Ел Нињо го пали црвениот аларм: Земјоделството пред најголемиот тест во последните децении

Климатскиот феномен Ел Нињо би можел да предизвика нова глобална криза со храната, предупредуваат експертите, откако прогнозите покажуваат дека десетици милиони луѓе би можеле да западнат во состојба на акутна несигурност во исхраната во следниот период. Според проценките на Светската програма за храна на Обединетите нации (WFP), околу 50 милиони луѓе би можеле дополнително да бидат погодени од глад како последица на екстремните временски услови поврзани со овој климатски феномен.

Новата закана доаѓа во момент кога милиони луѓе ширум светот веќе се борат со недостиг на храна поради долготрајни суши, економски кризи, конфликти и раст на цените. Според WFP, околу 225 милиони луѓе во 45 земји веќе се соочуваат со сериозна несигурност во снабдувањето со храна, а дополнителниот удар од Ел Нињо може уште повеќе да ја влоши ситуацијата.

Ел Нињо е природен климатски феномен кој се појавува периодично во Тихиот Океан и предизвикува големи промени во временските обрасци низ целиот свет. Тој може да донесе суши во едни региони, а обилни дождови и поплави во други, што директно влијае врз земјоделското производство.

Овој циклус, според дел од метеоролозите, има потенцијал да биде еден од најсилните во последните неколку децении. Иако терминот „супер Ел Нињо“ не е официјална научна категорија, експертите предупредуваат дека неговото влијание може да биде особено изразено поради дополнителниот притисок од климатските промени.

Најголем ризик се очекува во Централна и Јужна Америка, Карибите и јужниот дел на Африка, каде што земјоделството во голема мера зависи од временските услови. Проблеми со недостиг на врнежи се можни и во делови од Јужна и Југоисточна Азија, региони каде што милиони луѓе зависат од земјоделството како основен извор на приходи и храна.

Последиците од климатските удари не се чувствуваат веднаш. Дури и кога сушата или екстремните временски услови ќе завршат, нивниот ефект може да продолжи со месеци, бидејќи земјоделците се соочуваат со намалени приноси, празни резерви и повисоки трошоци за производство.

Во јужна Африка, на пример, најголемите последици од потенцијално слабата жетва би можеле да се почувствуваат дури во 2027 и 2028 година, кога ќе се намалат резервите од претходните сезони. Експертите предупредуваат дека токму временското одложување меѓу климатскиот удар и кризата со храната може да ја направи ситуацијата уште посложена.

Слични проблеми светот веќе виде за време на силниот Ел Нињо во периодот 2015-2016 година, кога меѓу 60 и 100 милиони луѓе беа погодени од сериозна несигурност во храната. Новите системи за рано предупредување денес овозможуваат подобра подготовка, но експертите велат дека ресурсите за помош се ограничени.

WFP најави превентивни мерки со цел да ги ублажи последиците, вклучувајќи системи за рано предупредување и навремена помош за најзагрозените региони. Сепак, организацијата предупредува дека потребни се значителни финансиски средства и подобра координација меѓу државите.

Освен директното влијание врз земјите со најголем ризик, Ел Нињо може да влијае и врз глобалните цени на храната. Намалувањето на производството во големите земјоделски региони може да доведе до поскапа храна на светските пазари, особено ако земјите извознички воведат ограничувања за продажба во странство за да ги заштитат сопствените резерви.

Експертите предупредуваат дека во услови на климатска нестабилност, секој нов удар врз производството на храна може да има далекусежни последици. Растечките температури, почестите суши и екстремните временски појави создаваат дополнителен притисок врз земјоделството, кое мора да обезбеди храна за сè поголема светска популација.

Додека научниците ги следат движењата на Ел Нињо, земјоделците и владите се подготвуваат за можен тежок период. Главното прашање не е само колку силен ќе биде овој климатски феномен, туку колку добро светот ќе успее да се подготви за неговите последици.