Податоците на една компанија веќе не се само документација што се чува во архиви. Во ерата на вештачката интелигенција, тие можат да станат вредна деловна имотна категорија, а најнов пример за тоа е случајот со банкротираната американска авиокомпанија „Спирит ерлајнс“. Гугл, компанијата во рамките на технолошкиот гигант „Алфабет“, понудил 10 милиони долари за пакет интерни деловни податоци на авиокомпанијата. За истата база интерес покажала и компанијата „Мерсор“, која понудила 7,5 милиони долари. Конечната одлука за продажбата треба да ја донесе американскиот стечаен суд. Не станува збор за продажба на авиони, аеродромска опрема или недвижности. Во овој случај купувачите се заинтересирани за нешто што до неодамна можеби би се сметало за обична деловна архива – електронска пошта, интерни пораки, табели, календари и други информации создадени во текот на работењето на компанијата. Според достапната документација, пакетот содржи интерни електронски пораки на вработени, пораки преку „Мајкрософт тимс“, деловни табели, календари, маркетиншки информации и податоци поврзани со продуктивноста и работењето на компанијата. Предвидено е податоците да бидат анонимизирани пред евентуалната продажба, а според условите на понудата, пакетот не би требало да содржи податоци за патниците или други лични информации на корисниците. Токму овој детал е особено важен. Гугл не се обидува да купи список на патници на „Спирит ерлајнс“, туку пристап до деловни информации создадени во текот на работењето на компанијата. За технолошки гигант кој развива системи со вештачка интелигенција, таквите податоци можат да имаат значителна вредност. Зошто му се потребни овие податоци на Гугл? Развојот на современата вештачка интелигенција не зависи само од компјутерската моќ и од најновите чипови. На моделите им се потребни и огромни количини квалитетни податоци преку кои можат да препознаваат обрасци, да обработуваат информации и да извршуваат сложени задачи. Деловните податоци имаат посебна вредност затоа што често се создаваат во реални работни процеси. Електронската комуникација, табелите, распоредите, деловните документи и маркетиншките материјали можат да покажат како една голема организација ги планира операциите, ги решава проблемите и комуницира внатре во компанијата. Токму затоа ваквите информации можат да бидат корисни за развој и тестирање на нови софтверски алатки и системи со вештачка интелигенција. Случајот со „Спирит ерлајнс“ покажува и една многу поголема промена во економијата. Податоците постепено стануваат нова форма на имот. Кога една компанија банкротира, традиционално најголемо внимание привлекуваат нејзините фабрики, возила, авиони, опрема, недвижности или брендови. Но модерните компании зад себе оставаат и огромни дигитални архиви. Ако тие податоци можат законски да се пренесат, заштитат и обработат, тие можат да имаат и сериозна пазарна вредност. Во случајот со „Спирит ерлајнс“, таа вредност очигледно е доволно голема за две компании да се натпреваруваат за пристап до истата дигитална архива. Авиокомпанијата во мај го прекина работењето поради сериозните финансиски проблеми и долгови, а нејзиниот имот сега се продава во рамките на стечајната постапка. Во тој процес, дигиталните информации се појавија како уште еден дел од имотот што може да се претвори во пари. За јавноста, овој случај е важен и поради уште една причина. Покажува дека вредноста на една компанија во иднина нема да се мери само според тоа колку авиони, фабрики или недвижности поседува, туку и според тоа какви информации има собрано и создало. Истовремено, ваквите трансакции отвораат сериозни прашања за приватноста и за тоа што се случува со податоците кога компанијата што ги создала повеќе не постои. Кој има право да ги купи, како смеат да се користат и дали навистина може целосно да се отстранат личните информации се прашања што стануваат сè поважни со развојот на вештачката интелигенција. Токму затоа анонимизацијата и правните услови за користење на податоците се клучен дел од ваквите зделки. Не е исто да се купи деловна табела без лични информации и да се преземе база со чувствителни податоци за клиенти или вработени. Засега Гугл има повисока понуда од „Мерсор“, но тоа не значи дека автоматски ќе ги добие податоците. Продажбата треба да помине низ стечајната постапка и да ги исполни условите што ќе ги утврди судот. Ако зделката биде одобрена, „Спирит ерлајнс“ ќе добие уште еден пример за тоа како дигиталната имовина може да се претвори во значителна финансиска вредност дури и откако една компанија престанала да работи. А за технолошката индустрија, случајот е уште позначаен. Во трката за развој на сè помоќна вештачка интелигенција, квалитетните податоци стануваат ресурс за кој компаниите се подготвени да платат милиони. Она што порано било само електронска пошта, интерна порака или табела во компјутерот, денес може да биде дел од имот вреден милиони долари. Post navigation Не се бараат дипломи: Европа трескавично бара работници за фабрики и магацини ChatGPT под лупа: дали вештачката интелигенција ни го „гаси“ критичкото размислување?