Македонското млеко исчезнува: Бројот на крави падна за над 30 отсто, сточарите пред откажување

Македонија сè повеќе го губи домашното производство на кравјо млеко, а падот на бројот на молзни крави создава сериозен притисок врз сточарството. Последните податоци покажуваат дека секторот се соочува со долгогодишен пад, кој може дополнително да се продлабочи доколку не се преземат мерки за поддршка на производителите.

Бројот на молзни крави во земјата во последните години значително е намален. Од 111.083 грла во 2020 година, нивниот број паднал на 80.605 во минатата година. Намалувањето на сточниот фонд директно се одразува и врз производството на млеко, кое за само неколку години бележи голем пад.

Производството на кравјо млеко во 2020 година изнесувало околу 405 милиони литри, додека минатата година се намалило на 289 милиони литри. Тоа претставува загуба од повеќе од 100 милиони литри домашно производство, што укажува дека македонското млекарство се соочува со сериозни структурни проблеми.

Причините за намалувањето на бројот на сточари и крави се повеќеслојни. Производителите подолг период предупредуваат дека трошоците за храна, енергија, ветеринарни услуги и одржување на фармите значително се зголемени, додека откупните цени на млекото често не се доволни за да обезбедат стабилна заработка.

Многу мали фарми се откажуваат од производството бидејќи немаат економска оправданост да продолжат со работа. Недостигот на млади луѓе кои сакаат да се занимаваат со сточарство дополнително го забрзува исчезнувањето на традиционалните семејни фарми, кои со децении беа главни носители на домашното производство на млеко.

Падот на домашното производство може да значи и поголема зависност од увоз. Кога земјата не може да ги задоволи сопствените потреби со домашно млеко, преработувачката индустрија мора повеќе да се потпира на странски пазари, што ја прави домашната понуда почувствителна на движењата на цените во Европа и во светот.

Сточарите предупредуваат дека проблемот не е само во бројот на крави, туку и во иднината на цел еден земјоделски сектор. Намалувањето на фармите значи губење работни места во руралните средини, намалување на локалното производство и ослабување на домашниот синџир на снабдување со храна.

Дополнителен предизвик претставува и фактот што производството на млеко бара континуирана инвестиција, знаење и долгорочно планирање. Без стабилни услови за работа, финансиска сигурност и поголема поддршка, сè помал број земјоделци ќе бидат подготвени да вложуваат во проширување на фармите.

Падот од повеќе од 120 милиони литри произведено кравјо млеко за само неколку години е јасен сигнал дека македонското сточарство се наоѓа пред сериозен предизвик. Прашањето повеќе не е само колку млеко произведува земјата денес, туку дали во иднина ќе има доволно домашни производители кои ќе можат да го одржат овој сектор.