Македонските граѓани чуваат рекордни 455 милијарди денари во банките, депозитите пораснале за над 10 проценти

И покрај високите трошоци за живот и инфлациските притисоци, штедењето на граѓаните во домашните банки продолжува да расте. Според најновите податоци на Народната банка, заклучно со јуни 2026 година депозитите на домаќинствата достигнале речиси 455 милијарди денари, што претставува највисоко ниво досега и годишен раст од 10,5 проценти.

Пресметано во евра, граѓаните во банките чуваат околу 7,4 милијарди евра. Сепак, експертите посочуваат дека оваа бројка не значи дека станува збор исклучиво за класични штедни влогови, бидејќи категоријата „депозити на домаќинствата“ ги опфаќа и средствата на трансакциските сметки, депозитите по видување, краткорочните и долгорочните депозити, како и денарските и девизните средства. Дел од овие пари претставуваат плати, пензии и други средства кои граѓаните секојдневно ги користат.

Во споредба со истиот период лани, депозитите се зголемиле за околу 43 милијарди денари, односно за приближно 700 милиони евра. Тоа покажува дека во изминатите дванаесет месеци банкарскиот систем забележал значително зголемување на средствата што ги чуваат домаќинствата.

Особено е забележлив растот на депозитите во домашна валута. Податоците покажуваат дека денарските депозити пораснале за 15,3 проценти на годишно ниво, додека депозитите во странска валута се зголемиле за 4,8 проценти. Денарските заштеди сега учествуваат со 56,8 проценти во вкупните депозити на домаќинствата, што упатува на растечка доверба во домашната валута и интерес за орочено штедење поради поповолните каматни стапки.

Ако вкупната сума од 455 милијарди денари се подели на бројот на жители, математичкиот просек би изнесувал околу 249.000 денари или приближно 4.050 евра по жител. Но, ваквата пресметка не ја прикажува реалната состојба, бидејќи средствата не се рамномерно распределени. Дел од граѓаните немаат речиси никакви заштеди, додека други располагаат со значително поголеми депозити, па просечната вредност не ја одразува финансиската состојба на типичното домаќинство.

Економистите нагласуваат дека растот на депозитите не значи автоматски дека сите граѓани станале побогати. На ова влијаат повеќе фактори, меѓу кои повисоките плати и пензии, инфлацијата, дознаките од странство, поголемата концентрација на заштедите кај дел од населението, како и повнимателното трошење во услови на економска неизвесност.

Во исто време, расте и кредитната активност. Според податоците на Народната банка, вкупните кредити во јуни биле повисоки за 13,1 процент во однос на истиот месец минатата година. Кредитирањето на домаќинствата се зголемило за 12,1 процент, а на компаниите за 14,2 проценти. Тоа покажува дека банкарскиот сектор истовремено бележи раст и на депозитната база и на пласираните кредити.

Зголемувањето на депозитите е значајно и за банкарскиот систем, бидејќи тие претставуваат еден од главните извори за финансирање на кредитирањето и за одржување на ликвидноста. Поголемата депозитна база им овозможува на банките полесно да обезбедуваат средства за граѓаните и компаниите.

Иако Народната банка не објавува детални податоци за распределбата на депозитите по градови или региони, аналитичарите очекуваат најголемиот дел од заштедите да се концентрирани во Скопје, поради најголемата економска активност, повисоките приходи и концентрацијата на населението. Сепак, без официјални статистички податоци, ваквите проценки не можат да се потврдат.

Најновите бројки покажуваат дека довербата на граѓаните во банкарскиот систем останува висока, а трендот на раст на денарските и долгорочните депозити продолжува. Истовремено, податоците потврдуваат дека рекордното ниво на депозити не значи дека сите домаќинства располагаат со поголеми заштеди, туку ја отсликува вкупната состојба во банкарскиот сектор, врз која влијаат повеќе економски и финансиски фактори.