ChatGPT, Claude и Gemini би можеле да добијат построга регулатива поради финансиските совети што ги даваат

Британскиот финансиски регулатор би можел да воведе нови правила за системите со вештачка интелигенција како ChatGPT, Claude и Gemini, поради нивното сè поголемо влијание врз финансиските одлуки на граѓаните. Таквата препорака е содржана во новата анализа нарачана од Управата за финансиско однесување (FCA), која предупредува дека брзото ширење на овие технологии отвора нови ризици за потрошувачите и за стабилноста на финансискиот систем.

Во извештајот, извршниот директор на FCA, Шелдон Милс, наведува дека сè поголем број луѓе користат генеративна вештачка интелигенција за добивање финансиски информации и насоки, иако овие алатки не се регулирани како лиценцирани финансиски советници. Истражувањето покажува дека повеќе од една четвртина од потрошувачите во Обединетото Кралство имаат доверба во алатки како ChatGPT, Claude и Gemini кога станува збор за финансиски прашања, при што многумина не се свесни дека за нив не важат истите законски заштити како за регулираните финансиски услуги.

Според важечките британски прописи, персонализирани финансиски совети смеат да даваат само овластени компании. Сепак, во анализата се предупредува дека современите чет-ботови сè почесто даваат препораки кои можат да се сфатат како индивидуален финансиски совет, со што се замаглува границата меѓу општи информации и регулирана услуга.

Поради тоа, Милс препорачува FCA во наредните три до шест месеци да разгледа дали постојната регулаторна рамка треба да се прошири и приспособи за да ги опфати и напредните модели на вештачка интелигенција кои моментално функционираат надвор од нејзина надлежност.

Експертите оценуваат дека не станува збор за непосредно воведување строги ограничувања, туку за отворање дебата дали постојните правила се доволни во време кога сè повеќе финансиски услуги се поврзуваат со вештачката интелигенција.

Освен ризиците за потрошувачите, извештајот предупредува и на можните последици за финансискиот систем доколку голем број институции станат зависни од мал број технолошки компании. Доколку банките, инвестициските друштва и другите финансиски институции користат исти модели на вештачка интелигенција, исти облачни платформи и иста инфраструктура, евентуален технички проблем би можел истовремено да влијае врз голем дел од секторот.

Истражувањата покажуваат дека дури 81 процент од финансиските компании во светот веќе применуваат вештачка интелигенција во одреден обем, додека околу 40 проценти се во понапредна фаза на нејзина имплементација. Засега најголемиот дел од примената е насочен кон административни и оперативни процеси, но британските компании сè почесто ја користат технологијата и во директна комуникација со клиентите, како што се обработка на поплаки и обезбедување инвестициски насоки.

Прашањето за регулирање на вештачката интелигенција сè повеќе добива внимание и кај централните банки. Неодамна заменик-гувернерката на Банката на Англија, Сара Бриден, предупреди дека постојните регулаторни механизми не се создадени за системи кои можат самостојно да носат одлуки и да извршуваат задачи со минимална човечка интервенција. Според неа, со натамошниот развој на таканаречените автономни ВИ-системи ќе биде неопходно воведување посебна регулаторна рамка за да се зачува стабилноста на финансискиот систем.

Иако FCA не е обврзана да ги прифати препораките од анализата, извештајот претставува еден од првите сеопфатни обиди на финансиски регулатор да го процени влијанието на генеративната вештачка интелигенција врз финансиските услуги и потенцијалните ризици што тие ги носат за потрошувачите и за пазарите.