Нови сомнежи околу квантниот пробив на „Мајкрософт“ по критика објавена во „Нејчер“

Нов бран сомнежи околу квантната програма на „Мајкрософт“ повторно ја отвори дебатата за тоа колку компанијата навистина е блиску до остварување на своите амбиции во областа на квантното пресметување. Научна критика објавена во престижното списание Nature ги доведе во прашање резултатите од истражувањето на кое технолошкиот гигант ја темели својата визија за развој на функционален квантен систем до 2029 година.

Квантните компјутери се сметаат за една од најперспективните технологии на иднината бидејќи би можеле да решаваат сложени научни, индустриски и безбедносни проблеми кои се недостижни за денешните конвенционални компјутери. Поради нивниот потенцијал, развојот на квантната технологија стана стратешки приоритет и за владите и за најголемите светски технолошки компании.

За разлика од своите конкуренти, кои се потпираат на веќе потврдени и подобро истражени пристапи, „Мајкрософт“ речиси две децении инвестира во развој на сопствена технологија базирана на честичката Мајорана. Компанијата верува дека овој пристап може да овозможи создавање постабилни квантни битови, познати како кубити, што би претставувало значајна предност во однос на конкурентите како „ИБМ“, „Гугл“ и други компании активни во овој сектор.

Сепак, токму оваа стратегија со години предизвикува скептицизам во дел од научната заедница. Во минатото, две научни студии поврзани со истражувања поддржани од „Мајкрософт“ беа повлечени од списанието Nature, додека за други трудови беа објавени предупредувања за можни методолошки недостатоци.

Најновата критика се однесува на научен труд објавен во февруари 2025 година, кој претставува важен дел од квантната стратегија на компанијата. Според авторот на анализата, физичарот Хенри Лег од Универзитетот Сент Ендрјус во Шкотска, софтверот што „Мајкрософт“ го користел за идентификација на специфични електронски сигнали покажал неконзистентни резултати, а дел од податоците не давале доволно јасни докази за заклучоците што биле презентирани.

Лег тврди дека поширокиот сет на податоци покажува значително количество случаен шум, што според него ја отежнува потврдата на тврдењата дека е откриен посакуваниот квантен ефект. Со тоа се отвора прашањето дали резултатите навистина претставуваат научен пробив или станува збор за интерпретација на ограничени експериментални показатели.

Од „Мајкрософт“ ги отфрлаат ваквите забелешки и нагласуваат дека остануваат целосно уверени во своите истражувања. Компанијата соопшти дека технологијата веќе се користи како практична алатка во развојот на квантните чипови и дека постигнатиот напредок е реален и мерлив. Според раководителите на квантната програма, нивните системи веќе извршуваат операции кои се дел од процесот на изградба на идните квантни компјутери.

Сепак, дел од научниците предупредуваат дека за разлика од конкурентските технологии, пристапот на „Мајкрософт“ сè уште нема доволно независно потврдени експериментални резултати кои би ја зацврстиле довербата во неговата изводливост. Според нив, потребни се дополнителни истражувања и проверки пред да може со сигурност да се потврди дека концептот базиран на Мајорана ќе доведе до практични и комерцијално применливи квантни системи.

Дебатата доаѓа во период кога трката за квантна надмоќност значително се интензивира. Владите и приватниот сектор вложуваат милијарди долари во истражувања, а секој потенцијален пробив може да има огромно влијание врз индустријата, науката и националната безбедност. Во такви услови, вниманието кон научната точност и проверливоста на резултатите станува уште поважно.

Иако критиките не значат дека истражувањето ќе биде повлечено или поништено, тие покажуваат дека патот до функционален квантен компјутер останува исполнет со предизвици. За „Мајкрософт“, следните години ќе бидат клучни за да покаже дека нејзиниот долгогодишен и ризичен пристап навистина може да ја донесе технолошката револуција што ја најавува.