Додека во регионот се најавуваат нови зголемувања, македонскиот минималец останува на околу 423 евра

Во Северна Македонија минималната плата во 2026 година изнесува 26.046 денари во нето-износ, односно околу 423 евра, по зголемувањето што важи од мартовската плата. Иако станува збор за повисок износ во однос на претходната година, минималецот и натаму останува далеку од она што го заработуваат работниците во дел од земјите во регионот. За споредба, просечната нето-плата во земјава во мај 2026 година достигна 49.544 денари, што покажува колку е голем јазот меѓу најниската и просечната заработка.

Новото зголемување на минималната плата донесе дополнителни 1.667 денари за работниците кои ја примаат најниската законска плата, но растот дојде во услови на зголемени трошоци за живот. Синдикалните пресметки покажуваат дека на едно четиричлено семејство во март 2026 година му биле потребни 67.818 денари за основните месечни трошоци, додека со вклучена кирија сумата надминувала 83.000 денари.

Токму затоа прашањето за минималната плата повторно станува едно од најчувствителните економски прашања, особено кога ќе се направи споредба со соседството. Додека во Србија се разговара за ново зголемување на минималецот, во дел од поранешните југословенски републики работниците веќе имаат значително повисоки најниски плати.

Во Србија моментално минималната плата е околу 551 евро, а таму веќе се водат разговори за дополнително зголемување. Владата најавува можност минималецот во 2027 година да достигне 650 евра, иако синдикатите и работодавачите сè уште преговараат за конечниот износ.

Во Хрватска минималната плата е 1.050 евра бруто, додека нето-износот е околу 800 евра. Во Словенија разликата е уште поголема, со минимална плата од 1.482 евра, односно околу 1.000 евра нето.

Црна Гора има различни минимални плати зависно од степенот на образование. Работниците со пониски квалификации имаат минималец од 600 евра, додека за вработените со високо образование минималната плата достигнува 700 евра.

Во Босна и Херцеговина минималната плата во Федерацијата е утврдена на 1.027 конвертибилни марки, што е нешто над 500 евра, додека во Албанија минималната плата во 2026 година е околу 500 евра.

Според овие споредби, Македонија останува во долниот дел на регионалната листа. Сепак, самата номинална вредност на минималната плата не ја покажува целата слика, бидејќи цените на храната, домувањето, енергијата и другите основни потреби се различни од земја до земја.

Она што останува како главен проблем е соодносот меѓу заработката и трошоците за живот. За работник кој прима минимална плата од 26.046 денари, најголемиот дел од месечниот приход може да се потроши само на основните потреби, особено ако домаќинството плаќа кирија, кредити или има повеќе членови.

Во меѓувреме, просечната плата во земјава расте и во мај достигна 49.544 денари, но просекот често создава поинаква слика од реалноста со која се соочуваат работниците на најниско платените работни места.

Токму затоа, споредбата со регионот не е само прашање на бројки. Таа отвора и пошироко прашање: колку македонскиот минималец навистина може да покрие од животните трошоци и дали растот на платите успева да го следи растот на цените.