Секој четврти тинејџер во Македонија се коцкал за пари: Алармантен раст на зависноста меѓу младите

Коцкањето сè почесто се појавува како дел од секојдневието на младите во Македонија, а податоците за средношколците покажуваат загрижувачки тренд. Секој четврти ученик на возраст од 15 и 16 години во текот на последните 12 месеци се коцкал за пари, додека кај оние кои веќе се коцкаат расте и уделот на проблематичното коцкање.

Според податоците од истражувањето ЕСПАД 2024, 7,6 отсто од младите кои се коцкаат покажуваат знаци на проблематично коцкање. За споредба, во 2019 година овој удел изнесувал 4,5 отсто. Растот за само неколку години покажува дека проблемот не се сведува само на повремено играње, туку кај дел од младите може да прерасне во сериозен ризик.

На ова предупредија ХЕРА Млади и иницијативата „Фрли ја коцката!“ по повод Меѓународниот ден на младите, организирајќи герила акција во Скопје со која сакаат да укажат на последиците од сè поголемата достапност и нормализација на коцкањето.

Особено забележлива е разликата меѓу момчињата и девојчињата. Податоците покажуваат дека коцкањето е значително почесто кај момчињата, при што 34 отсто од нив изјавиле дека се коцкале, во споредба со 16 отсто кај девојчињата.

Проблемот дополнително го усложнува фактот што младите денес не мора физички да влезат во казино или обложувалница за да се коцкаат. Со ширењето на онлајн платформите, обложувањето и различните игри на среќа се достапни преку мобилен телефон, што го прави ризичното однесување потешко за забележување и контролирање.

Од ХЕРА предупредуваат дека ваквата состојба треба да се гледа и во поширокиот контекст во кој живеат младите. Невработеноста кај лицата од 15 до 29 години останува висока, а значителен дел од младите кои работат не се вработени во професијата за која се образувале. Истовремено, голем број млади размислуваат за иселување од земјата.

Во таква атмосфера, идејата дека со еден тикет, облог или игра на среќа може брзо да се заработат пари може да стане особено привлечна. Наместо долгорочна работа и сигурен приход, младите лесно можат да добијат впечаток дека до финансиска стабилност може да се стигне преку брза заработка.

Но, последиците од проблематичното коцкање не се ограничуваат само на губење пари. Од ХЕРА потсетуваат дека зависноста може да влијае врз семејните и пријателските односи, да создаде долгови и дополнителен стрес и да биде поврзана со нарушувања на менталното здравје.

Токму затоа, организациите бараат посериозен пристап кон заштитата на малолетниците. Меѓу предложените мерки се построга контрола на објектите за игри на среќа во близина на училиштата, ограничување на рекламите за коцкање, особено на интернет и социјалните мрежи, како и поефикасна проверка на возраста при користење онлајн платформи.

Покрај контролата, се бара и поголема превенција. Финансиската писменост, информирањето за зависностите и грижата за менталното здравје, според иницијаторите, треба да имаат поголемо место во образованието. Важен дел од решението е и обезбедувањето бесплатна и доверлива помош за младите кои веќе имаат проблем со коцкањето.

Од ХЕРА Млади порачуваат дека младите не треба да растат со порака оти среќата е најбрзиот пат до подобар живот. Наместо тоа, потребни им се образование, стабилни можности за работа, спорт, култура, финансиска сигурност и достапна поддршка кога ќе се соочат со проблеми.

Бројките од последното истражување се предупредување дека коцкањето веќе не е тема која може да се гледа само како забава за возрасни. Кога секој четврти ученик на 15 или 16 години веќе пробал да се коцка за пари, а кај младите кои се коцкаат расте и ризикот од проблематично однесување, прашањето е колку навреме институциите и општеството ќе реагираат.

Иднината на младите не би требало да зависи од среќата, туку од можностите што ќе им ги понуди општеството.