Русија го продава златото за да го покрива воениот товар: Колку скапо Москва ја плаќа цената на долгата војна?

Русија почна сè посериозно да посегнува по едно од највредните средства што ги чува во своите резерви – златото. Во првата половина од 2026 година, резервите на рускиот монетарен златен фонд се намалиле за околу 43,5 тони, а количината на злато на почетокот на јули паднала на околу 2.283 тони. Тоа е едно од најзначајните намалувања на руските златни резерви во последните децении.

Зад овој потег стои сè поголемиот финансиски притисок врз руската држава. Воените расходи, намалените приходи од енергетскиот сектор и ограничениот пристап до дел од меѓународните финансиски пазари создаваат потреба Москва да бара дополнителни извори на ликвидност. Во таква ситуација златото, кое со години се сметаше за еден од најважните столбови на руските резерви, станува средство што може да се претвори во готовина.

Руската централна банка на почетокот на јули пријавила 73,4 милиони тројански унци злато, односно околу 2.283 метрички тони. Само во јуни резервите се намалиле за околу 9,3 тони, додека од почетокот на годината падот достигнал 43,5 тони. Вредноста на златото во резервите на крајот на јуни била проценета на околу 299 милијарди долари.

Продажбата е особено значајна затоа што централните банки вообичаено златото го купуваат како средство за заштита на резервите, а не го продаваат во голем обем. Русија, напротив, годинава го намалува својот фонд токму во период кога на државниот буџет му се потребни дополнителни средства.

Економските аналитичари предупредуваат дека тоа не значи автоматски дека Русија се наоѓа пред финансиски колапс. Москва и понатаму располага со значителни резерви и приходи, но продажбата покажува дека војната создава сериозен притисок врз начинот на кој државата ги финансира своите расходи.

Особено важен е моментот во кој се случува ова. По повеќе години акумулирање злато, руските власти сега се принудени да претвораат дел од резервите во ликвидни средства. Тоа е јасен знак дека во услови на долготрајна војна секој дополнителен извор на пари станува важен.

Русија со години го зголемуваше својот златен фонд, меѓу другото и како начин да ја намали зависноста од доларот и западниот финансиски систем. Златото е физичко средство и не носи кредитен ризик на ист начин како девизните средства, што го направи особено важно за Москва по воведувањето на западните санкции.

Но, токму резервата која требаше да служи како финансиска заштита во кризни времиња сега постепено се троши. Тоа ја покажува и другата страна на руската стратегија: колку подолго трае воениот конфликт, толку поголем е притисокот врз државните финансии.

Вкупните официјални руски резерви на крајот на јуни изнесувале околу 720,4 милијарди долари, што е значително помалку од 747,4 милијарди долари на крајот на мај. Самата вредност на златниот дел од резервите во јуни исто така паднала, од околу 325,9 милијарди на 299 милијарди долари.

Покрај количината на продадено злато, важен е и сигналот што го испраќа ваквата политика. Кога државата почнува да продава дел од најликвидните и највредните резервни средства за да ги покрива буџетските потреби, тоа покажува дека притисокот врз јавните финансии не е занемарлив.

Воената економија бара огромни средства за плати, опрема, производство, логистика и одржување на целокупниот систем поврзан со конфликтот. Истовремено, санкциите и промените на енергетските пазари влијаат врз приходите што Москва традиционално ги добиваше од продажбата на нафта и гас.

Токму затоа златото станува еден од инструментите со кои Кремљ се обидува да го ублажи финансискиот притисок. Но резервите не се бесконечни. Секој тон што се продава денес е тон помалку што може да служи како заштита во иднина.

Тоа е можеби најважниот дел од приказната. Не станува збор само за продажба на злато, туку за постепено трошење на финансискиот простор што Русија го создаваше со години.

Москва сè уште не е без финансиски средства и продажбата на злато сама по себе не претставува доказ дека руската економија е пред распад. Но трендот покажува дека продолжувањето на војната има цена која станува сè потешко да се сокрие зад големината на руските резерви.

Златото со години беше симбол на финансиската сигурност на Русија. Денес, неговата продажба станува симбол на нешто друго – на економскиот товар што долгата војна го остава врз државниот буџет.

Колку подолго трае конфликтот, толку поголема ќе биде потребата од пари. А ако приходите не се доволни, резервите остануваат една од последните линии на одбрана. Русија веќе почна да ја користи таа линија.