Samsung избегна штрајк, но отвори нов бран притисоци врз јужнокорејските компании

Јужнокорејскиот технолошки гигант Samsung Electronics постигна договор со синдикатите на работниците во секторот за мемориски чипови, со што беше избегнат голем штрајк што можеше да ја наруши производството во една од најважните индустрии за глобалниот пазар на полупроводници. Договорот е резултат на посредување од страна на владата, но истовремено отвори поширока дебата за моделот на распределба на профитот во јужнокорејската економија.

Според постигнатиот договор, Samsung се обврзува да издвојува 10,5 проценти од оперативната добивка на својот сектор за полупроводници за исплата на специјални бонуси на вработените. Ова претставува значајна промена во корпоративната практика во земјата, бидејќи само уште неколку големи компании формално прифаќаат однапред дефиниран процент од добивката да биде директно поврзан со наградување на работниците.

Ваквиот модел доаѓа во период кога индустријата за мемориски чипови бележи силен раст поттикнат од глобалната експанзија на вештачката интелигенција. Благодарение на зголемената побарувачка, дел од работниците во Samsung би можеле да добијат вкупни бонуси кои достигнуваат и до 416.000 долари, што претставува една од највисоките исплати во историјата на компанијата за оваа категорија на вработени.

Во исто време, договорот предвидува и укинување на досегашното ограничување според кое бонусите не можеа да надминат половина од годишната плата на вработените. Дополнително, воведен е десетгодишен период на пресметка на платите, што треба да обезбеди подолгорочна стабилност и предвидливост во системот на наградување.

Иако договорот е поздравен како значаен чекор во решавање на работните спорови во компанијата, тој предизвика загриженост кај дел од економистите и деловните здруженија. Според нив, ваквиот пристап би можел да создаде притисок врз другите големи компании во Јужна Кореја да воведат слични шеми, што потенцијално би можело да влијае врз профитабилноста и корпоративната структура на целиот сектор.

Професорот по право Ким Ки-Чанг предупреди дека ваквиот договор може да поттикне нов бран барања од синдикатите и да создаде поширока нестабилност во односите меѓу работниците и менаџментот во големите јужнокорејски корпорации. Слични загрижености изрази и претседателот на Јужна Кореја, Ли Џе-мјунг, кој истакна дека распределбата на оперативната добивка на овој начин може да отвори прашања за правичноста во однос на акционерите и инвеститорите.

Притисокот врз Samsung дојде во момент кога дел од вработените изразија незадоволство од висината на бонусите во споредба со конкурентската компанија SK Hynix. Таму, според претходни податоци, биле исплатувани уште повисоки награди за работниците, кои во одредени случаи достигнувале екстремни износи во однос на основната годишна плата.

Пред постигнувањето на договорот, околу 48.000 вработени во Samsung најавија можност за штрајк кој би траел 18 дена, што би имало сериозни последици врз глобалниот синџир на снабдување со мемориски чипови.

По постигнувањето на договорот, вниманието сега се префрла на другите големи компании во земјата, каде што синдикатите веќе почнуваат да бараат слични модели на распределба на профитот. Меѓу нив се компании како Kakao, LG Uplus и HD Hyundai Heavy Industries, чии работници инсистираат на поголем удел во оперативната добивка.

Дополнителен фактор што ја засилува оваа тенденција е новиот закон познат како „Закон за жолти пликови“, кој ја зајакнува заштитата на синдикатите и подизведувачите и ги ограничува можностите компаниите да преземаат финансиски мерки против работниците во случај на штрајкови.

Се очекува дека овој развој на настаните ќе има долгорочни последици врз односите меѓу трудот и капиталот во Јужна Кореја, при што Samsung договорот може да стане преседан што ќе го обликува начинот на кој големите технолошки компании ги наградуваат своите вработени во иднина.