни активности кои се особено застапени во туристичките места.

Тука, меѓу другото, спаѓа изнајмувањето кајчиња, педалинки, СУП даски, кануа, кајаци и друга опрема за рекреација на вода, но и продажбата на ракотворби, сувенири, накит и уметнички предмети.

И за овие активности постои обврска за пријавување на остварениот доход и плаќање на данокот на личен доход. Физичките лица кои вршат дејност од времен карактер треба пред започнувањето на активноста да поднесат барање за паушално плаќање на данокот на личен доход, односно Образец ДЛД-П, до надлежната организациона единица на Управата за јавни приходи.

Одредбите се особено важни во периодот на туристичката сезона, кога бројот на лица кои заработуваат од различни туристички активности значително се зголемува. Туризмот не се однесува само на хотелите и рестораните, туку опфаќа широк спектар услуги и дополнителни активности од кои граѓаните остваруваат приход.

Затоа правилата се релевантни за туристичките места низ целата држава. Од најпосетените дестинации покрај Охридското и Дојранското Езеро, преку Крушево и Маврово, до Берово и други места каде што во текот на годината има туристи, сите кои остваруваат доход од туристички услуги треба навреме да ги проверат и исполнат своите даночни обврски.

Од УЈП посочуваат дека целта на ваквото информирање не е само контрола, туку и навремено запознавање на граѓаните со нивните права и обврски. Информираните даночни обврзници полесно можат да ги исполнат законските обврски и да избегнат проблеми кои би можеле да произлезат од непријавени приходи или неправилно пријавување.

Редовното пријавување на приходите има значење и за целиот туристички сектор. Кога сите работат според исти правила, се создаваат пофер услови на пазарот и се намалува просторот за сива економија и нелојална конкуренција.

За оние кои заработуваат од издавање сместување, сезонска работа или привремени туристички активности, најважно е навреме да се информираат што точно треба да пријават и како да ги исполнат своите обврски. Туристичката сезона не значи само поголем број гости и поголем приход, туку и одговорност приходот да биде правилно евидентиран и оданочен.

Пораката е едноставна и важи за целата земја: без разлика дали изнајмувате апартман, соба, вила, педалинка, кајче или продавате сувенири, приходот што го остварувате од туристичка активност не треба да остане непријавен. Фер услови во туризмот се создаваат кога правилата важат еднакво за сите.