Отпуштањата во Volkswagen отворија прашања за иднината на европската економија

Најавите за масовни отпуштања и можни затворања на фабрики во германскиот автомобилски гигант Volkswagen повторно го насочија вниманието кон предизвиците со кои се соочува европската индустрија. Според процените, компанијата би можела да укине околу 100.000 работни места, што предизвика загриженост не само во Германија, туку и во Европската Унија, каде сè погласно се поставува прашањето дали е потребна поодлучна индустриска политика.

Во уреднички коментар, британскиот весник The Guardian оценува дека проблемите на Volkswagen не се изолиран случај, туку симптом на подлабоки структурни слабости во европската економија. Весникот предупредува дека Унијата се соочува со сè посилна конкуренција од Кина, трговски притисоци од Соединетите Американски Држави и забавување на сопствената индустриска конкурентност.

Повикувајќи се на анализа на Центарот за европски реформи, The Guardian наведува дека трговскиот суфицит на Кина во преработувачката индустрија во однос на Европската Унија достигнал ниво приближно еднакво на годишниот бруто домашен производ на Италија, а истовремено продолжува да расте со значително темпо. Според оваа процена, доколку не се преземат конкретни мерки, Европа, а особено Германија, би можела да се соочи со процес на постепена деиндустријализација.

Најсилно погоден е автомобилскиот сектор, кој претставува еден од главните двигатели на германската економија и обезбедува работа за околу три милиони луѓе, директно и индиректно. Производителите на електрични возила од Европа сè потешко се натпреваруваат со кинеските компании, кои имаат значителна државна поддршка и настапуваат со поконкурентни цени на светските пазари.

Дополнителен предизвик за германските производители претставуваат и американските царини, поради кои е намален извозот на автомобили во САД. Во исто време, кинескиот пазар, кој долго време беше меѓу најважните за европските автомобилски компании, станува сè потежок за освојување, што дополнително го намалува просторот за раст.

Освен надворешните фактори, Volkswagen признава дека се соочува и со сопствени проблеми, меѓу кои високите оперативни трошоци и технолошкото заостанување во одредени сегменти од развојот. Слични предизвици се забележуваат и во други стратешки индустрии, како што се хемиската и воздухопловната, што отвора поширока дебата за конкурентноста на европското производство.

Европскиот комесар за индустрија Стефан Сежурне оцени дека најавените отпуштања во Volkswagen претставуваат сериозно предупредување за потребата од поефикасна заштита на европскиот пазар од, како што истакна, нелојална глобална конкуренција.

Во тој контекст, како една од клучните мерки се споменува Законот за забрзување на индустријата, со кој се предвидуваат милијарди евра финансиска поддршка и стимулации за европските производители. Сепак, неговото усвојување е одложено, па според сегашните процени не се очекува да биде финализирано пред крајот на годината.

The Guardian посочува дека дел од резервите кон поагресивна индустриска политика доаѓаат токму од Германија, која поради својата силна извозна ориентација стравува од можни трговски контрамерки од другите економски сили. Во меѓувреме, германскиот канцелар Фридрих Мерц претстави пакет економски реформи што предвидуваат намалување на административните процедури, измени во дел од трудовото законодавство и постепено зголемување на старосната граница за пензионирање.

Сепак, според оценката на британскиот весник, овие чекори сами по себе не се доволни за да одговорат на предизвиците со кои се соочува европската индустрија. Европа, според анализата, повеќе не може да се потпира на лесен пристап до американскиот пазар, а слабата домашна побарувачка дополнително ја ограничува конкурентноста на европските компании.

Весникот смета дека Европската Унија располага со инструменти за поддршка на домашното производство, но предупредува дека нивната примена не смее повеќе да се одложува. Во спротивно, продолжувањето на затворањето фабрики, намалувањето на бројот на работни места и забавувањето на економскиот раст би можеле да предизвикаат поголемо социјално незадоволство и дополнително јакнење на екстремните политички движења низ Европа.

Дополнителен сигнал за сериозноста на ситуацијата беа протестите што минатата недела ги организираа вработените во Volkswagen на 18 локации низ Германија. Нивното незадоволство, според оценките на аналитичарите, одамна ги надмина рамките на една компанија и стана симбол на пошироките предизвици со кои се соочува европската индустрија во услови на сè посилна глобална конкуренција.