ФАО предупредува: Светот се соочува со нов бран поскапувања на храната

Организацијата за храна и земјоделство при Обединетите нации предупредува дека евентуалното затворање или сериозно нарушување на сообраќајот низ Ормутскиот Теснец би можело да предизвика нов глобален бран поскапувања на храната во наредните шест до дванаесет месеци. Според проценките на ФАО, кризата на Блискиот Исток веќе создава притисок врз светските синџири на снабдување, а последиците би можеле директно да се почувствуваат и во секојдневните трошоци на домаќинствата ширум светот.

Експертите предупредуваат дека проблемот нема да остане ограничен само на енергетскиот сектор. Потенцијалните прекини во транспортот на нафта, гас и суровини би можеле да предизвикаат раст на цените на ѓубривата, што потоа ќе се одрази врз земјоделското производство и врз цените на основните прехранбени производи.

Главниот економист на ФАО, Максимо Тореро, истакна дека владите мора итно да работат на зголемување на отпорноста на своите економии и да подготват механизми за ублажување на можните последици од нов енергетски и прехранбен шок.

Ормутскиот Теснец е една од најважните трговски рути во светот преку која поминува значителен дел од глобалниот транспорт на енергенси. Секое поголемо нарушување на сообраќајот во регионот веднаш влијае врз цените на енергијата, а со тоа и врз производствените трошоци во земјоделството.

Според анализите на ФАО, кризата би можела да се развива постепено. Прво би дошло до поскапување на енергијата, потоа на ѓубривата и семињата, по што би следувал пад на приносите и дополнителен раст на цените на земјоделските суровини. Крајниот ефект би бил нов бран инфлација на храната на светските пазари.

Првите сигнали веќе се забележуваат. Индексот на цените на храната на ФАО бележи раст трет месец по ред, а меѓу главните причини се поскапувањето на енергенсите и нестабилноста поврзана со конфликтите на Блискиот Исток.

Најизложени на ризик се сиромашните земји во Азија, Африка и Латинска Америка, кои во голема мера зависат од увоз на азотни ѓубрива од регионот на Блискиот Исток. Во многу од овие држави храната и сега претставува најголем дел од трошоците на населението, па секое дополнително поскапување може сериозно да ја влоши економската состојба.

Во меѓувреме, Европската комисија работи на нови стратегии за безбедност на снабдувањето со храна и ѓубрива, но засега главно се фокусира на долгорочни мерки како рециклирање земјоделски отпад и поголема одржливост во производството.

Од ФАО апелираат државите да обезбедат алтернативни трговски рути, да избегнат ограничувања за извоз на храна и да ги заштитат хуманитарните синџири на снабдување со цел да се спречи продлабочување на глобалната прехранбена криза.